Geschiedenis en informatie over Oosterhout Kerkweg bestrating en aanverwante klimaat- en tuinmaatregelen

Klimaatverandering is niet iets wat zich ergens anders in de wereld of in de toekomst afspeelt. Het is er nú en het heeft effect op onze (leef)omgeving. Ook in onze gemeente zijn de gevolgen van klimaatverandering steeds beter merkbaar. Denk aan hevige regenbuien, langdurige droogte en extreme hitte. We moeten maatregelen nemen om de problemen van het veranderende klimaat beter aan te pakken en ons erop voor te bereiden. Dat noemen we klimaatadaptatie. Samen met partners zoals waterschappen, scholen, natuurorganisaties én de inwoners van Oosterhout bouwen we aan een klimaatbestendige toekomst - een plek waar het ook later fijn wonen, werken en spelen blijft. We gaan aan de slag met het vergroenen van straten, het opvangen van regenwater met wadi’s en het tegengaan van hittestress door te zorgen voor meer schaduwrijke plekken.

  1. Accordion item is ingeklaptWoont u in Oosterhout en wilt u uw tuin groener maken? Of denkt u aan een groen dak of het plaatsen van een regenton? Dan kunt u hiervoor subsidie aanvragen. Deze subsidie heet het Zapbudget Stimulering klimaatvriendelijke particuliere tuinen en daken.
  2. Voor het vergroenen van halfverhardingen zoals grind en kunstgras bedraagt de subsidie € 5 per m2. Er dient voor tenminste 5 m2 onttegeling plaats te vinden. Het maximumbedrag bedraagt € 500 per subsidieaanvraag.
  3. Een groen dak aanleggen. Dit is een dak met planten, die regenwater vasthouden. U krijgt € 20 per m2, tot een maximaal bedrag van € 750.
  4. Een regenton of ander systeem om regenwater op te vangen. Bijvoorbeeld een regenzuil, waterschutting of grindkoffer. U krijgt € 0,25 per liter opvangcapaciteit. U kunt tot maximaal € 500 aan subsidie krijgen.
  5. Let op: regentonnen tot 300 liter kunt u alleen aanvragen samen met een andere maatregel, zoals een groen dak aanleggen of het weghalen van tegels.

Hoe vraagt u de subsidie aan? U vraagt de subsidie aan via het Subsidieportaal van de gemeente. Binnen dit portaal moet u een aantal vragen beantwoorden. Houd er rekening mee dat u de vraag waar u de subsidieregeling voor wilt gebruiken pas na de eerste drie stappen krijgt te zien. U kiest dus eerst voor de optie klimaatbestendige tuinen. Na het invullen van een aantal extra vragen kunt u dan kiezen uit de drie opties: onttegelen en vergroenen particulier terrein; bergende voorziening voor regenwater; groen dak. Om de subsidie daadwerkelijk te ontvangen moet u alle vragen binnen het portaal invullen. In het overzicht de benodigde bijlagen voor de aanvraag de subsidie klimaatvriendelijke tuin vindt u hierover meer informatie.

Wanneer aanvragen? U moet de subsidie minstens 4 weken vóór de start van het werk aanvragen.

Gaat u tegels uit uw tuin of van de stoep halen om plaats te maken voor planten? Dan houdt u misschien stenen over. Gooi ze niet zomaar weg! U kunt de tegels bijvoorbeeld hergebruiken. Misschien is er een buur die de tegels goed kan gebruiken voor een terras of plantenbak. Wilt u ze liever laten ophalen? Dat kan ook. De gemeente Oosterhout helpt u daar graag bij.

Wat is de tegeltaxi? De tegeltaxi is een gratis ophaalservice van de gemeente Oosterhout. U kunt er uw oude tegels en klinkers mee laten ophalen. De tegeltaxi rijdt elke laatste vrijdag van de maand (van 27 februari 2026 tot en met november 2026, behalve in augustus). Uiterlijk tot en met de dinsdag voor de laatste vrijdag van de maand kan er worden aangemeld voor de tegeltaxi voor die betreffende maand. De tegeltaxi kan langskomen vanaf 1 m2 gewipte tegels (ca. 11 tegels van 30x30 cm).

