Impressie van de nieuwe inrichting. De bibliotheek aan het Mercatorplein wordt ingrijpend verbouwd. Het vernieuwde filiaal opent naar verwachting eind juni of begin juli. De OBA heeft straks onder meer een leescafé en een Maakplaats 021, een speelkamer waar kinderen uit de buurt hun creativiteit en digitale vaardigheden kunnen ontplooien. Het filiaal in het complex van architect Berlage uit de jaren twintig van de vorige eeuw was aan vernieuwing toe. De OBA stelt dat het straks een van de mooiste locaties van de OBA zal zijn. De verbouwing wordt gedaan in samenwerking met architectenbureau Mecanoo. In opdracht van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) maakte Mecanoo een ontwerp voor de renovatie van de vestiging Mercatorplein. Het architectenbureau heeft de oorspronkelijke kwaliteiten van Berlage’s gebouw als startpunt genomen en gecombineerd met weloverwogen toevoegingen. OBA Mercatorplein is gevestigd in een rijksmonument, dat tussen 1925 en 1927 is gerealiseerd naar ontwerp van H.P. Berlage. Het gebouw is gesitueerd in het hart van De Baarsjes. De OBA wilde met de renovatie van de bibliotheekvestiging een op de wijk en alle generaties gerichte ontmoetingsplek in het hart van de wijk realiseren. Berlage’s concept Mecanoo heeft aan deze wens invulling gegeven door uit te gaan van de huidige staat van het gebouw, de bestaande kwaliteiten te verbeteren en die te combineren met zorgvuldige nieuwe toevoegingen binnen de gegeven structuur, legt het architectenbureau uit. Op die manier heeft het en leeromgeving willen creëren in een op activiteiten gebaseerde omgeving, aldus Mecanoo. Een van de oorspronkelijke concepten van Berlage’s gebouw was om de interne functies aan de straatzijde zichtbaar te maken; het gebouw voegde een levendige voorgevel van winkels aan het straatbeeld toe. Mecanoo heeft dit idee teruggebracht door in de plattegrond het programma voor een deel onder te brengen in ‘winkels’. Boekenwand en binnenstraat Een binnenmuur van (boeken)kasten, waarin de collectie is geplaatst, slingert langs de rand van het bibliotheekinterieur. Daarbij verbindt de meanderende kastenwand een reeks gesloten en open ruimten, waaronder informele studieruimten, een multifunctionele ruimte, een leeszaal en een ‘leef-leerruimte’. Een binnenstraat in het midden van de bibliotheek verbindt de programma's aan de voor- en achterkant van het gebouw. Een multifunctionele tafel in deze binnenstraat fungeert als plek voor ontmoeting en dialoog, als sociale ruimte. Winkels Een van de ruimten die met de slingerende boekenmuur wordt gecreëerd, is de sfeervol en speels ingerichte kinderbibliotheek. Een kleurrijke interpretatie van een historische kaart van Mercator siert hier de vloer, als verwijzing naar de buurt en de geschiedenis. De zachte zitelementen zorgen voor een comfortabele hang- en speelplek voor kinderen en ouders. Naast de kinderbibliotheek zijn twee andere ‘winkels’ aan de voorzijde van de bibliotheek gesitueerd: een multifunctionele makersruimte en een leescafé. Geplaatst langs de glazen gevel van het gebouw, tonen ze de functie van de bibliotheek aan de buitenwereld en maken ze een verbinding met de straat. Op deze manier geeft Mecanoo een nieuwe interpretatie aan de winkelpuien in Berlage’s opzet. Flexibel en licht Met het ontwerp heeft Mecanoo ingezet op maximale flexibiliteit van alle ruimten, om ze op allerlei wijzen te kunnen inzetten en de band met de buurt en het Mercatorplein te versterken. Zo zou in de toekomst het leescafé van schuifdeuren kunnen worden voorzien, zodat het buiten bibliotheektijden afzonderlijk is te gebruiken door bewoners en bedrijven uit de buurt. In het gehele interieur is gezorgd voor veel binnenvallend daglicht, onder meer door de bestaande daklichten weer in gebruik te nemen. Voorts is het plafond verhoogd om de ruimte genereuzer te maken. De Centrale OBA op het Oosterdokseiland wordt 10 jaar na de opening (7-7-2007) aangepast aan het veranderende gebruik van het gebouw. Er is behoefte aan meer studieruimte, voor zowel groepen als individuele leerders. Er komt een tweede presentatiezaal en de horecafaciliteiten worden uitgebreid.Kennis- en cultuurwarenhuisDe OBA aan het Oosterdokseiland is in 2007 geopend in een gebouw van architect Jo Coenen. Zijn bureau Jo Coenen Architects & Urbanists is opnieuw betrokken bij de verbouwing. Uitgangspunt is een aantrekkelijke locatie waar bezoekers graag komen om te lezen, te leren en elkaar te ontmoeten. OBA-directeur Martin Berendse: “Aanpassingen aan studie- en theaterzalen, klantenbalies, horeca en bewegwijzering maken dat we kunnen uitbreiden met programmering, openingstijden en samenwerkingspartners, zoals de Volksuniversiteit. Zo blijven we vernieuwend en inspirerend voor bestaande en nieuwe bezoekers.”StudeerkamerBerendse noemt de OBA het huis van het nieuwe leren. “De OBA is steeds meer een studeerkamer aan het worden, waar huiswerkbegeleiding