Vervangen van natuursteen onderdelen is vergunningsplichtig. Als richtlijn kan worden aangehouden dat reparaties per gevel tot ca 4 dm³ vergunningsvrij zijn. JaStilleggen en legalisatieonderzoek. Neeal uitgevoerd, legalisatieonderzoek. Bij grotere reparatievlakken moet in principe een nieuw stuk natuursteen van dezelfde soort worden ingeschoten. Als richtlijn kan worden genomen dat reparaties tot 3 dm³ met een mortel mogen worden uitgevoerd. Eenzelfde soort natuursteen is de meest duurzame oplossing die qua kleur en textuur op de lange termijn zowel technisch als visueel het beste aansluit. Grotere oppervlakken mortel kunnen door veroudering afsteken tegen hun omgeving wat ontsierend werkt. Het kan zijn dat een natuursteensoort niet meer voorhanden is. In overleg met een specialist kan eventueel een andere natuursteensoort worden toegepast. Werkzaamheden laten onderbreken. NeeActie:Stillegging. JaActie:Gaat het om enkele reparatieplekken. NeeActie:Stillegging. Mortels die qua hardheid en vochthuishouding afwijken kunnen het omliggende muurwerk beschadigen. Daarnaast kan de reparatie los raken. Afwijkingen van kleur en/of textuur zijn ontsierend. JaActie:Laat de gerepareerde delen patineren. Bij meerdere reparaties, vraag een proef alvorens toestemming te geven de rest van de reparaties te behandelen. Indien hier geen gehoor aan wordt gegeven: stilleging. Legalisatieonderzoek. NeeActie:Stillegging. JaActie:De reparatiemortel laten vervangen door een mortel die beter aansluit bij het bestaande natuursteen en/of de bestaande kleur en afwerking. Indien hier geen gehoor aan wordt gegeven: stilleging. NeeActie:Stillegging. Natuursteen soorten die qua hardheid en waterdoorlatendheid afwijken kunnen het omliggende muurwerk beschadigen. Daarnaast kan de reparatie los raken. Afwijkingen van kleur en/of textuur zijn ontsierd.
Het kan zijn dat een natuursteensoort niet meer voorhanden is. In overleg met een specialist kan eventueel een andere natuursteensoort worden toegepast. JaActie:Laat het ingeschoten stuk natuursteen eenzelfde oppervlakte behandeling krijgen als bestaand. NeeActie:Stillegging. JaActie:De ingeschoten stukken laten vervangen door een stuk dat aansluit bij het bestaande natuursteen en/of de bestaande afwerking. Indien hier geen gehoor aan wordt gegeven: stilleging. NeeActie:Stillegging. Een andere reparatietechniek verlangen. Indien hier geen gehoor aan wordt gegeven: stilleging. De laag is niet te verwijderen zonder schade en dient in verband met verwering na circa acht jaar opnieuw aangebracht te worden waardoor de textuur van het natuursteen volledig verloren gaat. JaActie:Stillegging. Aansturen op verwijdering stenenversteviger. NeeActie:Stillegging. Bij het herstellen of vervangen van bestaand natuursteen in de gevel worden de kosten sterk bepaald door de soort schade, het type natuursteen en het formaat daarvan. Voordat men het bestaande natuursteen gaat herstellen, moet eerst het type natuursteen worden bepaald. Bij scheuren in natuursteen kunnen de breuknaden eventueel met een reparatiemortel worden hersteld, waardoor zoveel mogelijk authentiek materiaal gehandhaafd blijft. Het is niet altijd noodzakelijk om scheuren in natuursteen te dichten. Hierbij spelen de plaats van de scheur en de positionering van het natuurstenen onderdeel in het gebouw een rol. Stof en losse delen in de opengezaagde naden verwijderen. De reparatiemortel moet men telkens overeenkomstig de voorschriften van de fabrikant in kleine hoeveelheden vol en zat aanbrengen en stevig aandrukken. Door steeds kleine hoeveelheden te verwerken kan men de reparatiemortel zo diep mogelijk in het natuursteen naar binnen drukken. Oppervlakteschade aan natuursteen kan men met een reparatiemortel herstellen. Ter plaatse van de oppervlakteschade de losse delen verwijderen en alle aanwezige vervuiling op de reparatieplek verwijderen met schoon leidingwater of olievrije perslucht. Als de ondergrond sterk zuigend is, deze bevochtigen om hiermee het zuigvermogen aan te passen. Men kan een kant-en-klare natuursteen restauratiemortel gebruiken. Deze mortel alleen met zuiver leidingwater aanmaken. Voor de verschillende soorten natuursteen zijn er verschillende soorten restauratiemortels op de markt, zodat de structuur en de eigenschappen van de restauratiemortels zoveel mogelijk aansluiten bij het soort natuursteen. Als men de mortel na het uitharden nog moet bewerken, zoals