Hoe werkt het? Meld uw tegels online aan. Dit kan tot en met de dinsdag vóór de ophaaldag. Zet alles op tijd klaar. De tegels moeten op de ophaaldag voor 7.00 uur ’s ochtends op de stoep liggen, goed zichtbaar en direct aan de straat. Zorg dat de kraanwagen er goed bij kan. Leg het naast de rijbaan, in een parkeervak of aan de stoeprand. Leg dit dus niet tegen de muur en tussen auto’s.

Wat zijn de voorwaarden? U vervangt de tegels door planten of gras (grind of kunstgras telt niet mee). U biedt maximaal 10 m2 aan tegels aan. Heeft u meer tegels? U kunt de tegels zelf naar een afvalstation of de milieustraat brengen.

Heeft u plannen die helpen om water op te vangen, in de grond te laten zakken of om anderen te informeren over slim omgaan met water? Hulp nodig met uw tuin? Heeft u in de zomer last van de hitte in uw tuin en wilt u meer schaduw? Bent u die kale plekken in het gras zat? Of wilt u graag een tuin met bloemen in alle seizoenen, maar weet u niet hoe u moet beginnen? Goed nieuws: de tuincoach kan u helpen!

Wat is een tuincoach? Een tuincoach is iemand met kennis van planten en tuinen. Hij of zij denkt met u mee en geeft u tips voor een mooie, groene tuin. Zo wordt uw tuin niet alleen mooier, maar ook beter voor het klimaat. Wat doet de tuincoach? De tuincoach komt bij u thuis en kijkt samen met u naar uw tuin. U krijgt handige en duidelijke tips. Bijvoorbeeld over: hoe u tegels vervangt door planten; hoe u een groene tuin krijgt die weinig werk vraagt; hoe u regenwater slim opvangt in uw tuin. Hoe werkt het? Een bezoek duurt ongeveer één uur. Na het bezoek krijgt u binnen een paar dagen een verslag met de tips van de tuincoach. En het mooiste is: het bezoek en advies zijn helemaal gratis. Boek nu uw gratis tuincoach! Ga naar www.mijntuincoach.nu om een afspraak te maken.

Informatievisualisatie over subsidies en toekenning van Zapbudget

Woont u in een straat zonder voortuin, maar droomt u toch van een beetje groen voor de deur? Vraag dan een geveltuin aan. Een geveltuin is een smalle strook planten direct tegen de muur van uw huis, op de plek waar nu vaak tegels liggen. Waarom is een geveltuin zo goed? Er zijn in Oosterhout al meer dan 100 geveltuinen aangelegd. Samen zorgen we zo voor een groenere stad. Een geveltuin is niet alleen mooi, maar ook slim: Bij regen kan het water beter in de grond zakken. Dat helpt om wateroverlast te voorkomen. In de zomer zorgt het groen voor verkoeling. Planten trekken bijen, vlinders en vogels aan. Uw straat wordt gezelliger en vrolijker met bloemen en groen. Hoe vraagt u een geveltuin aan? U kunt heel makkelijk een aanvraag voor een geveltuin doen via doemee.oosterhout.nl. De gemeente bekijkt dan of uw stoep geschikt is voor een geveltuin. Soms mag u de tuin zelf aanleggen.

Op een duurzame manier je tuin vergroenen? Vanaf 21 maart 2026 heeft Oosterhout haar eigen Tuinplantenkringloop: PlantAardig. Inwoners kunnen hier gratis tuinplanten brengen én ophalen.

