Een feestelijk versierde tent staat klaar op het plein voor de kerk in Fleringen. In de kerk zelf staan prachtige boeketten. Het getal ‘75’ is in grote cijfers aan de muur bevestigd. Dat feest wordt zaterdagavond 15 juli gehouden. “Er hebben zich inmiddels 165 mensen aangemeld”, zegt Wilma Thöni, vrijwilliger. De viering begint om 19.00 uur. Voorgangers zijn pastoraal werker Saris en diaken Thöni. Het Dames- en Herenkoor en n’Joy zorgen voor de zang. Voor de kinderen is er feestelijke Kinderwoorddienst. Na de viering is er feest in de tent voor de kerk.
Fleringen werd op 16 juli 1948 een eigen parochie met als naam Heilige Hart van Maria. Voordat Fleringen een zelfstandige parochie werd, kerkten de gelovigen in kerken in de buurt. Met de oprichting van een eigen parochie kwam ook een eigen kerk in beeld. Het had wat voeten in de aarde voor die kerk er daadwerkelijk stond. De parochianen kerkten zo’n tien jaar een noodkerk. H. Sinds 6 juni 2010 zijn de negen geloofsgemeenschappen gefuseerd tot de H. Pancratius parochie. In het najaar 2020 kwam het bericht dat de kerk in Fleringen onttrokken zou worden aan de eredienst.
De geschiedenis van dit gebouw spreekt velen aan. “De geloofsgemeenschap blijft bestaan, ook als het kerkgebouw gesloten is”, zegt Wilma Thöni. “De noaberschap, het omzien naar elkaar, dat blijft. Ze zijn blij dat het gebouw behouden blijft voor het dorp. Voor de eucharistievieringen kunnen we straks naar de kerk in Tubbergen, maar in dit gebouw kunnen we elkaar blijven ontmoeten.” Het dameskoor en het herenkoor hebben toegezegd bij deze samenkomsten te willen zingen. Het kerkgebouw komt vanaf 1 oktober in handen van de lokale stichting Dorpsgebouw. Inmiddels is men bezig met het maken van plannen voor de invulling van het gebouw. De bedoeling is dat de vorm van de kerk behouden blijft, dat ook van binnen te zien is dat dit oorspronkelijk een kerkgebouw was. “De kerk zou multifunctioneel gebruikt kunnen worden.”
Er komen bijeenkomsten waarop ideeën en plannen voor de invulling en de mogelijkheden van het gebouw besproken worden met de dorpsbewoners. In de kerk in Fleringen voeren bouwvakkers momenteel de boventoon. Het pand wordt drastisch verbouwd en klaargemaakt voor kleine bedrijven en dorpsactiviteiten. “Er is heel veel steun voor deze aanpak”, zegt Anne Bonvanie, voorzitter van de stichting Dorpsgebouw Fleringen die de kerk heeft overgenomen van de Pancratiusparochie. “Vijf jaar geleden zat het onttrekken van de kerk uit de eredienst er aan te komen. Toen zijn we gaan nadenken over een herbestemming van de kerk. Daar hebben we alle Fleringers heel nadrukkelijk bij betrokken.”
De kerk van Fleringen wordt momenteel drastisch verbouwd. Uit dit proces is het Hart van Fleringen ontstaan, de nieuwe naam voor de kerk Onbevlekt Hart van Maria. Geen eucharistievieringen meer, maar wel een hele reeks aan andere activiteiten die straks plaatsvinden in het kerkgebouw. Een gevoelig proces in het katholieke Twente; sluiting en herbestemmen van een kerk. “Maar dat valt hier eigenlijk best mee”, zegt Bonvanie. “We krijgen veel steun van de Fleringers en horen eigenlijk geen slechte geluiden.”
Links komen een kapsalon, een landmeetkundig bureau, een yogastudio en een psychologenpraktijk. Rechts komen drie oefenruimten voor een praktijk voor fysiotherapie. Achterin wijst een grote ruimte op een ontmoetingsplek voor de Fleringers, naast een kleine bezinningsruimte waar het beeld van Maria nu netjes staat ingepakt. “Maar dat is na de verbouwing anders. Karakteristieke elementen van de kerk blijven goed zichtbaar.”
“Deze verandering moet heel veel leefbaarheid voor Fleringen opleveren”, zegt Bonvanie. “Een plek waar de Fleringers kunnen samenkomen, voor een afscheid van een overledene, maar ook voor een kleine voorstelling, bijvoorbeeld. En daarbij komen er essentiële bedrijfsvoorzieningen op loopafstand van de inwoners.” De stichting Dorpsgebouw Fleringen bekostigt de verbouwing uit een reeks subsidies. Er loopt nog een crowdfunding die moet bijdragen in de kosten. Het onderhoud van het gebouw willen we straks bekostigen uit de opbrengst van de verhuur van ruimtes.
Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Door het plaatsen van de tafel (gemaakt van voormalige kerkbanken) is de inrichting van de huiskamer gereed. Vandaag (28 januari 2026) is aan de buitenzijde van het Hart van Fleringen een naambord aangebracht. Het wordt steeds mooier. Alleen de tafel moet nog worden geplaatst. Meerdere ramen in de gang worden voorzien van folie. De grote (bouw)klussen zijn gereed. Het Hart van Fleringen heeft ook een brievenbus. Deze is niet alleen voor het Hart van Fleringen zelf, maar ook elke (vaste) huurder heeft hier een eigen brievenbus. De verbouwing binnen schiet goed op, maar ook buiten vinden er werkzaamheden plaats. In de eerste week van december is ook begonnen met het aanbrengen van de lambrisering. Deze wordt uitgevoerd in een warme groene kleur. Aan het begin van de verbouwing zijn aan de achterzijde van het kerkgebouw stenen verwijderd om een nieuwe raamopening te creëren. Het glas is erin gezet. In het Hart van Fleringen komt straks een wachtruimte. Bezoekers/klanten van de ondernemers in de verhuurbare ruimtes kunnen hier wachten als ze een afspraak hebben. De wachtruimte beschikt over een toilet. In het gebouw komt ook een invalidentoilet. De glas-in-loodramen blijven behouden. Op deze foto is goed te zien hoe één van de verhuurbare ruimtes eruit komt te zien. Deze week zijn de cementdekvloeren succesvol gestort. Een mooie mijlpaal in de voortgang van de interne verbouwing van het kerkgebouw. Deze week is een start gemaakt met het leggen van de vloerverwarming. Het gebouw wordt straks, als de verbouwing klaar is, niet langer volledig gestookt met de vertrouwde “oude kerkkachel”. We kunnen los! Vrijdagmiddag 18 juli 2025 zijn de contracten voor de verbouwing van het Hart van Fleringen getekend. We gaan de bouw in met aannemer Haarhuis, installatiebedrijf Loohuis en staalwerk van Tasche. In het weekend van 6 en 7 juni 2025 zijn opnieuw belangrijke stappen gezet in de voorbereidingen voor de verbouwing van onze kerk. Tijdens deze dagen zijn diverse sloopwerkzaamheden uitgevoerd. Eerder waren de kerkbanken en de houten vloer al verwijderd. Ditmaal is de verhoogde vloer eruit gehaald, evenals de vloer en de kasten in de sacristie. Daarnaast zijn alle overbodige materialen opgeruimd, wat ervoor zorgt dat de kerk nu merkbaar leger oogt. Deze werkzaamheden vormen een belangrijke mijlpaal richting de komende verbouwing. We verwachten aan het einde van juni een aannemer te kunnen selecteren die de verbouwing zal uitvoeren. De aanvragen voor offertes zijn inmiddels verstuurd, en we kijken uit naar de volgende fase van dit bijzondere project. We plaatsten het kerkorgel op Marktplaats in de hoop dat het een nieuwe bestemming zou krijgen - en dat gebeurde sneller dan verwacht. De belangstelling was groot, en al snel besloten we over te gaan op bieding. Er stond een Italiaanse vrachtwagen voor het kerkgebouw om het kerkorgel op te halen. Met hulp van onze beheerder Bert Sluis, die bijna de hele dag heeft meegewerkt aan de demontage, verliep het transport soepel en zorgvuldig. Een bijzonder detail: onderdelen van het Fleringse kerkorgel zullen worden gebruikt bij de restauratie van een bestaand kerkorgel in Pescara in de regio Abbruzzo (Italië).
Met de verbouwing van het Hart van Fleringen is nu echt een start gemaakt nu de kerkbanken uit het kerkgebouw zijn verwijderd. De beheerder van het kerkgebouw, Bert Sluis, is druk bezig geweest om alle kerkbanken te demonteren. Op zaterdag 5 april 2025 konden degenen die eerder hadden aangegeven interesse in één of meerdere kerkbanken te hebben de kerkbanken ophalen tegen een vrije gift. Niet verwacht, maar de interesse in de kerkbanken was echt enorm. Ondertussen zijn we ook begonnen met het aanbieden ter overname van verschillende dingen uit de kerk. Wat er precies wordt aangeboden, is te vinden onder de pagina „aanbod inventaris”. Met uitzondering van het kerkorgel wordt alles aangeboden tegen een vrije gift. De voorlopig laatste bijeenkomst in het Hart van Fleringen was op 15 maart 2025. Het Hart van Fleringen is nu nog wel elke dag open om even naar binnen te lopen om bijvoorbeeld een kaarsje aan te steken. Als de verbouwing echt begint dan is het Hart van Fleringen niet meer toegankelijk voor bezoekers.