behakken, boetseren of slijpen, dan moet men de mortel circa 5 mm ruimer opbrengen. Het bestaande gevelblok demonteren en het nieuwe natuurstenen gevelblok inboeten. Tegenwoordig bewerkt men vaak de nieuw aan te brengen natuurstenen onderdelen machinaal voor. Bij bestaand, oud handmatig werk mogen er uiteindelijk geen sporen meer zichtbaar zijn van de machinale voorbewerking. Voordat het bestaande natuursteen wordt ingeboet, moet men eerst het type natuursteen bepalen. Bij het instukken van natuursteen of het vervangen van natuurstenen onderdelen moet het nieuwe deel zo goed mogelijk aansluiten bij het oude. Zijn bepaalde natuursteensoorten niet meer leverbaar, dan een vervangende natuursteensoort toepassen die qua hardheid, porositeit, kleur en wijze van verwering zoveel mogelijk aansluit bij het bestaande. Bij kalksteen en bij zandsteen de vervangende natuursteensoort kiezen op basis van het te verwachten verweerd oppervlak, zodat men storende reparaties erna voorkomt. Bij het inboeten moet het te vervangen deel uit zichzelf blijven zitten. Zorg voor een zo poreus mogelijke voeg zodat het vocht gemakkelijk weg kan. Stootvoegen in lijstwerk en in afzaten en andere onderdelen, waar veel water langs stroomt, moet men bij voorkeur aanbrengen met een mortel waaraan wat tras is toegevoegd. Het voegwerk bij voorkeur hol en iets terugliggend uitvoeren. Voordat men de herstelmethode kiest, moet men eerst de oorzaak en het type schade vaststellen. Immers repareren zonder bijvoorbeeld roestende ankerwerken te behandelen of vervangen heeft geen zin. Zie voor meer informatie bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de Brochure Techniek nr. 28 Natuursteen in Nederland, nr. 29 Verwering van natuursteen in het exterieur en nr. Bij het herstellen van scheuren in natuursteen is in de calculatie uitgegaan van 1 meter. Bij het vervangen van de gevelblokken is ervan uitgegaan dat de gevelblokken machinaal worden voorbereid en zodanig handmatig worden afgewerkt, dat er geen sporen van het machinale werk zichtbaar zijn. Als de voorbewerking ook handmatig moet plaatsvinden, liggen de prijzen aanzienlijk hoger. Tevens komen de werkzaamheden met enige regelmaat in een project voor. Alle kosten zijn exclusief steigerwerk, materieelgebruik, transportkosten, afkomende materialen afvoeren en stortkosten, het omliggende beschermen of afdekken en de bestaande situatie documenteren. Alle complete calculaties van de herstelkosten en vervangingskosten van natuursteenwerk kan men op www.casadata.nl na het inloggen zien. Het regionale kostenniveau betreft de regio Oost Gelderland (postcode 7000 â 7100).
Natuursteen en reparatiemortels: vakkennis en praktijk
Wanneer u begint met het leggen van de vloer, kunt u de tegels voor verwerking nog controleren op eventuele beschadigingen. Ook is het raadzaam om de tegels die u ontvangt goed te mengen. Door de tegels per baan uit verschillende kratten te verwerken bent u zeker van een goede verdeling van de kleurnuances die in een partij natuursteen voorkomen. Verschillen in maat kunnen zich voordoen. De tolerantie in dikte bij gezaagde tegels die niet dikker zijn dan 15mm bedraagt +/- 1,5mm. Bij de afwerking van de oppervlaktes van Travertin, Marmer, Basalt en Graniet kunnen, afhankelijk van de afwerking, slijpringen in het oppervlak zichtbaar zijn. In het geval van Leisteen en Kwartsiet komt een zuivere recht- en vlakheid niet voor. Deze tegels kunnen licht bol of hol zijn. Voor u begint met het leggen van de vloer, dient u de vloer eerst goed te reinigen. Gebruik vervolgens alleen schoon rivierzand, vrij van ijzer. Vuil zoals sigarettenpeuken, bladeren, ontlasting van dieren, enz. kunnen leiden tot vlekken. Om een maximale hechting aan het speciebed te creëren is het bij sommige natuursteen tegels (o.a. Portugese leisteen) raadzaam om de tegels aan de onderzijde in te borstelen met een mengsel van water en cement. Als mortel voor marmer, travertin, graniet, basalt, kwartsiet en leisteen raden wij u aan deze te maken met Trasscement. Ook dient deze âaardvochtigâ verwerkt te worden. 1. Voor een goede hechting aan de bestaande betonvloer, adviseren wij u de bestaande vloer eerst goed te reinigen. Ook losse delen dienen verwijderd te worden. 