Combinatie van natuurlijke ventilatie en vloerverwarming: effectiviteit en praktischeimplicaties

Voor een duurzaam en gezond leefklimaat introduceert Riho Climate Systems: vloerverwarming en ventilatie in één, geïntegreerd in de vloer. Met ventilatie-vloerverwarming gaat Riho een stap verder. Want met één klimaatsysteem kunt u verwarmen en koelen zonder airco installatie. Het resulteert in een constante temperatuurbalans en hoger gevoelscomfort. De betere luchtcirculatie verhoogt de luchtkwaliteit. Het bespaart energie, is zeer duurzaam, ook betreft het materiaalgebruik.

Het hart van de systeemgedachte: ventilatie-vloerverwarming

Het hart van de ventilatie-vloerverwarming bestaat uit een ventilatie basisplaat. De verwarmingsleidingen worden hierop gemonteerd. Onder de ventilatieplaat wordt de lucht mechanisch ingeblazen. De lucht wordt verwarmd of gekoeld door de vloerverwarming/vloerkoeling en verlaat de vloer via lijnroosters. De ventilatie-vloer kan op vrijwel iedere installatie worden toegepast. Het klimaatsysteem is geschikt voor zowel nieuwbouw als renovatie, alsook voor niet geïsoleerde gebouwen en rijksmonumenten. Bij gebouwen met een groot glasoppervlak realiseert de ventilatie-vloer een structureel beter binnenklimaat. In gebouwen waar standaard WTW-kanalen niet in bestaande plafonds kunnen worden aangebracht, is dit een mooie oplossing om de lucht de ruimte in te krijgen. Daarnaast is de ventilatie-vloer zeer geschikt voor projecten met WTW.

Beoordeling van de markt en praktijkervaring

Installateurs, bouwers, woningcorporaties, adviseurs, vrijwel allemaal vinden ze lt-vloerverwarming het meest energiezuinige afgiftesysteem. Volgens Rob Verbrugge zijn het aannamen, gebaseerd op historie en op technische en commerciële voorkeuren. Met de verbeterde isolatie is de warmtelast van de woningen lager en zou dus eigenlijk ook met een kleiner vermogen verwarmd kunnen worden. Maar het tegenovergestelde gebeurt. Vanwege de levering van warm tapwater hebben vrijwel alle hr-combiketels juist meer vermogen gekregen. In de rekenmethodieken voor nieuwbouw worden sommige hr-ketels in deze grotere vermogens nog eens extra gewaardeerd met hogere EPC-reducties. Het gevolg hiervan is redelijk dramatisch, vindt Verbrugge. “Adviseurs en andere EPC-rekenaars schrijven - simpelweg om het goedkoop realiseren van de EPC-norm - een hr-ketel van 30 - 36 KW voor, voor een woning met een warmtelast van 3 - 5 KW. De begane grond wordt ingevuld met lt-vloerverwarming en de andere vertrekken met ht-radiatoren. De installaties vormen een eenheidsworst waarbij de wens van de consument niet telt.

De beleving van vloerverwarming door bewoners in zeer energiezuinig gebouwde woningen is totaal anders dan twintig jaar geleden. Vanwege de zeer kleine warmtelast die nodig is om de woning te verwarmen, is de vloertemperatuur flink gedaald. De thermostaat een graadje hoger zetten heeft geen of een veel te laat effect. De vloer is allang geen 30 °C of hoger meer, maar vaak 22 tot 24 °C. De afgenomen stralingswarmte wordt steeds vaker ervaren als thermisch discomfort. Verbrugge: “Ook de dominante ventilatietypen C en D dragen hier behoorlijk aan bij. Wordt in woningen lt-vloerverwarming gecombineerd met natuurlijke ventilatie (type C), dan draagt koudeval bij aan een matige comfortbeleving.”

