NeorenaissanceBouwstijl opkomend halverwege de 19e eeuw en gebruikmakend van de decoratieve elementen uit de 16e eeuw (Renaissance, maniërisme).
De neorenaissanceVerwijst naar de stijl in de 19de-eeuwse Europese en Amerikaanse architectuur en decoratieve kunsten die in eerste instantie geïnspireerd werd door de Italiaanse Renaissance en wordt gekenmerkt door pilasters, het landleven, en klassieke motieven.
NeorenaissanceNeo-Renaissance (ca. neorenaissanceVerwijst naar de stijl in de 19de-eeuwse Europese en Amerikaanse architectuur en decoratieve kunsten die in eerste instantie geïnspireerd werd door de Italiaanse Renaissance en wordt gekenmerkt door pilasters, het landleven, en klassieke motieven.
Het Regentessekwartier is, grofweg gezegd, ontstaan tussen de jaren 1885 en 1910.
Vanaf 1906 wordt begonnen met de bouw van het Valkenboskwartier.
Vlakbij de Koningin Emmakade meldt het jaartal op de gevel van Weimarstraat 4 nog steeds het bouwjaar: 1890.
Uitgaande van de jaartallen op de gevel is Koningsplein 3-4 gereed in 1891.
Aan beide zijden van de Weimarstraat, hoek Suezkade wordt de bezoeker herinnerd aan het bouwjaar: 1893.
Veel panden aan het Regentesseplein zijn, getuige de jaartallen op de gevels van nummer 220 en 225, gebouwd in 1899.
De panden aan de Regentesselaan nummer 30, 43 en 115 dateren uit 1896.
Op het einde van de 19e eeuw is in de architectuur de neorenaissance populair.
Aannemers, bouwkundigen of ingenieurs van de Dienst Gemeentewerken grijpen voor de wat chiquere projecten graag terug naar de bouwstijl uit de 16e en 17e eeuwse Nederlandse renaissance.
En hoe dichter bij ‘het zand’ hoe uitbundiger.
De neorenaissance kun je gemakkelijk herkennen aan het gebruik van rode baksteen, de erkertjes, de balkons, de uitbundige versieringen, de horizontale witte lijnen die de gevel in vlakken verdelen, het siermetselwerk boven de raampartijen, en niet te vergeten de torentjes.
Om de gehele neorenaissance gevelwand nog meer cachet te geven, werden de hoekpanden voorzien van paviljoens, torentjes, vaak op een uitstekend gedeelte van de gevel: het hoekkamertje kreeg niet meteen een dakje, maar er verschenen allerlei elementen boven elkaar: ombouw, pilaartjes, uivormige bekroning, koepeltje, windwijzer: een beetje r.k. kerk zou er jaloers op wezen.
Maar houten constructies zoals deze torentjes, vergen het nodige onderhoud, met als gevolg dat nogal wat van die Haagse neorenaissance hoektorens in de loop der jaren zijn verdwenen, zoals het torentje op de hoek van de Franklinstraat en de Regentesselaan.
Het is terecht dat het Regentessekwartier behoort tot een van de gemeentelijke beschermde stadsgezichten.
Na 1850 kreeg de bouwkunst een minder star karakter.
Naast de klassieke vormentaal greep men terug op elementen uit eerdere stijlperioden.
Het ging daarbij om de associatie, het ‘karakter', dat een gebouw moest oproepen.
Al naar gelang het gebouwtype werd een stijl gekozen.
Eigentijdse constructieprincipes en materialen zoals machinaal vervaardigde bakstenen verraden vaak dat het niet gaat om de oorspronkelijke stijl.
De Willem II- of 'stucadoorsgotiek' (ongeveer 1830-1860) is een vroeg voorbeeld.
Deze stijl wordt gekenmerkt door een romantische interpretatie van de gotiek in gips en pleisterwerk.
De stijl werd weinig in de woningbouw toegepast.
