Asbest is een verzamelnaam van zes verschillende mineralen. Deze mineralen bestaan uit microscopisch kleine vezels. Asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar. Toch kun je vaak wel inschatten of een materiaal mogelijk asbesthoudend is. Is het materiaal geplaatst vóór 1994? Asbest werd vooral toegepast in functionele onderdelen van een woning. Twijfel je? Tip! Golfplaten met asbest kun je vrij eenvoudig herkennen. Oude gevel- en dakplaten bevatten regelmatig asbest. Zeker bij beschadiging of verwering kunnen deze platen gevaarlijk worden. Misschien heb je wel eens gehoord van de zogeheten aansteker-test. Daarbij houd je vuur bij een verdacht materiaal. Asbest kan zowel binnen als buiten je woning zitten. Niet alle asbest is hetzelfde. Wit asbest (chrysotiel) Dit is de meest gebruikte soort. Bruin asbest (amosiet) Zeer sterk en hittebestendig. Blauw asbest (crocidoliet) De gevaarlijkste variant. Wil je zekerheid? Dan is een asbestinventarisatie de juiste stap. Tip! Hoe kun je zien of het asbest is? Asbest is met het blote oog moeilijk te herkennen. Het zit vaak in oudere bouwmaterialen zoals vloerzeil, golfplaten en isolatie. Een laboratoriumanalyse is nodig om zeker te zijn. Hoe snel merk je asbest? De gevolgen van asbestblootstelling merk je meestal pas na tientallen jaren. Ziekten zoals asbestose en longkanker ontstaan vaak pas 20 tot 40 jaar na de blootstelling. Is het verplicht om asbest te verwijderen? Nee, niet altijd. Er is geen algemeen verbod op asbest in woningen. Wel is verwijderen vaak verplicht bij sloop, renovatie of verkoop wanneer asbest wordt verstoord. Tot 1994 is er bij de bouw van veel huizen en kantoren asbest toegepast. Dit gebeurde vaak in de vorm van asbesthoudend cement. Deze asbestcementplaten bevinden zich veel in gevels, daken, schoorstenen, CV installaties en als golfplaten op bijvoorbeeld schuren. Ook kan asbest voorkomen in sommige soorten vinylzeil en in oude huishoudelijke apparaten. Dit zijn veelal apparaten die aan warmte blootgesteld worden, zoals haardrogers en strijkijzers. Ga na in welk jaartal het pand is gebouwd. Is dit voor 1994? Kijk naar de structuur van het materiaal of object. Heeft het materiaal een vezelachtige structuur? Dit kan op asbest duiden. Heeft het materiaal een brandwerende of isolerende functie? Ook dit is een voorteken. Tot 1994 mag asbest niet meer verhandeld of toegepast worden in Nederland. Ook het bewerken van asbest is verboden, behalve bij een sanering door een professional. Maar mensen gebruikten soms nog wel materialen met asbest die ze thuis hadden liggen. Daarom is asbest in enkele gevallen ook nog na januari 1994 toegepast, bijvoorbeeld in vloerbedekking of vloertegels. Spuitasbest is tot 1978 toegepast. Het werd vooral gebruikt als isolatiemateriaal en als brandwerende laag op staalconstructies en in schoorstenen. Spuitasbest is niet-hechtgebonden en moet worden verwijderd of volledig worden afgeschermd door een professional. Spuitasbest is een niet-hechtgebonden soort asbest. Aangezien het naast bindmiddel soms tot 90 procent bestaat uit asbestvezels, is dit één van de gevaarlijkste asbesttoepassingen die er in onze woningen te vinden is.
Waar zit asbest in en om het huis?
