Bij het isoleren van spouwmuren komt tegenwoordig het begrip natuurvriendelijk isoleren om de hoek kijken.
Dit houdt in dat er rekening gehouden moeten worden met eventueel leven in de spouwmuur zoals dat van vleermuizen.
Om een spouwmuur te kunnen isoleren is het dus noodzakelijk dat er aangetoond word dat er geen vleermuizen in de spouwmuur aanwezig zijn.
Eén van de methodes is het natuurvrij maken van de woning.
Maar wat houdt dit precies in?
En hoe werkt het?
Het natuurvrij maken van een woning betekent dat er voor gezorgd wordt dat eventueel aanwezige vleermuizen de spouwmuur kunnen verlaten voordat de isolatiewerkzaamheden plaatsvinden.
De dieren die zich eventueel in de spouw bevinden krijgen de kans om uit te vliegen, zonder dat zij terug naar binnen kunnen.
Ook wordt er een vervangende woonruimte of plek gerealiseerd zoals vleermuiskasten of interne spouwverblijven.
Meer informatie?
De natuurkalender toont terugkerende natuurverschijnselen.
Voor het natuurvrij maken van de spouwmuren van een woning is de natuurkalender voor de vleermuis het uitgangspunt.
Hieruit kan afgeleid worden welke werkzaamheden er in een bepaalde periode wel of niet gedaan mogen worden.
- Een isolatieadviseur komt langs en bekijkt samen met jouw de woning en de opties voor isolatie.
- Indien spouwmuurisolatie tot de mogelijkheden behoort, zal het natuurvriendelijk isoleren besproken worden en de methode gekozen worden.
- Er worden voorbereidende werkzaamheden opgestart om de woning natuurvrij te maken, of ook wel dat uitgesloten kan worden dat er geen vleermuizen meer aanwezig zijn in de spouw.
- Dit gebeurd met een uitvliegsysteem waarmee de vleermuis wel uit de spouwmuur kan maar er niet meer terug in.
- Daarnaast word er een alternatieve verblijfplek gecreëerd waar vleermuizen in kunnen huizen en die tijdens het isoleren ook in tact blijft.
- Zo worden er geen vleermuizen gedood omdat zij op voorhand de tijd krijgen uit te vliegen.
- Het natuurvrij maken van een woning moet minimaal vijf dagen voor het aanbrengen van de spouwmuurisolatie zijn uitgevoerd.
- Hierbij moet rekening worden gehouden met de natuurkalender.
- Enkele openingen worden tijdelijk afgedekt met een ‘exclusion flap’.
Minimaal 5 dagen na het natuurvrij maken van de spouwmuur, kan er geïsoleerd worden.
Vaak duurt het isoleren van de spouwmuur slechts één dag(deel).
Let op!
Sinds september 2025 is het in de provincie Zuid-Holland enkel nog maar toegestaan om met de eDNA methode te werken.
Natuurvrij maken is dus geen optie meer.
Het natuurvrij maken van een woning dient onder certificatie plaats te vinden.
Het zelf ‘natuurvrij maken’ van de spouwmuren raden wij om bovengenoemde reden sterk af.
Via een gecertificeerd isolatiebedrijf voorkomt je - bij controle - vervelende discussies als: Is het natuurvrij maken wel (juist) gedaan? Kunt je dit aantonen? Is het verricht op het juiste moment volgens de natuurkalender?
De Wet natuurbescherming schrijft voor dat Nederlandse natuurgebieden, plant- en diersoorten beschermd moeten worden.
Kwetsbare diersoorten mogen niet verdwijnen.
Het is dan ook verboden de verblijfplaats van deze diersoorten te vernielen.
De Wet natuurbescherming is gebaseerd op het Europese Natuurbeleid.
Hierin is ook de bescherming van diverse bedreigde vleermuis soorten opgenomen.
Elke burger dient zich hieraan te houden.
Dit heeft ook gevolgen voor de manier waarop we spouwmuren isoleren.
Wanneer deze wet wordt overtreden - door een huis niet natuurvriendelijk te isoleren - kan dit worden bestraft met hoge boetes!
