Het correct afstellen van de lambda-waarden is cruciaal voor een optimale verbranding en efficiënt brandstofverbruik, zowel op benzine als op LPG. In dit artikel duiken we dieper in de specifieke lambda-waarden die gemeten kunnen worden bij een LPG-installatie en de mogelijke oorzaken wanneer deze waarden afwijken van het gewenste bereik.
Lambda-waarden: Wat zijn de normen?
De lambda-waarde, ook wel bekend als de lucht-brandstofverhouding, geeft aan of het mengsel in de verbrandingsmotor te rijk (te veel brandstof) of te arm (te weinig brandstof) is.
Een ideale lambda-waarde van 1,0 (of 0,98-1,02 volt) duidt op een stoichiometrisch mengsel, waarbij alle brandstof efficiënt wordt verbrand met de beschikbare zuurstof.
Op benzine worden stationair doorgaans waarden rond de 0,6V tot 1,0V gemeten, afhankelijk van de motorbelasting en het motormanagement.
Bij een LPG-installatie kunnen de gemeten lambda-waarden echter afwijken.
Een veelvoorkomend verschijnsel is dat de voorste lambda-sensor (lambda 1) op LPG hogere voltages registreert, soms tot wel 1,15V, wat duidt op een te arm mengsel.
Dit kan verklaard worden door de aard van LPG als brandstof, dat doorgaans schoner en vollediger verbrandt dan benzine.
De Rol van de Lambda-sensoren
Een voertuig is doorgaans uitgerust met twee lambda-sensoren: Voorste lambda-sensor (lambda 1): Deze sensor meet de zuurstofconcentratie in de uitlaatgassen direct na de verbrandingskamer.
Hij speelt een cruciale rol in de closed-loop regeling, waarbij het motormanagementsysteem (ECU) de brandstofinjectie aanpast om de ideale lambda-waarde te handhaven.
Achterste lambda-sensor (lambda 2): Deze sensor, geplaatst na de katalysator, controleert de efficiëntie van de katalysator.
De waarden die hier gemeten worden, zijn doorgaans lager (rond de 0,69-0,72V), wat logisch is aangezien er in de uitlaat nog nabewerking plaatsvindt.
Wanneer de motor volgas draait, kan de lambda-waarde van de voorste sensor doorschieten naar hogere voltages (bijvoorbeeld 4 volt), wat aangeeft dat er tijdelijk een zeer arm mengsel wordt gemeten.
Mogelijke Oorzaken van Afwijkende Lambda-waarden op LPG
- LPG-Installatie en Afstelling
- EOBD-gekoppelde LPi-installaties: Bij een LPi installatie die is gekoppeld aan EOBD kan het zijn dat de fueltrims niet veranderen. Dit komt doordat de LPi-installatie de injectietijden aanpast op basis van de fueltrims als input. Vaak zijn LPi-installaties relatief rijk afgesteld, wat kan resulteren in hogere voltages op de lambda-sensor.
- Non-EOBD G3-installaties: Bij een non-EOBD G3-installatie regelt het benzinesysteem de injectietijden bij. Als de LPG-kant geen correctie doorvoert, kan het benzinesysteem buiten de grenzen vallen, wat resulteert in een brandend storingslampje. Dit kan wijzen op een verkeerde afstelling van de LPG-installatie.
- Afstelling van de correctiefactor: Dampgasinjectiesystemen zijn wel degelijk afstelbaar. De correctiefactor is cruciaal voor de juiste hoeveelheid ingespoten LPG. Deze afstelling is afhankelijk van factoren zoals het type injector en verdamper. Een verkeerde programmering van de LPG-computer of een onjuiste correctiefactor kan direct invloed hebben op de fueltrims van de benzine-ECU.
- Componenten van het Motormanagement
- Luchtmassameter (LMM): Een defecte of vervuilde luchtmassameter kan leiden tot onjuiste metingen van de hoeveelheid aangezogen lucht, wat resulteert in een verkeerd brandstofmengsel.
- Lambda-sensor: Een defecte lambda-sensor kan onjuiste waarden doorgeven aan de ECU, waardoor deze een verkeerd mengsel produceert. Dit kan zich uiten in een te hoge of te lage lambda-waarde. Ook de bedrading van de lambda-sensor kan problemen veroorzaken.
- Ontstekingssysteem: Problemen met de bougies of bougiekabels kunnen leiden tot misfires en een onvolledige verbranding, wat de lambda-waarden beïnvloedt. Het gebruik van specifieke bougies die geschikt zijn voor LPG kan hierbij helpen.
- Uitlaatgasemissies en Katalysator
- Verhoogd CO-gehalte: Een te hoog CO-gehalte in de uitlaatgassen, gecombineerd met een te hoge lambda-waarde, duidt op een te rijk mengsel.
- Katalysator: Een defecte katalysator kan de uitlaatgasemissies negatief beïnvloeden, maar is meestal niet de primaire oorzaak van grote afwijkingen in het CO-gehalte.
- Lekkages in het uitlaatsysteem: Kleine lekken in het uitlaatspruitstuk of de uitlaat kunnen valse lucht aanzuigen, wat de metingen van de lambda-sensor kan beïnvloeden en leiden tot een arm mengsel.