Asbest kan op allerlei plekken in en om het huis zitten. Je vindt het in bijvoorbeeld plafondplaten, zachtboard platen, platen achter de cv-ketel, in een schouw of vensterbank van imitatiemarmer (‘nepmarmer’), afvoerbuizen van cement, vloerzeil en de kit van kozijnen. Buiten zit het vooral in daken, dakgoten, regenpijpen, kozijnen en bijvoorbeeld plaatmateriaal. Wil je zeker weten of ergens asbest in zit? Laat dan een asbestinventarisatie doen. In de afbeeldingen en lijst met toepassingen hieronder zie je bij sommige asbesttoepassingen staan dat het zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden materiaal kan zijn. Dit hangt af van de staat waarin dit materiaal aangetroffen wordt. Als het materiaal beschadigd, kapot of verweerd is, dan kan het asbest veranderen van hechtgebonden naar niet-hechtgebonden. In dat geval moet het asbest weggehaald worden. Alleen een professional mag dit doen. Codes op asbestgolfplaten In golfplaten is vaak een codering gedrukt. De codering zit op de buitenkant van de golfplaat, vaak aan de rand. Soms zit de code onder een andere golfplaat. De codering geeft aan of er wel of geen asbest in de plaat zit. Ook staat er vaak een productiedatum bij: gaat het om een datum na 1 januari 1994, dan zijn de platen asbestvrij. Soms staat er ook KOMO of ETERNIT op een golfplaat. Deze termen zeggen niks over asbest; het kunnen asbestvrije of asbesthoudende platen zijn. Het komt ook voor dat een dak is hersteld en sommige platen door asbestvrije platen vervangen zijn. Als er een plaat is waarop een code staat die aanduidt dat de plaat asbestvrij is, wil dat niet zeggen dat het hele dak asbestvrij is. Bij herstelde daken moet je extra scherp zijn en iedere plaat controleren. Asbest in een huur- of koopwoning Als huurder kun je de verhuurder vragen naar eventuele asbest in jouw woning. De verhuurder moet deze informatie kunnen verstrekken. Heb je een koophuis, dan is de kans groot dat je zelf een asbestinventarisatie hebt laten doen of dat er informatie in het koopcontract staat. Controleer dit om te achterhalen of er meer te vinden is over asbest. Ook bouwtekeningen waarop materiaalgebruik is aangeven, geven je soms inzicht in waar asbest is toegepast. Heb je zelf geen asbestinventarisatie laten doen bij de koop, dan heeft de vorige bewoner dat misschien wel gedaan. Heb je goed contact met deze mensen, dan kun je dit aan hen vragen. De informatie moet dan ook in het koopcontract staan. Als laatste kun je buren vragen die in eenzelfde soort huis wonen. Vaak zijn de huizen tegelijk gebouwd en zijn dezelfde materialen gebruikt. Wanneer buren ervaring hebben met asbest in de woning, dan is er een kans dat op deze plekken in jouw woning ook asbest zit. Let op: een inventarisatierapport is niet altijd volledig. Dit is afhankelijk van het soort onderzoek. Een asbestinventarisatie Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om je huis. Een gespecialiseerd laboratorium voert dit onderzoek uit. Dit laboratorium test een monster van verdacht materiaal. Je kunt namelijk alleen onder een microscoop zien of ergens asbest in zit. Wil je zeker weten of er asbest in materiaal zit? Laat een erkend bedrijf dan een inventarisatie doen. Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via de site van Ascert. In deze situaties moet je sowieso een inventarisatie laten doen: Je gaat in een gebouw van voor 1994 renoveren, verbouwen of slopen. Je vermoedt dat er niet-hechtgebonden asbest is toegepast. In dat geval kan de concentratie asbestvezels in de lucht hoger zijn. Het hechtgebonden asbestmateriaal is beschadigd of bewerkt (door boren of zagen). Ook dan kunnen vezels vrijkomen in de lucht. Je wilt asbest laten verwijderen vanwege de risico’s die je loopt bij de aanwezigheid van asbest: Een financieel risico bij aankoop van een huis gebouwd voor 1994 Een mogelijk grotere hoeveelheid vrijkomende asbestvezels bij een asbestdak of andere buitentoepassing die verweert Een financieel risico bij brand- of stormschade vanwege de dekking van je verzekering of omdat je de premie te hoog vindt Een risico dat je niet voldoet aan wet- en regelgeving, omdat je gaat klussen of verbouwen op een plek waar asbest zit. Twee soorten asbestinventarisaties Er zijn 2 soorten asbestinventarisaties: een visuele en een volledige (destructieve) inspectie.