2. Om ervoor te zorgen dat vocht uit de kruipruimte en / of de doorgifte van horizontale spanningen vanuit de werkvloer geen probleem kunnen vormen, raden wij u aan om twee lagen folie aan te brengen. Om de hechting tussen de tegels en het speciebed te verbeteren is het gebruikelijk om een cementpap over de specie uit te gieten, voor de tegel geplaatst wordt. Ter bevordering van het droogproces van de legmortel, dienen de voegen +/- 5-7 dagen open te blijven. Omdat wij ons best doen om de stenen zo gelijk mogelijk van dikte aan te leveren (in sommige gevallen zelfs gekalibreerd op dikte), kunt u de vloeren ook verlijmen. Het voordeel van deze minimale dikte verschillen is dat u weinig hoogte nodig heeft. Wanneer er in de onderconstructie spraken is van een dilatatie, moeten deze in het mortelbed en in de natuursteenvloer recht naar boven worden doorgezet. Ook bij overgangen van vloer naar wand, dient u een ruimte van ca. 5mm tot 10mm vrij te houden. Aangeraden wordt het vloeroppervlak zoveel mogelijk in vierkanten of anders rechthoeken op te delen. Doe dit in vakken tot max. 50m² bij binnenvloeren. Kwartsiet en leisteen mogen niet gevoegd worden met te natte specie. Na het aanstijven van de voegspecie moet het oppervlak goed schoongemaakt worden met een halfnatte spons. Er zijn verschillende manieren om uw natuursteen vloer te isoleren. LET OP! Er zijn veel handige mensen. Toch raden wij vanuit onze kennis en ervaring iedereen aan om onze materialen te laten verwerken door een professional. Omdat de dikte van deze stenen geminimaliseerd wordt tot zoân 10 á 200mm, veranderen specifieke eigenschappen van Braziliaanse leisteen. Eenvoudig gesteld wordt de onderzijde van de tegel (door alkalisch aanmaakwater van mortel en lijm) groter dan de bovenkant van de tegel. Hierdoor kunnen de tegels gaan schotelen. De natuurstenen die bijzonder gevoelig gevoelig zijn voor vervorming zijn meestal donkere natuurstenen van het type sediment- of metamorfgesteente. Dit komt omdat deze stenen serpetide en chloride mineralen bevatten. Ook dient leisteen een aantal dagen voor verlijming te acclimatiseren in de ruimte waar hij verwerkt gaat worden. Zorg hierbij ook voor voldoende luchtcirculatie en ventilatie tussen de leisteen tegels door deze van elkaar te zetten / leggen met bijv. De leisteen tegels grondig reinigen aan de onderzijde en ontdoen van bijv. Tegelverlijming dient te geschieden volgens de buttering-floating methode, dus eerst een laag lijm aanbrengen op de te verlijmen zijde van de tegel. En daarna de tegel (plaatsen) verlijmen in de (met de lijmkam opgebrachte) lijm rillen. Druk de tegel goed aan zodat er geen holle ruimtes meer onder de tegels zitten. Wanneer u gaat werken met de Woodstone Wengue raden wij u aan om de tegels een aantal dagen voor verwerking te laten acclimatiseren in de ruimte waar ze verwerkt gaan worden. Ons advies is om de Woodstone Wenguetegels enkel op de butter floating manier te verwerken: Zowel de vloer als de onderzijdes van de Woodstone Wengue tegels inlijven met een lijmkam. Gebruik hierbij bij voorkeur een snel drogende, flexibele lijm. Na ca. 2-3 dagen kunt u de eventuele cementsluier verwijderen met R163 Cementsluierverwijderaar. Hierbij dient u een fles van 1 liter minimaal te vermengen met 5 liter water, dus niet puur toepassen! Gebruik maximaal 1 x per week Boenzeep om de vloer te onderhouden en te reinigen. Houd er rekening mee dat u de Boenzeep in een later stadium misschien maar 1 x per maand hoeft te gaan gebruiken. Verwerk de Stone Panels altijd conform de richtlijnen van de lijmleverancier. LET OP!!! In sommige gevallen worden alle tegels van het verband in âvolle maatâ geleverd. (bij klein Romaans verband 20Ã20 / 20Ã40 / 40Ã40 / 60x40cm en bij groot Romaans verband 30Ã30 / 30Ã60 / 60Ã60 / 90x60cm). In andere gevallen wordt alleen de kleinste vierkante tegel kleiner geleverd (bij klein Romaans verband 19,7Ã19,7 of 19,5Ã19,5cm, bij groot Romaans verband 29,7Ã29,7 of 29,5Ã29,5cm). Niet alle leveranciers zijn in staat om Romaans verband modulair te leveren. Om goed om te kunnen gaan met deze verschillen, is het dan ook van groot belang dat de betreffende tegelzetter eerst een proefstuk uitlegt VOOR hij de tegels gaat verlijmen (of in de mortel gaat leggen). Het komt regelmatig voor dat de tegelzetter moet spelen met de voegbreedte om het verband uit te laten komen. Hierdoor zijn de voegen dan niet op alle plekken even breed. Wanneer u een nieuwe natuursteenvloer tijdens het drogen wilt afdekken, raden wij u aan om alleen gebruik te maken van een âademend afdekvliesâ.
tags: #natuursteen #reparatiemortel #gamma