Diagnose en Oplossingen
Wanneer u problemen ervaart met de lambda-waarden op LPG, is een systematische aanpak essentieel:
- Uitlezen van foutcodes: Gebruik een OBD-scanner om foutcodes uit te lezen. Deze codes kunnen specifieke problemen met de lambda-sensoren, LMM of andere componenten aanwijzen.
- Controleren van de lambda-sensoren: Meet de spanning van de lambda-sensoren tijdens stationair draaien en bij verschillende toerentallen om hun functioneren te beoordelen.
- Controleren van de Luchtmassameter: Vergelijk de gemeten waarden van de LMM met de specificaties van de fabrikant.
- Inspecteren van het uitlaatsysteem: Controleer op lekken in het uitlaatspruitstuk en de uitlaat.
- Afstelling van de LPG-installatie: Laat de LPG-installatie professioneel afstellen door een specialist. Dit kan het aanpassen van de correctiefactor of het resetten van de ECU omvatten.
- Vervangen van componenten: Indien nodig, vervang defecte componenten zoals lambda-sensoren, bougies of de LMM.
- Reinigen van injectoren: Gebruik brandstofsysteemreinigers of laat de injectoren professioneel reinigen.
Specifieke Scenario's en Ervaringen
In de praktijk komen diverse situaties voor:
- Een auto die op benzine zonder problemen door de keuring komt, maar op LPG een te hoge lambda-waarde vertoont. Dit wijst sterk op een probleem gerelateerd aan de LPG-installatie zelf.
- Een CEL die oplicht op LPG, terwijl deze op benzine uitblijft. Dit duidt op een probleem dat specifiek is voor de LPG-modus.
- Een voertuig dat na lange stilstand problemen geeft met de uitstoot op LPG, waarbij de katalysator mogelijk vervuild is geraakt.
- Regelmatig rijden en de motor goed warmdraaien kan hierbij helpen.
- Een situatie waarbij de lambda-waarde op LPG afwijkt, maar de ECU niet in noodloop gaat. Dit kan duiden op een niet-optimaal werkende lambda-sensor of een probleem in de ECU zelf.
Hoe werken zuurstofsensoren?
Subject: wat moeten de lambda waardes zijn op LPG? lambda1(voorste) = 0,98-1,0 volt ( dit is closed-loop draaien, geef ik even volgas dan schiet lambda naar 4volt m.a.w. lambda2(achterste) = 0,69-0,72 volt (dit is ook logisch aangezien er in de uitlaat ook nog naverbranding plaats vindt. Dit lijken mij prima waarden. en het bewijs dat beiden lambda sensoren in ieder geval werken. Geen idee wat ik hiervan moet denken...
Re: wat moeten de lambda waardes zijn op LPG?
Leuk experiment. Ik denk dat je wel eens gelijk kunt hebben dat de lambda op LPG een te hoog voltage produceert. Er vanuitgaande dat je een LPi installatie in de auto hebt kan het ook zijn dat je fueltrims niet veranderen omdat de LPE hoogstwaarschijnlijk EOBD gekoppeld is met de fuel-trims als input.
Re: wat moeten de lambda waardes zijn op LPG?
Volgens mij valt er weinig af te stellen. dus ik denk toch dat fueltrim gewoon lambda =1volt moet nastreven op lambda nr1.
Re: wat moeten de lambda waardes zijn op LPG?
0.06V op LPG...0,6-0.8V op benzine. Normale waarden volgens VIDA zijn 0.6V. De voorste lambda vertoont op zowel LPG als benzine stationair een neiging om naar 1.00 te convergeren.
Diagnose en afstelling met moderne hulpmiddelen
De afstelling van LPG-systemen gebeurt met een 4-gastester om de lambda-waarde en CO-gehalte te meten.
Met de afstelschroeven op de verdamper kan het mengsel op stationair en het overnamegebied worden afgeregeld.
Het gebruik van een 4-gastester biedt handvatten om de afronding van de mengverhouding nauwkeurig vast te leggen.
Verdamper lpg werking auto, sleutelen met Morpheus
Praktische aanpassingen en advies
Bij LPG is de bougie toch iets moeilijker te lezen dan bij benzine.
De procedure die Bas aangeeft is heel goed te gebruiken. Grote regelschroef in de slang helemaal open. Daarna toerental vastzetten op ca. 3000 rpm.
Daarna terug laten zakken naar stationair en eventueel bijstellen met de kleine schroef op de verdamper.
Lambda is 1 betekend een lucht/brandstofverhouding van 14,7:1. Voor LPG mag dit theoretisch 15,7:1 zijn. Veel LPG-installateurs hanteren echter 14,7 om aan de veilige kant te zitten, zodat de motor niet te arm gaat lopen.
Updates en onderdelen
Fabrikant Landi Renzo heeft onlangs een belangrijke wijziging doorgevoerd in het assortiment onderdelen.
De twee sensoren zijn compatibel met elkaar.
De nieuwe software verbetert de algemene rijeigenschappen van de motor aanzienlijk.
Voorbereiding op APK en praktijkervaringen
In één van m'n 850's met Vialle AMS op G3 is de lambda-waarde te hoog voor de APK.
De stappenmotor zit nog gewoon aangesloten en lijkt nog te regelen.
Op benzine is alles wel zoals het zou moeten zijn!
Belangrijke uitgangspunten
Bij LPG kunnen lambda-waarden variëren afhankelijk van het voertuig, het type LPG-installatie en de omstandigheden (stationair, belasting, temperatuur).