Natuurvriendelijk isoleren gaat hand in hand met een Soortenmanagementplan.
Een Soortenmanagementplan (SMP) beschrijft het leefgebied en de populatie van beschermde diersoorten.
Een ecoloog stelt een Soortenmanagementplan op voor een bepaald gebied.
Dit veelal in overleg met provincies of gemeentes.
Het opstellen van een Soortenmanagementplan kan tot twee jaar duren.
Hiervoor is aan alternatief voorhanden: het Pre-SMP.
Wanneer het Soortenmanagementplan wordt aangevraagd, start de Pre-SMP-fase per direct.
Wat is het voordeel van de natuurvrij methode t.o.v. Het natuurvrij maken van de woning vergt wat meer planning dan de nieuwe eDNA-methode, omdat je rekening moet houden met de natuurkalender.
Het voordeel is dat je dit goed kunt plannen, en na het natuurvrij maken kan de isolatie bijna direct beginnen.
Bij eDNA kan het voorkomen dat je bij een positief testresultaat alsnog het natuurvrij maken moet uitvoeren.
Een nadeel van de natuurvrij maken methode is dat isolatiewerkzaamheden goed gepland moeten worden omdat er gewerkt moet worden volgens de natuurkalender.
Nadenken over spouwmuurisolatie wanneer de temperatuur echt gaat zakken, is dan ook te laat.
Dan moet er gewacht worden tot het voorjaar, als het stookseizoen voorbij is.
Vul het formulier hieronder in voor een vrijblijvend adviesgesprek.
Onze isolatie-adviseurs geven je graag persoonlijk advies.
Onder daken en in spouwmuren van woningen leven huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen, meestal zonder dat u dat weet.
Bij het isoleren van de spouwmuur overleven zij het vaak niet én verdwijnen hun verblijfplaatsen.
Het is op basis van de Omgevingswet verboden om verblijfplaatsen van vogels of vleermuizen te vernielen.
Het zomaar isoleren van spouwmuren of daken zonder rekening te houden met deze dieren mag dus niet.
Maar verduurzamen is wel noodzakelijk om de CO2 uitstoot te verminderen.
Natuurvriendelijk isoleren verenigt beide wensen en maakt het mogelijk om de biodiversiteit én het klimaat te beschermen.
Kies een erkend isolatiebedrijf
Gaat u uw woning isoleren dan bent u verplicht hiervoor een erkend isolatiebedrijf in de arm te nemen dat natuurvriendelijk isoleert.
Ze maken dan alle openingen in de muur of het dak zodanig dicht dat vogels en vleermuizen er nog wel uit kunnen, maar niet meer terug naar binnen.
Het isolatiebedrijf houdt hierbij ook rekening met het broedseizoen van vogels en met de winterrust en kraamtijd van vleermuizen.
Naast het natuurvrij maken zorgt het isolatiebedrijf ook voor vervangende verblijfplaatsen.
Er worden kleine ruimten in de spouw opengelaten voor vleermuizen en er worden vogel- of vleermuiskasten opgehangen of ingebouwd.
Melding
Heeft u een isolatiebedrijf gevonden en gaat hij uw woning isoleren dan zal het isolatiebedrijf de werkzaamheden melden bij de gemeente (dat is het bedrijf verplicht om te doen).
Op deze manier kan de gemeente bijhouden hoeveel woningen volgens de methode natuurvriendelijk isoleren verduurzaamd worden.
Steeds meer mensen isoleren hun woning.
Goed voor de energierekening én het klimaat.
Maar wist u dat bij het isoleren regelmatig dieren worden gedood, zoals huismussen, gierzwaluwen of dwergvleermuizen?
Dat is niet nodig, want u kunt Natuurvriendelijk Isoleren.
Onder daken en in spouwmuren van woningen leven allerlei vogels en vleermuizen, vaak zonder dat u het weet.
Bij het isoleren van de spouwmuur spuit het isolatiebedrijf isolerend materiaal in de spouw.
Daarbij worden dieren vaak gedood en hun verblijfplaatsen verdwijnen.
Bij Natuurvriendelijk Isoleren krijgen de dieren de kans weg te vliegen vóórdat het isolatiebedrijf isoleert.