Herbestemming, WerkenDorpskerk - Hart van Fleringen. Hoe behoud je de leefbaarheid in kleine dorpen als van oudsher belangrijke diensten verdwijnen? Fleringen, een klein dorp in de gemeente Tubbergen, heeft daar een mooie oplossing voor gevonden. Sinds oktober 2023 is Stichting Dorpsgebouw Fleringen eigenaar van de kerk Onbevlekt Hart van Maria. Dit gebouw uit de jaren ’50 is duurzaam verbouwd en heeft een nieuwe maatschappelijke functie gekregen. Creatief bouwkundige Mirjam Wiggers werd gevraagd om bouwkundig met het pand aan de slag te gaan, voor het interieur schakelde ze een partner in. Een project voor én van Fleringen. De verbouwing van de kerk is een project voor én van het dorp. In 2021 konden inwoners aangeven wat ze met het gebouw wilden doen. Ook studenten van de minor Redesign Heritage van Saxion dachten mee over de nieuwe plannen voor het gebouw. Het resultaat van alle input? Het kerkgebouw is opgedeeld in verschillende functies. Ongeveer 200 m² wordt verhuurd aan onder meer een fysiotherapiepraktijk, een gz-psycholoog en een praktijk voor yoga en meditatie. Voor de Fleringers zelf is er een ontmoetingsruimte, een huiskamer met keuken en een bezinningsruimte - de Mariakapel. De ruimtes kunnen zowel los van elkaar als gecombineerd verhuurd worden, bijvoorbeeld voor een avondwake, condoleance of begrafenis.
Een demontabel binnenwerk. Een kerk is lastig te verwarmen. Daarom is het gebouw zó ingericht dat elke ruimte afzonderlijk te verwarmen is. De kantoorruimtes staan iets los van de buitenmuur, waardoor er een gang is ontstaan tussen binnen en buiten en koude lucht buiten blijft. De inwoners wilden bovendien dat de kerk haar karakter zou behouden. Dat betekent dat er een mogelijkheid is om het interieur in de toekomst eenvoudig terug te brengen naar de oorspronkelijke functie. Mocht het ooit nodig zijn, dan kan het binnenwerk eruit en kan het gebouw opnieuw dienstdoen als kerk. Routing met zachte, ronde lijnen. In ons interieurontwerp hebben we het oorspronkelijke gangpad aangehouden als looplijn, zodat je op een logische manier door de kerk heen beweegt. Achterin is een nieuw raam geplaatst dat veel licht binnenbrengt - het trekt je letterlijk door de ruimte heen, richting het licht. De nieuwe routing heeft zachte, ronde lijnen die aansluiten bij de ronde bogen van het kerkgebouw. Van oud naar nieuw. Oude foto’s van de kerk zijn teruggekeerd in het interieur als wandvisuals. De bestaande kruisweg is zoveel als mogelijk op dezelfde plekken gehangen. Ook enkele originele kerkbanken hebben een nieuwe plek in het interieur, als tastbare herinnering aan de geschiedenis van het gebouw. Moderne fresco’s in een oud pand. In de Mariakapel kozen we voor een opvallend element: een knalblauwe wand, passend bij de kleur die vaak voor Maria wordt gebruikt. Voor de wand hangt een Mariabeeld. Ook op andere plekken in het gebouw zijn fresco’s of fresco-achtige afbeeldingen gekomen. Op de voormalige plek van het orgel - nu een gemetselde muur - is een fresco van een blauwe lucht gekomen en in de ontmoetingsruimte is een fresco-look visual gekomen.
Enthousiast ontvangen. Op zaterdag 31 januari 2026 vond de officiële opening plaats van Hart van Fleringen. De Fleringers en de ondernemers die er hun intrek hebben genomen zijn enthousiast. Alle bouwers en samenwerkingspartners, ontzettend bedankt voor het mooie eindresultaat!
Mirjam Wiggers Tekenstudio, Bouwbedrijf Haarhuis, Loohuis Installatiegroep B.V., D&A Licht, Hovek Projectinrichting B.V., Tasche Staalbouw. Creatief bouwkundige Mirjam Wiggers en ik vormen het perfecte team voor dit soort herbestemmingsprojecten. Dankzij onze aanvullende expertise versterken we elkaar en brengen we de transformatie van elk gebouw tot een succesvol einde. Bekijk het gehele ontwerp in deze video:
Video 2: De versnelling – Digitale Transformatie bij HDSR
Voordat de oprichting van een zelfstandige parochie een feit was, behoorden de verschillende delen van Fleringen tot de parochies Albergen, Weerselo, Tubbergen en Reutum. De Tubbergse kapelaan Overmars had in 1919 reeds plannen voor oprichting van een parochie Fleringen. Mgr. Wetering vond de toen 565 tellende gemeenschap te klein. Vervolgens heeft een religieuze orde moeite gedaan om in Fleringen een klooster annex kapel te stichten. De pogingen die werden ondernomen om dit te realiseren kregen geen goedkeuring. De eerste steen werd op 5 april 1959 gelegd. Op 3 juni 1946 werd er in café Fox de eerste vergadering gehouden, met de eventuele parochianen ter kennismakingen. In 1946 werd pastoor Bodde door Kardinaal De Jong belast met de oprichting van de parochie. Op 16 juli 1948 was de parochie van het Onbevlekt Hart van Maria een feit. De naam voor de parochie werd vastgesteld, en de noodkerk in gebruik genomen. De bouw van de nieuwe kerk liet nog jaren op zich wachten; de eerste stappen naar de uiteindelijke kerk en verdere geschiedenis worden in deze chronologie belicht.