Verbrugge wijst op een onderzoek van Reinier IJmker (TU Twente). Die stelde al vast dat naast thermisch discomfort het energiegebruik bij bewoners met lt-vloerverwarming hoger ligt dan wanneer dezelfde woning was uitgevoerd met radiatorenverwarming. Verbrugge wil geenszins beweren dat lt-vloerverwarming altijd minder comfortabel is dan andere afgiftesystemen, maar zo stelt hij “we moeten denken niet te weten wat de gemiddelde consument comfortabel vindt.” De gemiddelde consument bestaat niet. Leeftijd en generatieverschillen vragen om andere behoefte in behaaglijkheid en warmte. Lt-vloerverwarming zal een nieuwe dimensie moeten gaan realiseren. Wellicht moet vloerverwarming kantelen naar wandverwarming, moet de traagheid die de vloermassa veroorzaakt worden weggenomen of zullen er combinaties van deels vloer en deels andere afgiftesystemen moeten ontstaan. Dat dit mogelijk is bewijst sociale woningbouw in Sint Oedenrode. Daar zijn in 2014 energieneutrale all electric woningen met een negatieve EPC (-0,29) gerealiseerd. De hr-ketel werd ingeruild voor een kleine warmtepomp in combinatie met een zonneboiler. Vloerverwarming werd wandverwarming die een hogere comfortwaarde heeft.

Technische werking en voordelen

Vloerverwarming werkt op lage temperaturen. Daarom is deze verwarmingstechniek uitermate geschikt in combinatie met een condenserende gaswandketel (of een warmtepomp). De belangrijkste voordelen zijn:

• Doordat er een groter stralingsoppervlak is bij een lagere temperatuur, ten opzichte van radiatoren, heerst er een gelijkmatige en aangename warmte en kan de luchttemperatuur laag blijven.
• Bij gewone radiatoren moet het water 70 tot 90°C warm worden alvorens de ruimte goed te verwarmen. Buisjes voor vloerverwarming vragen een watertemperatuur van 35°. Deze temperatuur, in combinatie met een groot verwarmingsoppervlak, garandeert een hoger rendement van je verwarming en dus een aangenamere energiefactuur.
• Dankzij de uniforme kamertemperatuur, hoef je 1 à 2°C minder te verwarmen voor hetzelfde comfort. Je bespaart dus nogmaals uit op je energiefactuur.
• Geen storende zichtbare verwarmingselementen, zoals radiatoren. Dit is zowel esthetischer als eenvoudiger in onderhoud.

Vloerverwarming - nat tackersysteem: Dit is de prijs/kwaliteit beste manier om uw vloerverwarming te verwezenlijken. De isolatielaag wordt gevormd door een gespoten PUR-isolatie. Deze PUR-laag dient meestal te worden geschuurd en geëgaliseerd om de vereiste vlakheid voor het aanbrengen van de PE-folie te bekomen. Op de folie is een raster gedrukt met een maasbreedte van 10 cm waardoor elk veelvoud van deze afstand als legafstand kan worden aangewend. Dit resulteert in een nagenoeg onbeperkte plaatsingsvrijheid waarbij de bevestiging van de buizen gebeurt door middel van tackerklemmen (prikbeugels).

Ventilatie als cruciale factor in moderne woningen

Ventilatie is essentieel bij nieuwbouw en grote renovaties. Bij goed geïsoleerde woningen is een correcte ventilatie van cruciaal belang om gezondheidsproblemen te voorkomen. Bovendien verbetert het wooncomfort aanzienlijk bij een degelijk ventilatiesysteem. De voordelen voor een goed ventilatiesysteem gelden vooral voor:

• voorkomt hoofdpijn- en ademhalingsproblemen
• beschermt je gezin tegen koolstofmonoxidevergiftiging
• vermijdt condens- en schimmelvorming
• verbetering van de luchtkwaliteit in je woning

Een gezond binnenklimaat begint met gezonde lucht. Om dit te bereiken moeten twee factoren vervuld zijn: constante aanvoer van verse buitenlucht, op de gewenste temperatuur, en constante afvoer van de vervuilde binnenlucht, liefst met recuperatie van de warmte die erin zit. Er is bekend dat lucht in een woning tot 2 maal zo vervuild kan zijn als de buitenlucht. Regelmatige verversing is daarom noodzakelijk.

