Asbest, een schadelijk materiaal uit het verleden, duikt nog steeds op in vele oudere gebouwen. Wanneer u plannen heeft voor verbouwing, sloop of simpelweg zekerheid wilt over de aanwezigheid van dit risicovolle materiaal, is een gedegen asbestonderzoek van essentieel belang.
Waarom is Asbestonderzoek Nodig?
De noodzaak van asbestonderzoek is direct gekoppeld aan de ernstige gezondheidsrisico’s die asbest met zich meebrengt. Wanneer asbestvezels vrijkomen en worden ingeademd, kunnen ze leiden tot ernstige longaandoeningen zoals asbestose, longkanker en mesothelioom. Het is dan ook van cruciaal belang om de aanwezigheid van asbest in uw pand te identificeren en de risico’s in kaart te brengen, zodat adequate en veilige verwijdering of beheer kan plaatsvinden.
Hoe Verloopt een Asbestonderzoek?
Elk asbestonderzoek begint met een zorgvuldige inspectie van uw pand. Hierbij wordt gekeken naar de bouwstijl, de leeftijd van het gebouw en de gebruikte materialen, om zo een weloverwogen inschatting te maken van potentieel asbesthoudende locaties. Vervolgens worden, indien nodig, monsters genomen van verdachte materialen. Deze monsters worden daarna in een geaccrediteerd laboratorium aan een grondige asbestanalyse onderworpen.
Historische Typen Asbestonderzoek
Historisch gezien werd er gesproken over verschillende ’typen’ asbestonderzoek:
- Type 0 asbestonderzoek: Dit is een initiële, niet-destructieve ‘quick scan’ om visueel de aanwezigheid van asbesthoudende materialen vast te stellen. Vaak toegepast bij de verkoop van een pand.
- Type A asbestonderzoek: Dit onderzoek richt zich op het opsporen van asbest door middel van (licht) destructief onderzoek. Het maakt gebruik van handgereedschap om materialen te inspecteren en, indien nodig, monsters te nemen.
- Type B asbestonderzoek: Dit is een aanvullend, zwaarder destructief onderzoek.
Wanneer is een Asbestonderzoek Nodig?
Een asbestonderzoek is in diverse situaties cruciaal. Bij gecertificeerde asbestdeskundigen is de insteek om tijdens het eerste onderzoek zoveel mogelijk grondig te inspecteren, inclusief de benodigde destructieve handelingen. Deze proactieve benadering voorkomt in veel gevallen latere, kostbare vervolgonderzoeken en vertragingen.
Een asbestinventarisatie is verplicht wanneer u bedrijfsmatig werkzaamheden (laat) uitvoeren, waarbij sprake is van verbouw of sloop, aan een gebouw of object dat gebouwd/gefabriceerd is vóór 1 januari 1994. Dit geldt voor werkzaamheden variërend van totaalsloop tot bijvoorbeeld de vervanging van een wandtegel of ruit of het maken van een doorboring. Deze verplichting ligt in eerste instantie bij de opdrachtgever maar - wegens verantwoordelijkheid voor de betrokken werknemers - ook bij de werkgever.
Uitzonderingen op de Inventarisatieplicht
In een beperkt aantal gevallen geldt de inventarisatieplicht niet. Raadpleeg de uitzonderingen op de inventarisatieplicht in het Arbeidsomstandighedenbesluit voor specifieke situaties.
Het Onderzoeksproces
Een asbestinventarisatieonderzoek moet uitgevoerd worden door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Controleer altijd of een bedrijf gecertificeerd is op ascert.nl. Geef het asbestinventarisatiebedrijf duidelijk aan welke werkzaamheden u wilt laten uitvoeren.
Zodra u de opdracht heeft gegeven tot een asbestinventarisatie, meldt het bedrijf dit via het LAVS (Landelijk Asbest Volgsysteem). Een Deskundig Inventariseerder Asbest (DIA) van het bedrijf neemt monsters van de asbestverdachte toepassingen en laat deze onderzoeken in een daarvoor geaccrediteerd laboratorium. De resultaten worden opgenomen in een asbestinventarisatierapport, dat het bedrijf vervolgens toevoegt aan het LAVS.
Risicoklassen en Validatie
Het asbestinventarisatiebedrijf bepaalt ook in welke risicoklasse de verwijdering van het aangetroffen asbest valt. Bij het vaststellen van de risicoklasse maakt het asbestinventarisatiebedrijf gebruik van de SMA-rt-tool (Stoffen Manager Asbest Risico Techniek). De SMA-rt uitdraai met de vermelding van de risicoklasse moet aanwezig zijn in het asbestinventarisatierapport.
Door een specifieke werkmethode is het mogelijk om de emissie van asbestvezels tot onder de wettelijk vastgestelde grenswaarde te brengen. Zo kan een verwijdering die op basis van SMA-rt in risicoklasse 2 was ingedeeld, in risicoklasse 1 uitgevoerd worden. Een validatieonderzoek kan worden uitgevoerd voor één specifiek project of plaatsvinden als landelijk validatieonderzoek, waarbij de uitkomsten worden voorgelegd aan het Validatie en Innovatiepunt Asbest (VIP).