1. Het isolatiebedrijf geeft vóór de isolatie vogels en vleermuizen de kans om uit uw woning te vertrekken.
De isolatiespecialist maakt hierbij de openingen onder de dakrand dicht of plaatst flappen voor openingen in de spouwmuur.
De vogels en vleermuizen kunnen dan nog wel naar buiten vliegen, maar niet meer terug naar binnen.
Dit gebeurt minimaal enkele dagen voor het isoleren.
Bij Natuurvriendelijk Isoleren kan het hele jaar door worden geïsoleerd, als de vogels of vleermuizen vooraf vertrokken zijn.
2. Daarna komt het isolatiebedrijf nog een keer langs om uw woning te isoleren.
Daarbij zorgt het bedrijf ervoor dat voldoende plekken beschikbaar blijven voor de dieren.
De verblijfplaatsen worden zoveel mogelijk onzichtbaar in de spouw weggewerkt.
3. Om van deze nieuwe werkwijze gebruik te mogen maken, moet het isolatiebedrijf de woning registreren in een speciale applicatie.
Alle gemeenten in Nederland hebben toegang tot deze applicatie.
Door de melding kan een vinger aan de pols worden gehouden over het aantal woningen dat deelneemt en wat de effecten op de beschermde diersoorten zijn.
Dat hebben ministeries, provincies en gemeenten afgesproken in regels die ze hebben opgesteld voor het Natuurvriendelijk Isoleren.
Ook bij andere (isolatie)werkzaamheden aan daken (van buitenaf en binnenuit), bij buitenmuren, schoorstenen en het plaatsen van zonnepanelen gelden regels om natuurvriendelijk te isoleren.
Wilt u energie besparen én de natuur beschermen?
Genieten van een comfortabel huis én van de vogeltjes in uw buurt?
Kies voor een isolatiebedrijf dat natuurvriendelijk isoleert.
Het isolatiebedrijf doet de rest.
Zonder dat je het doorhebt, kun je het leven van dieren en planten verstoren.
Dat is niet goed voor de natuur en biodiversiteit en daarbij kun je de wet overtreden.
Bijvoorbeeld als je je huis gaat isoleren, een aanbouw plaatst, naden en kieren in je gevel dichtmaakt, als je zonnepanelen laat installeren, wanneer je flink gaat snoeien of een schuurtje weghaalt.
Het is belangrijk om te weten waar je op moet letten bij maatregelen rond je huis, zodat je geen beschermde soorten in gevaar brengt.
Ook als je iets door een bedrijf laat doen, ben jij als opdrachtgever verantwoordelijk om de natuur te beschermen.
Wanneer gelden er regels voor natuurbescherming?
Wetgeving om biodiversiteit te beschermen
De regels zijn nodig om natuurgebieden en plant- en diersoorten in Nederland te beschermen.
De wet moet ervoor zorgen dat de soortenrijkdom van planten en dieren in de natuur blijft bestaan en dat kwetsbare soorten niet verdwijnen.
De aanwezigheid van verschillende plant- en diersoorten zorgt ervoor dat de natuur tegen een stootje kan.
Wereldwijd en ook in Nederland staat de biodiversiteit onder druk omdat soorten verdwijnen.
De wet is gericht op het beschermen van planten en dieren die hier van nature voorkomen (dat noemen we ook wel ‘inheemse flora en fauna’).
Het gaat om veel planten en dieren in de natuur, maar bijvoorbeeld niet om huisdieren of duiven in de stad.
Sommige soorten - zoals verschillende soorten vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen - zijn zo kwetsbaar in Nederland dat ze extra bescherming nodig hebben.
In de wet staan extra voorschriften om de kwetsbare inheemse soorten te beschermen.
Het is algemeen verboden om beschermde diersoorten te hinderen, te verstoren en te doden.
Bijna iedereen weet dat je niet op dieren mag jagen of zomaar een boom mag omkappen in het bos.
Maar de wet gaat nog een stukje verder.
Je mag ook geen nestplekken weghalen of beschermde dieren verstoren in en rond je huis.