Visuele inspectie
Tijdens een visuele inspectie controleert de inventarisser alle zichtbare plekken in je huis. Hij breekt geen voorzetwanden of aftimmeringen weg om te kijken wat daarachter zit. Komt hij iets tegen waar asbest in kan zitten, dan stuurt hij dat op naar het lab. Je krijgt ook advies of je het asbest beter kunt laten verwijderen of laten zitten. Een visuele inspectie kost € 400 tot € 500.
Volledige (destructieve) inspectie
Je kunt kiezen voor een volledige (destructieve) inspectie wanneer je wilt gaan bouwen of slopen. De inventarisser controleert dan ook de plekken die niet zichtbaar zijn. Hij breekt bijvoorbeeld ook andere materialen weg om te zien of er mogelijk asbest achter zit. Ook hier geldt dat de inventarisser verdacht materiaal naar het lab stuurt en een advies en inschatting van de kosten geeft. De kosten van een destructieve inspectie liggen vaak nog een aantal honderden euro's hoger dan die van een visuele inspectie. Maar dit hangt af van hoeveel extra werk het is om al het asbest te ontdekken.
Webshops met asbestproducten en import
Webshops met asbestproducten In Nederland en de Europese Unie is asbest verboden, maar dat geldt niet voor alle landen. In bijvoorbeeld China, Rusland, India en de Verenigde Staten maken bedrijven nog producten waar asbest in zit. Daardoor kun je op verschillende internationale webshops asbesthoudende producten tegenkomen. Vaak zijn dit goedkope elektrische apparaten, waarbij hittebescherming een rol speelt. Denk aan tosti-ijzers, föhns, heatguns, thermoflessen, strijkbouten, grillapparaten, elektrische oventjes, soldeertegels en gaasjes voor scheikundebranders. Ook in andere producten kan asbest zitten, zoals in blusdekens, make-up en sierstenen. Soms kun je in de beschrijving van het product op de webshop lezen dat er asbest in het product zit, maar dat staat er niet altijd bij. Het importeren van asbest - want dat doe je als je een product bij een internationale webshop bestelt - is verboden. Koop je de hierboven genoemde producten in een van de 70 landen waar asbest helemaal verboden is, dan weet je in ieder geval zeker dat het product geen asbest bevat. De lijst met landen vind je bij IBA Secretariat (in het Engels).
Meer informatie en professionele hulp
Vragen over asbest in en om jouw huis? Asbest kan een serieus gezondheidsrisico vormen. Toch zit het in verrassend veel oudere woningen verstopt. Heb je een huis, schuur of bijgebouw dat vóór 1994 is gebouwd? Dan is de kans reëel dat er ergens asbest aanwezig is. Denk aan oude golfplaten, vloerzeil of isolatiemateriaal. Asbest is een natuurlijk mineraal dat vroeger veel werd gebruikt in de bouw. Het materiaal was populair omdat het sterk, goedkoop, slijtvast en brandwerend is. Het probleem zit niet in het materiaal zelf, maar in wat er gebeurt als het beschadigd raakt. Zodra asbestvezels vrijkomen en je ze inademt, kunnen ze diep in de longen terechtkomen. Dat kan op lange termijn ernstige ziekten veroorzaken, zoals asbestose of longkanker. Asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar. Toch kun je vaak wel inschatten of een materiaal mogelijk asbesthoudend is. Is het materiaal geplaatst vóór 1994? Asbest werd vooral toegepast in functionele onderdelen van een woning. Twijfel je? Tip! Golfplaten met asbest kun je vrij eenvoudig herkennen. Oude gevel- en dakplaten bevatten regelmatig asbest. Zeker bij beschadiging of verwering kunnen deze platen gevaarlijk worden. Misschien heb je wel eens gehoord van de zogeheten aansteker-test.
tags: #oud #systeemplafond #asbest