De gemeente Oosterhout vindt het belangrijk dat kinderen opgroeien in een groene en gezonde omgeving. Ook op het schoolplein! Daarom is er de regeling Groenblauwe Schoolpleinen. Met deze regeling kunnen scholen hun plein groener, koeler en veiliger maken. Wat kunt u doen met deze regeling? Als school kunt u geld krijgen om het schoolplein te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan: het vervangen van tegels door planten of struiken; het aanleggen van een moestuin; het opvangen van regenwater met slimme oplossingen. Zo wordt het plein gezonder en fijner voor de kinderen. Bovendien helpt u mee om wateroverlast en hitte tegen te gaan. Voor wie is de regeling? De regeling is er voor basisscholen en middelbare scholen in Oosterhout. Het is extra goed als u samenwerkt met bijvoorbeeld: een kinderopvang; buurtbewoners; of een natuurorganisatie. Hoe kunt u meedoen? Wilt u meer informatie of meteen een aanvraag doen?

Bent u ondernemer of geeft u leiding aan een bedrijf of organisatie? De terreinen rondom bedrijven, scholen en organisaties vergroenen wij ook graag. In 2001 sneuvelt een ambitieus plan van architect Ashok Bhalotra. Het plan, met spectaculaire hoogbouw als poort naar het centrum, brengt een schok in de gemeenschap teweeg. In 2008 volgt het Amsterdamse bureau Rijnboutt met een realistischere visie. Supervisor Bart van der Vossen: “Het Santrijngebied heeft het gevoel de achterkant van de basiliek te zijn en nergens bij te horen.” Van der Vossen maakt daarop een plan voor versterking van het stadshart. In het kort: een impuls voor stedelijk wonen, vernieuwbouw van theater en bibliotheek, meer groen en een betere entree naar het centrum. Het zou toch nog tot 2012 duren voordat de gemeenteraad een klap geeft op de herontwikkeling c.q. het Rijnboutt-masterplan. Miriam Kierkels, senior ontwerper openbare ruimte gemeente Oosterhout: “In het centrum is met een grootschalige vernieuwing een theater en bibliotheek gerealiseerd op de plek waar ze reeds sinds de jaren tachtig gevestigd waren. De buitenruimte is autovrij gemaakt en ingericht op verblijven. Thema van de inrichting binnen en buiten vormt de huiskamersfeer. Voorheen was het plein kil en onaangenaam, gedomineerd door de grote gebouwen rondom. De fases 1 en 2 (Torenstraat/Torenplein/Basiliekplein) zijn in 2015 afgerond. De Torenstraat, met woningen, winkels, een theater/bibliotheek en op het einde de basiliek, is een belangrijke entree naar het centrum. Door de inrichting met rode gebakken klinkers in het hele straatprofiel en een doorlopende brede grijze band ontstaat het gewenste rustige, samenhangende beeld. Verleden en heden. Goede en Slechte tijden. Verhalen, herinneringen van toen en nu, willen wij opnieuw onder uw aandacht brengen. Voor elk verhaal is de datum waarop het verhaal is geschreven vermeld. Uit het “KANTON OOSTERHOUT” van zaterdag 29 november 1941. ZIJN VERLEDEN EN HEDEN NIET ZONDER BETEEKENIS (3).

Oosterhout moge dan ontwikkeld zijn uit het Kasteel van Strijen met omliggende bebouwing, zijn naam dankt het, naar vrijwel ieders meening, aan het gehucht Den Hout; de kom Oosterhout ligt immers ten Oosten van Den Hout. Misschien volgt daaruit, dat Den Hout vroeger een meer belangrijke gemeente was, dan het toenmalige Oosterhout. Dat het laatste zich echter in den loop der eeuwen veel meer heeft uitgebreid dan Den Hout, behoeft niet te verwonderen. Immers al spoedig lag Oosterhout zeer gunstig tusschen de vestingen Breda en Geertruidenberg. Vandaar ook, naar sommigen weten te vertellen, dat zich tamelijk veel gegoede personen hier vestigden, en zich de vele rijke woningen lieten bouwen, die hier nu nog te vinden zijn. De veel sterker uitbreiding van Oosterhout ten opzichte van Den Hout volgt logisch ook uit zijn ligging aan den grooten Napoleonsweg, den grooten internationalen verkeersweg, die Amsterdam en Parijs bedoelde te verbinden. Hetzelfde ziet men ook bij de gemeenten Raamsdonksveer en Raamsdonk. Raamsdonk was vroeger het belangrijkste deel der gemeente; daar stond dan ook ’t Gemeentehuis. Maar, terwijl Raamsdonk slechts aan een buurtweg bleef liggen, werd Raamsdonksveer later doorsneden door boven bedoelden internationalen Napoleonsweg, en overvleugelde Raamsdonk daardoor al spoedig, zoodat het nieuwe Gemeentehuis zelfs niet meer in Raamsdonk, maar in het veel belangrijker Raamsdonksveer is gebouwd.