En dat kan gebeuren bij sommige maatregelen zoals na-isolatie, een verbouwing, zonnepanelen plaatsen of naden en kieren dichten.
Natuurbescherming en huizen verduurzamen
Om het verduurzamen van woningen beter samen te laten gaan met natuurbescherming heeft de overheid samen met provincies en verschillende andere partijen gewerkt aan een gezamenlijke aanpak.
Die bestaat uit de volgende onderdelen:
Als onderdeel van de oplossing voor de korte termijn: een ministeriële regeling voor eDNA (sinds maart 2025) en daaraan ging de methode natuurvriendelijk isoleren vooraf.
Op lange termijn: het soortenmanagementplan.
Regels voor het toepassen van eDNA-onderzoek
De spouwmuur is een fijne plek voor vleermuizen.
Omdat deze ruimte zo afgesloten is, is het lastig om te zien of er vleermuizen in zitten.
Terwijl je volgens de wet moet kunnen aantonen dat ze er niet zitten vóór je begint met isoleren.
Daarom is de eDNA-test ontwikkeld als nieuwe onderzoeksmethode.
De test werkt een beetje zoals een coronatest: met een spons of roller wordt een monster afgenomen van de gaten in je spouwmuur.
In een laboratorium kijken ze vervolgens of er sporen (zoals huidcellen) van vleermuizen te vinden zijn.
In maart 2025 heeft de overheid hierover een ministeriële regeling bekendgemaakt.
In zo’n regeling staan afspraken over de manier waarop je je aan de wet kunt houden.
In dit geval waren dat afspraken waarmee je je aan de regels voor natuurbescherming in de Omgevingswet kunt houden.
In de regeling staat: Het is belangrijk dat eDNA-onderzoek zorgvuldig gebeurt.
Daarom mogen alleen gecertificeerde bedrijven deze test afnemen.
Als de eDNA-test aantoont dat er géén sporen van vleermuizen zijn, kun je direct beginnen met isoleren.
Worden er wél sporen gevonden, dan gold eerst dat je door mocht met natuurvriendelijk isoleren, een methode waarbij er rekening werd gehouden met de mogelijke aanwezigheid van beschermde dieren.
Op basis van nieuwe inzichten is nu besloten dat een positieve test betekent dat dit niet mogelijk is.
In het geval van een positieve test zul je dan een omgevingsvergunning moeten aanvragen en in de meeste gevallen ecologisch onderzoek doen.
In sommige provincies kun je mogelijk toch nog gebruikmaken van de methode om natuurvriendelijk te isoleren.
Dit kun je het beste navragen bij het Omgevingsloket van je provincie.
Is natuurvriendelijk isoleren geen optie, dan kun je ook wachten tot je gemeente een soortenmanagementplan heeft.
De langetermijnoplossing: het soortenmanagementplan (SMP)
Het soortenmanagementplan (SMP) wordt gezien als oplossing voor de lange termijn.
Dit is een plan waarin voor een bepaald gebied, meestal een gemeente, in kaart wordt gebracht welke beschermde soorten er leven en hoe deze soorten behouden blijven.
Er staat ook in hoe beschermde diersoorten zo min mogelijk schade ondervinden door maatregelen zoals na-isolatie.
Op basis van zo’n soortenmanagementplan krijgt de gemeente dan een gebiedsgerichte omgevingsvergunning van de provincie.
Daar kun je als woningeigenaar ook gebruik van maken.
Een provincie kan ook een tijdelijke ontheffing voor de gemeente geven als het soortenmanagementplan nog in ontwikkeling is.
Dat noem je dan een pre-SMP.
Als woningeigenaar kun je dan wel gaan isoleren, zolang je daarvoor een bedrijf inschakelt dat werkt volgens de methode van natuurvriendelijk isoleren.
Sommige gemeenten in Nederland werken al met een SMP.
Of jouw gemeente dat doet en welke regels specifiek gelden, kun je navragen bij je gemeente of bij het isolatiebedrijf dat je hebt ingeschakeld.
Natuurvriendelijk isoleren
In de aanpak van de overheid is ook een tijd gewerkt met een ontheffing op basis van natuurvriendelijk isoleren.
