Oud cement verwijderen en verharden: mogelijkheden en praktijken voor een duurzame bouw

Bij de sloop en renovatie blijven vaak cementresten of oud cement achter op vloeren en wanden. Het schoonmaken en hergebruiken van oud cement kan de bouwsector aanzienlijk verduurzamen door cementsteen terug te winnen en cement te besparen. In dit artikel combineren we de belangrijkste ideeën uit de tekst over sloop, cementgranulaat, selectief breken en innovatieve manieren om cementsteen opnieuw te activeren.

Hoogwaardige recycling van betonpuin en betongranulaat

Bij de sloop van gebouwen blijft vaak betonpuin over. Dit betonpuin kunnen we hoogwaardig recyclen door het op te breken in kleinere stukken genaamd betongranulaten. Het granulaat moet voldoen aan de eisen (NEN-EN 12620) om opnieuw te worden toegepast in de productie van nieuwe betonstenen, betontegels, betonbanden of andere betonelementen. Het betongranulaat wordt dan niet toegepast als funderingsmateriaal.

  • Je kunt het beton selectief slopen of oogsten door het vanaf de bron gescheiden te houden van bouwpuin zoals dakpannen, stenen en isolatiemateriaal. Daar kan betongranulaat van gemaakt worden. Het granulaat kan deels worden bijgemengd met grind, maar het bevat nog cement.
  • Een duurzame aanpak is het betonpuin slim te breken. Hierbij wordt het beton gegranuleerd in drie fracties: zanddeel, grinddeel en vulstofdeel (concrete fines). Deze cementsteen-poeder kan worden bijgemengd bij cement.
Infographic: Betongranulaat recyclingproces

Betonrecycling: concreet toepassen en beperken

Vrijwel elk betonelement kan worden gebroken in schoon en herbruikbaar betongranulaat, zoals betonklinkers, tegels en banden, maar ook betonpalen, kolommen of onderdelen van een constructie. Voordat je kiest voor recycling, onderzoek eerst of het element nog in zijn geheel kan worden hergebruikt. Zie de R-ladder en BRL 2506-1 voor inname en acceptatie van steenachtige reststromen.

R-ladder en BRL 2506-1 overzicht

Regelgeving en doelstellingen richting circulaire betonketen

Het Betonakkoord streeft ernaar dat in 2030 alle betonreststromen honderd procent circulair worden toegepast. Dat betekent dat alle betonreststromen terugkeren in de betonketen voor de productie van nieuw beton. Betonreststromen moeten gescheiden ingezameld worden in aparte containers, zodat het niet vermengd raakt met bouwpuin. De breker levert betongranulaat onder het NEN-EN-12620 certificaat, als toeslagmateriaal voor beton.

Betonakkoord 2030: circulaire doelstellingen

Verantwoord gebruik en wie wat doet

Eisen voor hoogwaardige verwerking van vrijgekomen materialen moeten worden vastgesteld. Bijvoorbeeld een bepaald percentage primaire toeslagstoffen vervangen door secundaire toeslagstoffen (betongranulaat) in nieuw betonelementen. De opdrachtgever kan ambitieuze hergebruikpercentages en lage MKI opnemen in het standaardbestek. De projectleiding en werkvoorbereiding moeten deze eisen verwerken in een uitvraag naar de markt en aangeven welke elementen niet meer hergebruikt kunnen worden.

  • Reststromen dienen in aparte containers opgeslagen en afgevoerd te worden om vervuiling te voorkomen.
  • Een gecertificeerde breker verwerkt de reststromen tot gecertificeerd betongranulaat.
  • Kleine gemeenten kunnen samenwerken om collectief in te kopen en documenten te delen.
Schematisch overzicht: verantwoordelijkheden in circulaire betonketen

Slim breken en upcycling van cementsteen

Een van de sleuteltechnieken is SlimBreken, waarbij oud beton wordt omgezet in hoogwaardig nieuw cement en andere secundaire grondstoffen met een enorme CO2-reductie. SmartCrusher’s techniek verdeelt het beton in cementsteen, zand, grind en cement, waarbij cementsteen als belangrijkste grondstof voor nieuw cement teruggewonnen wordt. Dit levert volgens onderzoeken en pilots een significante CO2-reductie op.