In later tijden is het zwaartepunt van Oosterhout zeker verplaatst naar het Zuiden. De St. Jan-kerk met haar machtigen toren werd het nieuwe middelpunt, waar omheen grooter-Oosterhout zich ging ontwikkelen. Eigenlijk centrum is de kerk wel nooit geworden; immers de bebouwing in ’t noorden is onbeduidend; maar toch is zij zeer duidelijk de groote kern, waarvan de ontwikkeling in de laatste eeuwen is uitgegaan. Dat in het noorden zoo weinig gebouwd werd, is vermoedelijk een gevolg van eigendommen-in-al-te-vaste-handen.

Wie in de Torenstraat, vóór hij de Kerk ingaat, zijn blik even naar boven wendt, vindt boven de poorten ’t jaartal 1519, wat er op zou wijzen, dat men in dat jaar met den bouw van den toren zoover gevorderd was. De juistheid van dit jaartal wordt betwist, naar het schijnt, op grond van betrouwbaarder gegevens, waarover wij momenteel niet de beschikking hebben. In een werkje van den laatsten tijd vonden we, dat de kerk met toren zou gebouwd zijn in de 15de eeuw. Is hier bedoeld het einde der 15de eeuw, dan zou 1519 wel acceptabel zijn; want het bouwen alleen reeds van een toren, als de St. Jan toren, zou zelfs voor onzen tijd een groot werk zijn; 350, 400 jaar geleden was het natuurlijk een geweldig werk, en men zal er wel enkele jaren voor noodig gehad hebben om het te voltooien.

Historisch kaartbeeld van Oosterhout en omgeving

Het eerste nieuwe raam in den zuidelijken gevel der Kerk bevat dit onderschrift: “De Malthezer ridders beraadslagen over den bouw der Kerk van St. Jan”. Het stelt voor het moment, waarop de architect een totaal aanzicht der kerk voorlegt aan de vergaderde ridders. Dit, evenals de andere ramen, is geschilderd naar aanwijzingen van wijlen Pastoor Peters z.g. Uit zijn aanteekeningen zal misschien blijken, of hij de Malthezer ridders als de initiatiefnemers of als de opdrachtgevers beschouwt. Vooral de stichting der Kerk en van den toren lijkt ons ’n zeer interessant onderwerp voor een uitvoerige behandeling in dit blad; wanneer een bevoegde zich daar eens voor zou willen zetten, zou hij zeker velen aan zich verplichten.

De toren is opgetrokken in natuursteen en baksteen. De natuursteen zal vermoedelijk uit Limburg, uit de grotten van Valkenburg komen. De baksteen is in de buurt van den Toren gemaakt, althans op niet grooten afstand. De Oosterhoutsche bodem is rijk aan leem, zoodat de grondstof voor den baksteen in ruime mate aanwezig was. Steenbakkers schijnen de Oosterhouters reeds vroeg te zijn geweest. Waarom zou men de baksteenen voor den toren en de kerk dan van elders aanvoeren ?