Bij natuurvriendelijk isoleren houden bedrijven die hierin gespecialiseerd zijn, rekening met de beschermde dieren.
Dat doen ze zo: Voordat de isolatiewerkzaamheden beginnen, wordt de spouw eerst leeggemaakt.
Dit heet 'natuurvrij maken'.
Er worden dan kapjes over de gaten in de spouw geplaatst, zodat vleermuizen naar buiten kunnen vliegen, maar niet meer naar binnen.
Ze plaatsen vervangende verblijfplaatsen voor beschermde dieren.
Zo hangen ze kasten op voor beschermde vogels.
Voor vleermuizen houden ze hoog in de spouw een ruimte vrij waar ze in de toekomst terechtkunnen.
Dit doen ze door met borstels de ruimte af te scheiden.
Het heeft een verwaarloosbaar effect op energiebesparing én geeft geen extra risico op vochtproblemen.
Ze beginnen pas met isoleren als alle vleermuizen de spouw hebben verlaten.
Ze houden hierbij rekening met de kraamperiode (wanneer vleermuizen juist in en uit moeten vliegen om hun jongen te voeren) en de winterslaap (wanneer vleermuizen langere tijd niet naar buiten komen).
Om de verloren ruimte te compenseren, laten ze dus wat extra ruimte vrij in de spouw én gemeenten hangen extra vleermuiskasten op.
Ook jij kunt zelf kasten voor vogels en vleermuizen ophangen.
Het bedrijf doet melding van de werkzaamheden bij de provincie.
Zij controleert of de regels in de Omgevingswet worden gevolgd.
Bedrijven die natuurvriendelijk kunnen isoleren, hebben daarvoor een speciale training gevolgd.
Deze bedrijven vind je op natuurvriendelijkisoleren.nl.
Op dit moment is het dus afhankelijk van je provincie of natuurvriendelijk isoleren nog is toegestaan.
Het Omgevingsloket van jouw provincie kan je daar meer over vertellen.
Rekening houden met de natuur per maatregel
Ook bij andere isolatiemaatregelen moet je rekening houden met beschermde dieren.
Wat precies, verschilt per maatregel.
Lees waar je op moet letten bij het isoleren van:
Kosten natuurvriendelijk isoleren en eDNA
Bij een eDNA-test wordt er door middel van spoorafname bij elke opening in de spouw DNA-materiaal verzameld om te kijken of er beschermde diersoorten aanwezig zijn.
De kosten hiervoor zijn op dit moment rond de € 350 exclusief btw.
Hoeveel natuurvriendelijk isoleren kost, verschilt per type woning.
Bij een vrijstaand huis moet je bijvoorbeeld meer handelingen verrichten dan bij een tussenwoning.
En soms is er een hoogwerker nodig.
Je kunt denken aan kosten tussen de € 300 en € 1.000.
Checklist verbouwen zonder schade aan de natuur
Zonnepanelen en dieren op het dak
Onder de dakpannen van schuine daken kunnen nesten zitten van beschermde vogels zoals een huismus of gierzwaluw.
En op een plat dak van een scholekster en visdief.
Volgens de wet moet je zeker zijn dat er geen nest zit van een beschermde soort.
Deze nesten moet je tijdens het broedseizoen met rust laten.
Plan de installatiewerkzaamheden dus buiten het broedseizoen.
Het broedseizoen is tussen 15 maart en 1 augustus.
Jaarronde bescherming
Buiten het broedseizoen mag je een leeg nest weghalen, zolang het daarbij niet gaat om een nest dat jaarrond beschermd is, zoals het nest van een huismus of een gierzwaluw.
Deze vogels bouwen namelijk een nest en keren daar elk jaar naar terug.
Voor het verwijderen van deze nests heb je een ontheffing op de Omgevingswet onderdeel natuurbescherming nodig.
Bomen kappen of groen weghalen
Je mag volgens de Omgevingswet geen beschermde planten of dieren in gevaar brengen.
Ga je in het broedseizoen bomen of grote planten snoeien waardoor vogelnesten in gevaar komen dan kun je de wet overtreden.
