Constructie methode opvangen metselwerk door stalen balk

Het slopen van een muur is misschien wel de meest voorkomende verbouwing in Nederland. Het lijkt dan ook niet zo moeilijk om te doen, maar het is erg belangrijk dat je de juiste stappen zet tijdens het verbouwproces. De oplegging van een stalen balk op het metselwerk van de muur die je deels hebt verwijdert is bijvoorbeeld zo’n handeling die goed uitgevoerd moet worden. De gevolgen van het niet goed plaatsen van de balk zal ik in deze blog toelichten.

Een latei plaatsen, zoals het plaatsen van de balk ook wel wordt genoemd, is alleen nodig bij het slopen van een dragende muur. De kosten voor het slopen van zo’n muur zijn ook hoger en je hebt daarnaast meer werk door het aanvragen van vergunningen. Hierdoor krijgen wij vaak de vraag hoe je zo’n dragende muur kunt herkennen, hoe het precies zat met de omgevingsvergunning en hoeveel het verwijderen van de muur en de oplegging van een stalen balk kost. Uiteraard zal ik al deze vragen beantwoorden in deze blog. Daarnaast beloof ik je dat je na het lezen van deze blog precies weet wanneer de oplegging van een stalen balk op metselwerk noodzakelijk is en hoe je dit het beste aan kunt pakken.

Infographic: Overzicht dragende muur, latei en omgevingsvergunning

Hoe herken je een dragende muur?

Zoals ik je eerder al vertelde heb je alleen te maken met de oplegging van een stalen balk wanneer je een dragende muur verwijdert. Weliswaar aan het einde van hoofdstuk twee vertel ik je waarom dit niet alleen voor een dragende muur het geval is. Een dragende muur is essentieel voor de stabiliteit van de constructie. Hij draagt belasting af in de constructie en zorgt er op deze manier voor dat hij stevig blijft staan. Verwijder je de muur dus, dan wordt het evenwicht verstoort en kunnen de gevolgen ernstig zijn. Hierover later meer.

  • Kijk of de wand dikker is dan 20 centimeter (wanden dikker dan 20 centimeter zijn altijd dragend)
  • Bekijk de originele bouwtekening van jouw huis. Op de legenda staat welke muren draagmuren zijn
  • Kijk naar muren langs trappen & toiletten (die zijn vaak dragend)
  • Luister naar het geluid van de muur (draagmuren zijn massief)
  • Let op de balken in de vloeren en plafonds (balken rusten op draagmuren)
  • Kijk of de muur doorloopt naar boven (muren boven elkaar zijn vaak draagmuren)
  • Kijk in welke richting de betonnen vloeren lopen (naden lopen richting draagmuren)

Kan je ‘ja’ antwoorden op één van deze vragen? Dan kan je er zo goed als zeker van zijn dat de muur dragend is. Je kan echter ook problemen krijgen met de gemeente wanneer je zonder vergunning een draagmuur verwijdert en een stalen balk plaatst. Want hoe zit het eigenlijk met die vergunningsaanvraag?

Vergunningen en constructieberekening

Heb ik een vergunning nodig voor het slopen van een muur en het plaatsen van een stalen balk? Geen zorgen, ik ga je uiteindelijk echt vertellen hoe het nu precies zit met de oplegging van de stalen balk. Eerst is het echter nog veel belangrijker dat je een omgevingsvergunning aanvraagt. Het plaatsen van een stalen balk doe je namelijk pas wanneer de dragende muur is gesloopt, maar dan is het wel belangrijk dat je hiervoor eerst weet of je een vergunning nodig hebt. Met de handige tool hieronder kan je erg snel bekijken of je vergunning nodig hebt voor jouw verbouwing.

Daarna volgt: omdat het verwijderen van de muur een relatief kleine verbouwing is, lijkt het voor veel mensen ook niet nodig om een vergunning aan te vragen. Dus… Waarom heb je een omgevingsvergunning nodig? Aan de hand van de omgevingsvergunning kan een gemeente en het rijk controleren of de verbouwing die plaatst vindt zorgt voor een veilige constructie. Je moet daarom een vergunning aanvragen bij elke constructieve wijziging. Het verwijderen van een dragende muur en de oplegging van een stalen balk op het metselwerk is dus zo’n constructieve wijziging. Om de vergunning aan te vragen is altijd een constructieberekening nodig. Deze wordt gemaakt door een constructeur die hierbij elk constructie-element doorrekent en zo de totale belasting op een constructie kan berekenen.