Volgens de legende heeft men den leem uit den grond gehaald, waar het gehucht Steelhoven (oorspronkelijk Steenhoven) ligt, en dat tengevolge van het graafwerk zou zijn ontstaan. Kerk en toren zijn, naar beste weten, tegelijk gebouwd, althans onmiddellijk achter elkaar. In dien tijd moet Oosterhout toch al wel een eenigszins beduidende plaats zijn geweest, plaats ook met perspectieven; want anders lijkt het vreemd, dat toen reeds zoo’n ruime kerk, maar vooral zoo’n majestueuze toren werd gebouwd. een toren, die ook een flinke stad zou kunnen beheerschen.

Foto of illustratie van St. Jan de Doperkerk

Oosterhout wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde uit 1277 maar het is veel ouder. Reeds in de prehistorie lag er een keten van kleine nederzettingen op de noordrand van de Brabantse zandgronden. Veel verder naar het zuiden lag het door heide omgeven dorp Dorst. Een van deze nederzettingen, Middelwijk genaamd, groeide uit tot de kern van de huidige gemeente die bestuurd werd door een schepenbank met de schout als voorzitter. In Middelwijk stond ook de aan Sint-Jan de Doper gewijde parochiekerk die in het bezit was van de geestelijke ridderorde van de Tempeliers, later de Johannieters. De romaanse kerk werd in de 15e en begin 16e eeuw vervangen door de huidige laatgotische kerk met niet-afgebouwde toren. In 1625 werd de kerk in brand gestoken tijdens het beleg van Breda.

Vanaf 1321 verwierf Willem van Duivenvoorde in fasen Oosterhout. Hij heeft mogelijk gewoond op de burcht Kasteel Strijen. Dit kasteel is in 1573 door Spaanse soldaten in puin geschoten tijdens de Tachtigjarige Oorlog en daarna gesloopt. Van het kasteel rest nog een deel van een hoektoren: de Slotbossche toren. Behalve Willem en zijn nakomelingen hadden ook de heer van Breda, Hadewych van Strijen en haar nageslacht en de johannieters heerlijke rechten in Oosterhout. Rond 1580 riepen de plaatselijke bestuurders Oosterhout uit tot vrijheid. Het Oosterhoutse Broek ten noordenen Middelwijk bestond uit beemden waar vee gevatwoeid werd en 's zomers werd gehooid. In het begin van de 17e eeuw ontstond, vanwege de aanwezigheid van geschikte leem in de grond, een uitgebreide pottenbakkersindustrie die voor de export naar Holland en Zeeland werkte. Deze bedrijfstak bloeide tot diep in de 19e eeuw. De haven maakte een goede en snelle verbinding met de steden in Holland en Zeeland mogelijk. In de zeventiende en 18e eeuw werden er verscheidene ambachtsgilden opgericht van bakkers, molenaars, schippers, slagers en bijenhouders. Er waren jaarmarkten en een weekmarkt. Bij de haven was veel vertier. Oosterhout is bekend wegens zijn 'slotjes', kasteeltjes waarvan er nu nog vijf bestaan. In een van deze slotjes, De Blauwe Camer, wonen sinds 1647 de zusters norbertinessen van Sint-Catharinadal, nadat de zusters gedwongen waren hun klooster in Breda te verlaten.

Historische kaart en kasteelachtige gebouwen in Oosterhout

Dankzij een speciale bescherming door de prinsen van Oranje mocht Sint-Catharinadal in de Republiek blijven bestaan. Rond 1900 kwamen er twee kloosters bij waarvan de monniken en monialen uit Frankrijk de wijk hadden genomen vanwege de Franse politiek van secularisering. Het waren de benedictinessen met de Onze-Lieve-Vrouweabdij en de benedictijnen met de Sint-Paulusabdij. Deze laatste werd in 2006 gesloten waarna de gebouwen in gebruik werden genomen door de lekengemeenschap Chemin Neuf.

*De met rood gemerkte woorden zijn gelinkt met artikelen op Wikipedia

tags: #oosterhout #kerkweg #bestraat