Bij het eclecticisme (ongeveer 1850-1880) werden historische stijlen gecombineerd tot een nieuw geheel.
In de woningbouw en interieurkunst werd veel gebruik gemaakt van fabrieksmatig vervaardigde ornamenten.
Het is de tijd van weelderig gedecoreerde huizen.
Vooral de neo-Lodewijkstijlen waren favoriet.
Na 1860 kende ons land een economische opbloei waardoor er veel werd gebouwd, vooral in een mengvorm van neogotiek en neorenaissance.
De neogotiek (circa 1860-1890) is sterk verbonden met de naam van Pierre Cuypers.
De neorenaissance (ongeveer 1875-1915) moest associaties oproepen met de Gouden Eeuw.
De stijl wordt gekenmerkt door bakstenen trapgevels, rijk versierd met natuurstenen speklagen, blokken en ornamenten.
Bij deze architectuur hoorden interieurs in ‘oud Hollandse stijl'.
Naast woonhuizen zijn er veel openbare gebouwen opgetrokken in neorenaissance-stijl.
In de huizen en villabouw aan het eind van de eeuw was een schilderachtige combinatie van renaissance motieven en houten chaletkappen, pittoreske hoektorentjes, erkers en serres populair.
Het Regentessekwartier is, grofweg gezegd, ontstaan tussen de jaren 1885 en 1910.
Vanaf 1906 wordt begonnen met de bouw van het Valkenboskwartier.
Vlakbij de Koningin Emmakade meldt het jaartal op de gevel van Weimarstraat 4 nog steeds het bouwjaar: 1890.
Uitgaande van de jaartallen op de gevel is Koningsplein 3-4 gereed in 1891.
Aan beide zijden van de Weimarstraat, hoek Suezkade wordt de bezoeker herinnerd aan het bouwjaar: 1893.
Veel panden aan het Regentesseplein zijn, getuige de jaartallen op de gevels van nummer 220 en 225, gebouwd in 1899.
De panden aan de Regentesselaan nummer 30, 43 en 115 dateren uit 1896.
Beeklaan 390 meldt als bouwjaar 1899.
Op het einde van de 19e eeuw is in de architectuur de neorenaissance populair, maar de uitbundige vorm van die stijl is vanzelfsprekend niet voor de allereenvoudigste arbeiderswoningen.
Voor de wat chiquere projecten grijpen aannemers, bouwkundigen of ingenieurs van de Dienst Gemeentewerken graag terug naar de bouwstijl uit die 16e en 17e eeuwse Nederlandse renaissance.
En, wat Den Haag betreft, hoe dichter bij ‘het zand’ hoe uitbundiger.
Bij de neorenaissance draait het veelal niet om het gehele gebouw, maar beperkt de stijl zich tot de gevel aan de straatkant.
Om die gehele neorenaissance-gevelwand nog meer cachet te geven worden hoekpanden voorzien van paviljoens, torentjes, vaak op een uitstekend gedeelte van de gevel: het hoekkamertje kreeg niet meteen een dakje, maar er verschenen allerlei elementen boven elkaar: ombouw, pilaartjes, uivormige bekroning, koepeltje, windwijzer: een beetje RK-kerk zou er jaloers op wezen.
Deze zuiver architectonisch-esthetische ornamenten, geven, ook voor de bewoner midden in het blok, het idee in een -renaissancistisch- kasteel te wonen.
Maar houten constructies, zoals deze torentjes, vergen het nodige onderhoud met als gevolg dat nogal wat van die Haagse neorenaissance hoektorens in de loop der jaren zijn verdwenen, zoals het torentje op de hoek van de Franklinstraat en de Regentesselaan.
Het is terecht dat het Regentessekwartier behoort tot een van de gemeentelijke beschermde stadsgezichten. Geïnteresseerd in de architectuur van Den Haag?
tags: #neorenaissance #gevel #tekeningen