8 stappenplan voor het plaatsen van een stalen balk

  1. Check of de muur een draagmuur is of niet
  2. Vraag een omgevingsvergunning aan
  3. Informeer de Vereniging van Eigenaren
  4. Laat een constructieberekening maken
  5. Kies de juiste aannemer
  6. Plaats stempels voordat je de muur weghaalt
  7. Sloop de muur
  8. Plaats een stalen constructie in de woning

De eerste twee stappen zijn hierboven besproken. Hieronder volgen details over de overige stappen en wat je concreet moet regelen. Het informeren van de VvE is cruciaal wanneer je een dragende muur gaat slopen, vooral bij appartementen. Een constructieberekening is een verplicht onderdeel van jouw vergunningsaanvraag. De berekening bepaalt wat voor type stalen balk nodig is en welke oplegging toegepast moet worden. Een goede constructeur zorgt voor een ontwerp dat uitvoerbaar is en houdt rekening met de vergunningsvoorwaarden.

Diagram: overdracht van belasting bij oplegging van stalen balk op metselwerk

Bouwtekeningen en detaillering

Mocht je al eerder blogs hebben gelezen, dan vraag je je misschien af waarom je voor de vergunningsaanvraag geen bouwtekeningen moet laten maken. Archieftekeningen van de huidige constructie volstaan voor de constructeur om een berekening te maken. Pas bij een nieuwe aanbouw is een nieuwe bouwtekening nodig. Het verwijderen van een muur wordt vaak als kleine verbouwing gezien, maar het brengt serieuze risico’s met zich mee als er geen vergunning en berekening zijn. Als de verbouwing onveilig is, kan dit leiden tot verzakkingen, scheurvorming of zelfs instorting van de constructie.

Kostenraming en tabellen

Type kostenKosten in EUR
Constructieberekening€400 - €800
Bouwtekeningen (optioneel)€600 - €1.000
Inmeten woning (optioneel)€400 - €600
Legeskosten€300 - €600
Stempelplan€250 - €450
Slopen draagmuur€1.200 - €1.500
Stalen balk (materiaal)€300 - €450
Stalen balk plaatsen€1.200 - €1.800
Kosten afvalcontainer€300 - €500
Totaal€4.900 - €7.700

Gemiddeld kost het slopen van een dragende muur en het plaatsen van de balk dus tussen de €2.600,- en €4.800,-. De kosten van de stalen balk zijn vooral gerelateerd aan het materiaal en het plaatsen van de balk. Omdat zowel het slopen van de muur als het plaatsen van de balk vakwerk is, moet je dit altijd uitbesteden.

Kosten overzicht dragende muur en stalen balk

Een 8-stappenplan in de praktijk

Een stappenplan voor het plaatsen van een stalen balk is handig om voorbereidingen zonder fouten te laten verlopen. Hier volgt een beknopt samengevat stappenplan, met extra aandachtspunten voor uitvoering en veiligheid.

Gevelmetselwerk en staalconstructies

Gevelmetselwerk in combinatie met een stalen binnenblad of stalen draagconstructie komt vaker voor dan je denkt. Niet enkel in utiliteitsbouw, maar ook in woningbouw wordt dit als constructieve oplossing gebruikt. De detaillering, uitvoering en verankering verdienen daarbij de nodige aandacht. De stabiliteit en doorbuigingseisen zijn cruciaal bij het correct uitvoeren van gevelmetselwerk voor een staalconstructie.

Schematische weergave van gevelmetselwerk met staalconstructie

Verankering en spouwankers

Verankering van gevelmetselwerk gebeurt via spouwankers. Deze moeten voldoen aan de eisen in de Eurocode en bij voorkeur met gecertificeerde producten worden toegepast. De verankering moet volledig onderbouwd en berekend worden. Er bestaan speciale spouwankers voor borstweringssteunen en dakrandsteunen die meebewegen met zettingen van binnen- en buitenblad. Het lassen van spouwankers op staalconstructies wordt afgeraden vanwege risico op corrosie en verschillen in lagenmaten; schieten van spouwankers vereist speciale kennis en de juiste ankerkeuze.

Bouwbox: Spouwankers

Verticaal vs horizontaal metselwerk

Bij verticaal metselwerk is de buigtreksterkte vaak kleiner dan bij horizontaal metselwerk bij dezelfde overspanning. Wapening kan helpen, maar bij verticaal halfsteens verband is dit vaak niet mogelijk vanwege ontbrekende doorgaande lintvoegen. Spouwankers dienen waar mogelijk in horizontale voegen geplaatst te worden; indien dit niet kan, dan in verticale voegen, waarbij die verticale voegen volledig vol en zat gemetseld moeten worden. In veel gevallen kan een houten constructie achter de staalconstructie verankeringsmogelijkheden bieden.

Tot slot

Het aanbrengen van gevelmetselwerk aan een staalconstructie is mogelijk, maar vereist een zorgvuldige planning, deskundigheid en naleving van normen. Een goede constructeur berekent de draaglast, bepaalt of een oplegging op metselwerk haalbaar is, en maakt een stempelnplan. De uitvoering dient altijd te gebeuren door ervaren aannemers en blijft maatwerk per project, met aandacht voor veiligheid en regelgeving.

tags: #opvangen #metselwerk #door #staal