Een belangrijke innovatie is de Smart Liberator (voorheen Smart Crusher) die cementsteen van betonpuin scheidt met minimale beschadiging, waardoor grondstoffen zoals hydrateerbaar cement, zand en grind voor nieuw, circulair beton beschikbaar komen. De cementsteen kan vervolgens reageren met CO2 en zo klinker deels vervangen. Deze ontwikkelingen maken een volledig circulaire betonketen realistischer.

Everox en industriële upcycling

Everox brengt een gepatenteerde technologie op de markt die betonafval omzet in hoogwaardige vervangers voor cement, zand en grind. In de Concrete Upcycling Plant in Nederland kan jaarlijks tot 500.000 ton betonafval verwerkt worden. Eén ton actief cemento-pasta leidt tot circa 90% minder CO2-uitstoot dan primair cement, terwijl kosten concurrerend blijven en reststromen verdwijnen. De installaties kunnen zowel permanent als tijdelijk ingezet worden, afhankelijk van regio en behoefte.

Everox Concrete Upcycling Plant: proces en impact

Oud cement verwijderen: methoden voor een schoon en professioneel resultaat

Na bouwwerkzaamheden blijft vaak een cementsluier achter op vloeren en wanden. In industriële omgevingen beïnvloedt dit niet alleen het uiterlijk maar ook de functionaliteit van de vloer. Bij storten, voegen of aanbrengen van een nieuwe vloer ontstaan cementresten op oppervlakken. Voor gladde, niet-poreuze oppervlakken zoals keramische tegels of marmer is dit extra zichtbaar.

  1. Identificeer het oppervlak: natuursteen en kalkhoudende steensoorten zijn gevoelig voor zuren. Gebruik bij voorkeur zure-lagen die specifiek bedoeld zijn voor cementsluier verwijdering, of een ontvettende reiniger zonder agressieve zuren. Voor industriële toepassingen kan een professionele concrete remover effectiever zijn.
  2. Vermijd zoutzuur en agressieve middelen: deze kunnen beton, zink, staal en voegen ernstig beschadigen. Werk in een goed geventileerde ruimte en kies biologische afbreekbare producten waar mogelijk.
  3. Voor poreuze oppervlakken gebruik schuurwerk of een diamantschijf om de toplaag te verwijderen zonder de ondergrond te beschadigen.

Naast het verwijderen van oud cement bieden wij ook diensten aan voor het storten en renoveren van betonvloeren. Egaline kan oneffenheden gladmaken en een perfecte basis vormen voor afwerkingen zoals gietvloeren of laminaat. In sectoren met agressieve chemicaliën is een extra stevige vloerconstructie noodzakelijk.

Voorbeeld: cementsluier op industriële vloer

Technieken voor versterking in plaats van sloop

In de afgelopen decennia zijn er talloze betonconstructies gerealiseerd. Sloop en nieuwbouw zijn soms onnodig wanneer versterkingsmaatregelen volstaan. Versterken (verhogen van de capaciteit) en verstijven (verhogen van weerstand tegen vervorming) vereisen inzicht in de constructie. Een eerste stap is het bepalen van de noodzaak en omvang van versterking via karakteristieken van de constructie.

SlimBreken en selectieve breektechnieken bieden bovendien mogelijkheden voor een CO2-neutrale productie van nieuw cement uit oud beton. Door cementsteen en reststoffen terug te winnen wordt de afhankelijkheid van primaire grondstoffen verminderd en CO2-uitstoot beperkt.

Infographic: Versterkings- en verstijvingsprincipes

Praktische samenvatting van mogelijkheden

  • Selectief slopen en oogsten van betonpuin voor hoogwaardige betongranulaat volgens NEN-EN 12620.
  • Slim breken om cementsteen terug te winnen en te gebruiken als vervanger voor kalksteen en klei in cementproductie.
  • Toepassing van gecertificeerde betongranulaat als toeslagmateriaal in nieuw beton, met scheiding van reststromen op locatie.
  • Ondersteuning door regelgeving en samenwerking tussen gemeenten voor collectieve inkoop en uitwisselen van documentatie.
  • Everox-achtige upcyclingtechnologieën leveren cementsteen-activatie en CO2-reductie op schaal.

tags: #oud #cement #verhaden