Soorten ventilatiesystemen en hun impact op energielabel

Systeem C: Mechanische afvoer van verse lucht en natuurlijke toevoer door ramen en ventilatieroosters. Systeem D: Balansventilatie met mechanische aan- en afvoer en warmtewisselaar. Aangevoerde lucht van 0°C wordt via een warmtewisselaar door buitengaande lucht van bv. 20°C opgewarmd tot 15°C of meer. Hoog-rendement systemen kunnen meer dan 80% warmte recupereren.

Vasco is een topmerk waar wij en onze klanten uiterst tevreden over zijn. Net als bij vloerverwarming bieden wij zelfplaatsing met begeleiding: de studiedienst berekent het beste ventilatiesysteem uit op basis van uw plannen en rekent de nodige capaciteit en ventilatiedebieten uit. Wij stellen uw materiaalpakket samen en begeleiden u in de plaatsing van het systeem.

Natuurlijke ventilatie versus ventilatie met WTW

Natuurlijke ventilatie wordt vaak als oorzaak gezien van comfortklachten bij vloerverwarming. ISSO en SWK adviseren onder meer terughoudendheid met gevelroosters in combinatie met lagetemperatuurverwarming. Hans Crone pleit voor meer onderzoek naar de oorzaken van verwarmingsklachten en wijst erop dat de oorzaken complex zijn en niet uitsluitend natuuurlijke ventilatie betroffen. In Bouwwereld 03/2019 werd een vergelijkbare discussie gevoerd over de combinatie van natuurlijke ventilatie en vloerverwarming.

In de praktijk zullen er in een ruimte verschillende luchtcirculaties voorkomen, afhankelijk van factoren zoals luchttoevoer, oppervlakte-temperaturen van muren en ramen, verwarming, meubels, personen, en verlichting. Een betrouwbare, eenduidige voorstelling per situatie is lastig.

Praktijkvoorbeelden en aanbevelingen

In Sint Oedenrode werden energieneutrale all-electric woningen met een negatieve EPC (-0,29) gerealiseerd door wandverwarming en een kleine warmtepomp in combinatie met een zonneboiler. Dit toont aan dat vloerverwarming kan evolueren naar wandverwarming voor een hogere comfortwaarde. Sociale woningbouw in dergelijke gevallen bewijst dat verschillende combinaties mogelijk zijn.

Praktische overwegingen en onderhoud

Vloerverwarming is geschikt voor zowel nieuwbouw als renovatie, ook voor niet-geïsoleerde gebouwen en monumentale panden. De belangrijkste onderhoudsregel is: zorg voor een goed afgestelde thermostaat en systeemregeling, zodat de vloerverwarming en ventilatie elkaar niet verstoren. Een slimme thermostaat helpt om zowel de vloerverwarming als het ventilatiesysteem te beheren. Onderhoud is essentieel om efficiënt te blijven werken.

Samenvatting: effectieve balans tussen vloerverwarming en ventilatie

Vloerverwarming biedt een comfortabele, esthetische warmte met een laag piekvermogen en lage temperatuur. Ventilatie, zeker wanneer ze met warmteterugwinning (WTW) is geïntegreerd, versterkt de luchtkwaliteit en verlaagt energiekosten. De combinatie vereist echter zorgvuldige afstemming: temperatuurverschillen, luchtvochtigheid, geluid, en de invloed op het energielabel. Mechanische ventilatie met WTW kan aanzienlijk bijdragen aan een hoger energielabel en lagere verwarmingskosten, zeker in goed geïsoleerde huizen. Natuurlijke ventilatie blijft kansrijk in oudere woningen met minder isolatie, maar in moderne woningen kan het tekortschieten zonder aanvullende maatregelen.

• Voordelen vloerverwarming: laag temperatuurniveau, gelijkmatige warmte, esthetiek, lager energieverbruik.
• Voordelen ventilatie met WTW: constante luchtkwaliteit, warmte-terugwinning, lagere energiekosten.
• Nadelen/uitdagingen: temperatuurverschillen, vochtbalans, geluid, mogelijke koudeval bij bepaalde ventilatietypen.
• Belang van afstelling en maatwerk per woningtype.

Tabellen en data

tags: #natuurlijke #ventilatie #en #vloerverwarming