Plan snoeiwerk dus buiten het broedseizoen.
Natuurgebieden met veel soorten bomen en planten zijn belangrijk voor de biodiversiteit.
Daarom mag je niet het bos of park ingaan om bomen of struiken te kappen.
Met betrekking tot planten heb je in je tuin zelden of nooit te maken met de Omgevingswet.
Let wel op regels van je gemeente als je bomen gaat kappen.
En besef dat je de natuur helpt door te kiezen voor zo veel mogelijk bomen en groen, liefst inheems, en zo min mogelijk bestrating in je tuin.
Naden en kieren dichten om muizen en ratten te voorkomen
Ook als je last hebt van ratten of muizen moet je rekening houden met de Omgevingswet.
In je spouwmuur kunnen namelijk vleermuizen zitten en je mag de gaten die vleermuizen toegang geven niet zomaar dichtmaken.
Vleermuizen passen niet door gaten die kleiner zijn dan 7 mm en ze komen niet of nauwelijks binnen beneden de 2 meter.
Heb je een spouwmuur? Pas dan op met gaten dichten boven de 2 meter hoogte vanaf de grond.
Gaten of kieren die boven de 2 meter hoogte zitten en breder dan 7 mm zouden gebruikt kunnen worden door vleermuizen of vogels.
Vleermuizen kiezen doorgaans de hoogste gaten, dus zolang die toegankelijk blijven kunnen lager gelegen gaten gedicht of gebarricadeerd worden.
Om uit te sluiten dat de hoogste gaten door vleermuizen of vogels worden gebruikt, laat je een eDNA-test doen of een check door een ecoloog.
Grote verbouwingen en sloopwerk
De regels van de Omgevingswet op het onderdeel natuurbescherming gelden ook voor ingrijpende verbouwingen zoals een uitbouw, dakkapel of dakopbouw.
En ook bij sloopwerk van bijvoorbeeld een buitenmuur, schuur, asbestdak of schoorsteen moet je deze stappen volgen.
Je kunt voor deze maatregelen alleen geen ontheffing krijgen op basis van het publiekelijk belang, zoals bij zonnepanelen of isoleren.
Bij het isoleren van je woning kan je zonder het door te hebben kwetsbare diersoorten verstoren, zoals vleermuizen in de spouwmuur of vogels onder de dakpannen.
Deze dieren zijn beschermd door de Omgevingswet, die de vroegere Wet natuurbescherming heeft vervangen.
De natuur in Nederland staat onder druk.
Veel soorten, zoals gierzwaluwen en vleermuizen, gebruiken huizen als verblijfplaats.
Als je zomaar isoleert, kunnen hun schuilplekken verdwijnen.
Neem contact op met je gemeente voordat je gaat isoleren.
Je kan aan de slag met een erkend isolatiebedrijf dat volgens de richtlijnen van natuurvriendelijk isoleren werkt.
“eDNA, oftewel environmental DNA, is een nieuwe methode waarmee het genetisch materiaal van dieren wordt verzameld uit omgevingsmonsters, zoals lucht, water of oppervlakken.
In het geval van vleermuizen in spouwmuren worden sporen zoals huidcellen en keutels verzameld met een spons of roller bij invliegopeningen.
Als ook eDNA niet mag, kan de isolatie niet zomaar doorgaan.
Negatieve uitslag: geen vleermuizen aangetroffen.
Positieve uitslag: vleermuizen aangetroffen.
Wanneer de eDNA-test positief is, betekent dit dat er vleermuizen in of rond de spouwmuur aanwezig zijn.
In dat geval mag de spouwmuur niet zonder meer worden geïsoleerd.
Op platte daken is het plaatsen van zonnepanelen het hele jaar toegestaan, maar als er in het broedseizoen een nest op het dak wordt gevonden mag deze niet verstoord worden.
Onder de dakpannen van het schuine dak kunnen beschermde vogels zitten, deze moeten tijdens het broedseizoen met rust gelaten worden.
Wil je je woning isoleren? Neem altijd eerst contact op met je gemeente.