Asbest in Grond en Bodem
De landelijke normen voor asbest in grond, bodem en puingranulaat zijn vastgesteld op 100 mg/kg gewogen gehalte. Het gewogen gehalte is het serpentijngehalte vermeerderd met tienmaal het amfiboolgehalte. Deze waarde geldt zowel als interventiewaarde bodemkwaliteit als kwaliteitseis bij het toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen.
Het gewogen gehalte is belangrijk omdat amfiboolasbest (onder andere crocidoliet en amosiet) schadelijker is dan serpentijnasbest (onder andere chrysotiel). De rechte vezels van amfiboolasbest kunnen makkelijker en meer schade aanrichten, vandaar de vermenigvuldigingsfactor 10.
Onderzoek naar Asbest in Bodem
Bij het uitvoeren van (water)bodemonderzoek kunnen specifieke normdocumenten worden gebruikt die zijn aangewezen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en de Omgevingsregeling. Voor het uitvoeren van onderzoek naar asbest zijn erkenningen nodig voor de organisatie en de persoon die het milieuhygiënisch veldwerk of de monsterneming uitvoert.
Bij een onderzoek naar asbest in verhardingslagen (geen partijkeuring) en in grond (>50% bodemvreemd materiaal) volgens NEN 5897 geldt voor het veldwerk geen erkenningsplicht.
Respirabele Vezels en Risicobeoordeling
Soms is het bij onderzoek naar asbest nodig om aandacht te besteden aan respirabele vezels, stofdeeltjes met een aerodynamische diameter kleiner dan 10 micrometer. In dat geval is een SEM-analyse (scanning elektronenmicroscopie) aanbevolen, omdat deze analyse de kleinste deeltjes detecteerbaar maakt.
Het is in de praktijk mogelijk dat het asbestgehalte niet boven de interventiewaarde bodemkwaliteit komt, maar het gehalte aan respirabele vezels wel de risiconorm overschrijdt. In een dergelijke situatie kan graafwerk in principe plaatsvinden onder de milieubelastende activiteit ‘Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit’. Gemeenten kunnen echter in het omgevingsplan een regel opnemen die borgt dat bouwen op zo’n verontreiniging niet mogelijk is zonder sanerende maatregelen.
Asbest in de Bodem door Gebouwen
Bij bouwwerkzaamheden kunnen bouwmaterialen in de bodem zijn beland. Daarom zijn asbesthoudende gebouwen en/of gebouwen met een asbestdak een verdenking voor asbest in de bodem. Daarnaast kan door erosie van uitpandige asbesthoudende materialen tijdens de levensduur van het gebouw asbest in de bodem terechtkomen, met name bij asbestdaken.
Onderzoek blijkt dat asbestvezels vooral voorkomen in de toplaag van de bodem, meestal tot een diepte van circa 10 cm. Dit gebeurt langs een horizontale zone van 1 meter vanaf de dakrand. Een goed bodemonderzoek is daarom noodzakelijk om deze toplaag als separate verdachte laag (in plaats van de standaarddikte van 0,5 m) te onderzoeken.
Puin en Asbestverdacht Materiaal
De aanwezigheid van puin kan een aanwijzing zijn dat de partij grond of baggerspecie of de bodem asbesthoudend materiaal bevat. Een onderzoeksbureau moet voldoende onderbouwen of motiveren dat het aanwezige puin en/of puingranulaat niet te relateren is aan asbest. Anders moet de locatie of de partij altijd als asbestverdacht worden beschouwd.
NEN 5717 (voor de waterbodem) en NEN 5725 (voor de landbodem) geven aan hoe te motiveren is dat het onderzoeksbureau de locatie of de partij als onverdacht kan beoordelen. Dit gebeurt in combinatie met visuele waarnemingen tijdens de terreinverkenning voorafgaand aan het veldwerk.
Asbestwegen
Bij wegen en paden is het van belang om na te gaan of in het verleden gaten in de weg zijn opgevuld met asbestverdacht puin. Dit komt vaak voor bij onverharde wegen in het buitengebied. Als het voldoet aan de definitie van een asbestweg, is het volgens het Besluit asbestwegen milieubeheer niet toegestaan om de uitgenomen bodem en/of puin weer terug te brengen.
Dergelijke lagen moeten volgens NEN 5707 (in plaats van NEN 5897) worden onderzocht. Als iemand een puinlaag elders wil toepassen als bouwstof, verplicht het Bal om van de toe te passen partij een milieuverklaring bodemkwaliteit te hebben.
Kosten van een Asbestonderzoek
De kosten van een asbestonderzoek zijn uiteraard een belangrijke overweging en variëren afhankelijk van de omvang van het pand en het aantal verdachte materialen. Gecertificeerde bedrijven combineren een dienstverlening van hoge kwaliteit met eerlijke en transparante prijzen. Medewerkers streven ernaar u de meest voordelige en effectieve oplossing te bieden.
Op basis van een kort vooronderzoek kan een gedetailleerde offerte worden opgesteld.
Asbestonderzoek Laten Uitvoeren?
Het uitvoeren van een asbestonderzoek is een belangrijke stap naar een veilige omgeving. Het moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde en onafhankelijke professional. Neem gerust [contact op](link naar contactpagina) voor meer informatie, een persoonlijk adviesgesprek of het direct maken van een afspraak.