wordt gegeven of waar je via StudyShare rustig en geconcentreerd kan werken. De OBA speelt ook in op de 21e-eeuwse vaardigheden. In onze Maakplaatsen 021 kunnen jongeren op creatieve wijze leren over technologie, duurzaamheid, gezondheid en onze leefomgeving. Daarmee verandert het karakter en het aanbod fundamenteel.”Hella HaassepleinVoorafgaand aan de eerste bouwdag wordt op vrijdag 7 juli 2017 het Hella Haasseplein aan de Oosterdokskade in gebruik genomen. Haasse hield bij de opening op 7-7-2007 een lofrede op de nieuwe Centrale OBA. In aanwezigheid van de familie van Hella Haasse wordt op vrijdag een citaat onthuld dat ontwerper Bruno Ninaber van Eyben in de bovenste traptrede heeft aangebracht. Het citaat luidt: “Er verandert niets, er kán niets veranderen, wanneer wij niet zelf veranderen” en komt uit het autobiografische boek Zelfportret als legkaart, dat Hella S. Haasse in 1954 publiceerde. Op oba.nl/bouw zal tijdens de verbouwing regelmatig een update verschijnen over de vorderingen. Op 1 juli gaat de OBA-vestiging Mercatorplein in Amsterdam na een ingrijpende verbouwing van vier maanden weer open. Op 4 juli volgt de feestelijke opening van de bibliotheek, waarbij ook verantwoordelijk wethouder Touria Meliani (Kunst en Cultuur) aanwezig zal zijn. Het filiaal in het door Berlage ontworpen rijksmonument uit 1925-1927 was volgens de OBA aan vernieuwing toe. Architectenbureau Mecanoo, verantwoordelijk voor het nieuwe interieur, heeft met het aanbrengen van lichtkoepels in het gebouw meer licht en een gevoel van ruimtelijkheid gebracht. De vestiging heeft onder andere een leescafé en een Maakplaats 021 gekregen en daarnaast verschillende studie- en werkplekken en er zijn ruimtes voor groepsactiviteiten. Er kunnen nu ook lezingen, debatten, filmvertoningen en bijeenkomsten worden georganiseerd. Dankzij het verrijdbare meubilair kan de ruimte makkelijk worden aangepast. Het vernieuwe OBA Mercatorplein wordt op 4 juli feestelijk heropend. Van 10.00-16.00 uur is er een open huis voor buurtbewoners en leden (met inachtneming van de coronamaatregelen). OBA Mercatorplein, located in a national monument designed by Berlage in 1925-1927, has been modernised. Through this library renovation, the client’s wish of becoming an intergenerational neighbourhood-oriented meeting place in the heart of De Baarsjes district, has been fulfilled. One of the original concepts of the Berlage building was to showcase the internal functions onto the street, adding an active frontage of shops onto the streetscape. As this internal wall continues to journey its way along the outside edge of the building, an atmospheric and playful children’s library is created. Facing the front of the library, two other “shops” in the form of a multifunctional maker’s space and reading café are positioned. The design seeks to maximise natural light and make this beneficial for all internal spaces. It achieves this through highlighting existing roof lights and bringing them back to life to perform a function that was originally intended for them. The ceiling is also elevated to make the space feel more generous.

De verbouwing benadrukt flexibiliteit en daglichttoetreding, zodat de ruimtes in de toekomst eenvoudig aan te passen zijn aan veranderende behoeften in de wijk. De Maakplaatsen 021 bieden jongeren een plek om creatief te leren over technologie, duurzaamheid en leefomgeving. Opnieuw betrokken bij de verbouwing was Mecanoo, met een ontwerp dat de oorspronkelijke Berlage-kwaliteiten respecteert en verrijkt met moderne functies.
- Leescafé en Maakplaats 021
- Speelkamer en kindvriendelijke inrichting
- Binnenstraat die programma’s verbindt
- Verrijdbaar meubilair voor flexibele bijeenkomsten
- Verhoogd plafond en extra daglicht door lichtkoepels
Op 1 juli gaat de OBA-vestiging Mercatorplein weer open na een ingrijpende verbouwing van vier maanden. Op 4 juli volgt de feestelijke opening, met aanwezigheid van de wethouder Touria Meliani. Het filiaal is gevestigd in een rijksmonument uit 1925-1927 ontworpen door Berlage en heeft nu onder meer een leescafé en een Maakplaats 021 gekregen. De verbouwing is uitgevoerd door Mecanoo, die de winkelpuien heeft geïnterpreteerd als delen van het openbare straatbeeld en zo de verbinding met de wijk versterkt. Het doel is een intergenerationele ontmoetingsplek in het hart van De Baarsjes te realiseren, met lezingen, debatten, filmvertoningen en bijeenkomsten mogelijk.
Voorts: vooruitblik en gebruiksbeeld
De OBA ziet de Mercatorplein-vestiging als een van de mooiste locaties van de organisatie. De plannen richten zich op maximale flexibiliteit en integratie met de buurt, zodat toekomstige programmering en openingstijden kunnen groeien. De renovatie maakt deel uit van een bredere vernieuwing van de Centrale OBA op het Oosterdokseiland, met meer studieruimte en uitbreiding van horecafaciliteiten.
tags: #oba #mercatorplein #verbouwing