GEDRAGSCODE “ISOLATIE IN HUIS” VOOR NATUURVRIENDELIJK ISOLERENSPOUWISOLATIE: Maatregelen ter voorkoming van het doden en verstoren van beschermde vogels en vleermuizen volgens de Wet natuurbescherming (Wnb).
Wij maken de spouwen natuurvrij voor het starten van de spouwmuurisolatie als er openingen zijn bij het dak, via stootvoegen of kozijnen.
Indien deze er niet zijn kan de aanwezigheid van vleermuizen worden uitgesloten.
Het isoleren van spouwmuren melden wij, waar van toepassing, in de GIS-applicatie “Particuliere na-isolatie onder het pre-SMP” 48 uur voorafgaand aan het natuurvrij maken.
Het plaatsen van vleermuis- en vogelwerende maatregelen, door het afdichten van kieren, gaten, et cetera die groter zijn dan 7 mm.
De toegang tot de spouw via aangrenzende gebouwen of via het dak wordt afgesloten door middel van vleermuis werende voorzieningen.
Dit zorgt ervoor dat de vleermuizen de ruimte wel kunnen verlaten, maar er niet kunnen terugkeren.
De betreffende medewerkers zijn voor deze werkzaamheden gecertificeerd.
Wij voegen de volgende onderdelen toe aan het dossier:a. De medewerker die het natuurvrij maken heeft uitgevoerd.
b. Fotobewijs van het natuurvrij maken van de muren.
c. Fotobewijs van het plaatsen van de compensatie.
d. Bewijs als om technische redenen een uitsparing in de muur niet mogelijk is, en daarmee een vleermuiskast geplaatst is.
Het aanbrengen van vleermuis- en vogelwerende maatregelen is toegestaan conform onderstaande Natuurkalender.
Dit doen wij 5 dagen of meer voorafgaand aan het isoleren zodat vleermuizen de kans krijgen om te vertrekken.
In de winterperiode moet echter de hele winter gewacht worden tot de spouw vleermuisvrij kan worden verklaard.
Is de woning tijdig natuurvrij gemaakt, dan kan jaarrond worden geïsoleerd.
Natuurkalender
SPOUWISOLATIE: Compensatiemaatregelen ter beperking van het verlies van verblijfplaatsen van vogels en vleermuizen.
De volgende regels zijn van toepassing.
Is de spouw minder dan 8 cm diep of als de spouw dieper is dan 8 cm maar niet toegankelijk via openingen van maximaal 2 cm breed, dan geldt er geen compensatieverplichting voor vogels.
Compensatieverplichting vogels: Per woning moeten twee vogelvoorzieningen worden geplaatst tenzij de bovenzijde van de spouw open is en blijft (en voor vogels toegankelijk is via de dakranden) en de spouw tot 10 cm onder de rand wordt gevuld.
Zo blijft er ruimte om boven op de spouw te kunnen broeden.
Compensatievereisten vleermuizen: Bij tussenwoningen moet per gevel een klein spouwverblijf van 30 x 30 cm worden gemaakt.
Kan om technische redenen geen klein spouwverblijf worden gerealiseerd, dan vervangen wij dit voor een vleermuiskast.
Bij hoekwoningen en eindwoningen is één groot spouwverblijf van 100x100cm vereist.
Kan om technische redenen geen groot spouwverblijf worden gerealiseerd dan mag dit worden vervangen door één middelgroot spouwverblijf (60×60 cm) met twee kleine spouwverblijven.
Op die manier krijgt elke gevel een spouwverblijf.
Een speciale inbouwkast heeft de voorkeur, als er geen uitsparing in de muur gecreëerd kan worden.
Is de hoekwoning of vrijstaande woning echter lager dan twee bouwlagen met een vliering dan geldt de verplichting van een klein spouwverblijf per gevel.
Ook hier geldt dat een spouwverblijf mag worden vervangen voor een vleermuiskast als een spouwverblijf om technische redenen niet kan.
Technische aspecten
Een spouwverblijf is een verblijfplaats die gemaakt wordt door bij de isolatie van spouwmuren een bepaalde ruimte vrij te houden van isolatiemateriaal.
De spouwborstels (of andere technische oplossingen) moeten al het isolatiemateriaal tegenhouden.
De spouwverblijven worden gemaakt op het moment dat vleermuiswerende maatregelen worden aangebracht.
Vleermuiswerende maatregelen mogen de toegang tot de spouwverblijven niet belemmeren.
Het spouwverblijf hoort aan de bovenzijde van de spouwmuur.
We brengen bijvoorbeeld vanaf de bovenzijde een spouwborstel in een U-vorm in de spouw aan.
We zorgen ervoor dat het spouwverblijf aan de bovenzijde openblijft zodat deze in verbinding staat met het dak.
Is de spouw van de bovenzijde gesloten? Dan moet deze openen zodat het spouwverblijf in verbinding komt met het dak.
In de gevel wordt een opening gemaakt die toegang geeft tot het spouwverblijf.
Deze opening heeft een afmeting van ongeveer 20 mm bij 50 mm.
Het isoleren van uw huis is belangrijk; naast financieel voordeel en wooncomfort, draagt het bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot.
Er is in Nederland nog veel werk aan te wille wat betreft isoleren.
En gelukkig worden er in Nederland elk jaar duizenden woningen geïsoleerd.
Er is ook zorg: In veel woningen - in de spouwmuren of onder het dak - verblijven vleermuizen en / of vogels.
Deze kunnen gedood worden tijdens isolatiewerkzaamheden als we niet natuurvriendelijk isoleren.
Wij gaan u helpen!
Natuurvriendelijk isoleren is een term die best wat verwarring oplevert.
Veel mensen denken daarbij aan isoleren met natuurvriendelijke isolatiematerialen of biobased isolatie.
Dat wordt hiermee niet bedoeld.
Natuurvriendelijk isoleren (ook wel natuurinclusief isoleren of natuurvrij isoleren genoemd) is een methode die met het isoleren rekening houdt eventueel aanwezige beschermde diersoorten.
Om de vleermuis te beschermen kan aan de hand van een ecologisch onderzoek bekeken worden of er vleermuizen in huis leven.
Dit kost veel tijd, soms wel een paar jaar.
Maar daarnaast ook duizenden euro’s, vaak meer dan de spouwmuurisolatie kosten zelf …!
Door uw huis - voordat u gaat isoleren - natuurvrij te maken bespaart u deze kosten.
In Nederland kan je niet meer je huis isoleren zonder vooraf maatregelen genomen te hebben.
Natuurvriendelijk isoleren is verplicht geworden.
Zowel de woningeigenaar als het isolatiebedrijf heeft een wettelijke Zorgplicht voor o.a. beschermde diersoorten zoals vleermuizen.
Deze Zorgplicht is vastgelegd in de Omgevingsweg en hier heeft de Raad van State op 2 augustus 2023 een uitspraak over gedaan.
Een bedrijf wat aangeeft dat natuurvriendelijk isoleren niet hoeft of dat natuurvriendelijk isoleren het gehele jaar door mag, is in overtreding.
Woningen met vleermuizen isoleren, of met andere dieren erin, is verboden.
Dit doen wij volgens de handreiking natuurvriendelijk isoleren.
Dit is een groot en technisch document.
Wilt u meer informatie over natuurvriendelijk isoleren?
De Omgevingswet schrijft voor dat Nederlandse natuurgebieden, plant- en diersoorten beschermd moeten worden.
Kwetsbare diersoorten mogen niet verdwijnen en het is verboden om de verblijfplaats van deze dieren te vernielen.
De Wet natuurbescherming was gebaseerd op het Europese Natuurbeleid.
Iedereen zal zich houden aan deze regels.
Dit heeft gevolgen voor de manier van isoleren.
Natuurvriendelijk isoleren en een Soortenmanagementplan gaan hand in hand.
Een Pre-SMP is een tijdelijke oplossing.
De natuurkalender is vanzelfsprekend afhankelijk van de weersomstandigheden.
De natuurkalender is dus niet een schema dat wij altijd maar ‘zwart-wit’ kunnen toepassen.
Het Omgevingsloket van jouw provincie kan je daar meer over vertellen.
Tagdescr, tagkeys
tags: #natuurvrij #maken #spouwmuur