Een schutting of tuinmuur kan soms flink verouderd of lelijk zijn, maar vervangen is niet altijd een optie, zeker niet als het een erfafscheiding met buren betreft. Gelukkig zijn er talloze creatieve manieren om een bestaande schutting of muur te camoufleren of te verfraaien. Van het aan laten groeien van klimplanten tot het bekleden met houten profielen, er is voor ieder wat wils om de tuin een nieuwe uitstraling te geven.
De lelijke schutting of muur camoufleren
Wanneer een schutting of muur niet meer naar wens is, maar vervangen geen optie is, zijn er diverse methoden om deze aan het oog te onttrekken. Dit kan zowel met natuurlijke materialen als met creatieve oplossingen.
Gevlochten houten schermen en schapenhekken
Voor het verbergen van lange stukken schutting zijn gevlochten houten schermen, zoals kant-en-klare gevlochten hazelaar schermen van 180 cm hoog, een uitkomst. Deze worden 20 cm boven de grond aan ronde robinia- of kastanjepalen bevestigd. Ook een schapenhek met een kleine latafstand (ongeveer 2 cm) is zeer geschikt om een lelijke muur te transformeren tot een aantrekkelijk element in de tuin.
Houten schapenhekken bieden een creatieve oplossing als plantenklimrek voor het verfraaien en vergroenen van een oude tuinmuur. Om de muur een nieuwe basis te geven, kan deze eerst een likje verf krijgen in een kleur die past bij de sfeer van de tuin. De schapenhekken worden vervolgens met de latten horizontaal tegen de muur aangebracht, met behulp van rvs steunbeugels of houten palen die tegen de wand worden geschroefd. Een ruimere lat afstand (6 tot 8 cm) is aan te raden, zodat klimplanten voldoende ruimte hebben om te groeien.
Bij het gebruik van schapenhekken als klimrek is het aan te raden te kiezen voor klimplanten die behoren tot de familie van de slingeraars (zoals hop) of rankers (zoals clematis, passiebloem, jasmijn, kamperfoelie). Planten die zich hechten door middel van hechtwortels, zoals klimop, wilde wingerd of klimhortensia, zijn minder geschikt omdat deze zich uiteindelijk aan de muur achter het rek gaan hechten, waardoor de hekken overbodig worden.
Bekleden met houten latten (Zweeds rabat)
Een oude schutting kan een rommelige uitstraling hebben. Met nieuwe bekleding, zoals Zweeds rabat (donkere houten latten), kan de schutting een frisse, moderne look krijgen. Voor een strak eindresultaat is een goede voorbereiding essentieel.
Voorbereiding en montage van Zweeds rabat
Zorg ervoor dat je aan het einde niet met een smalle strook uitkomt; planken zijn verkrijgbaar in verschillende lengtes. Het is verstandig om een kleine marge in te bouwen voor zaagverlies, meetfouten en eventuele afwijkingen. Gebruik een rolmaat en winkelhaak om de juiste lengtes af te tekenen. Meet altijd twee keer voordat je zaagt en zorg voor een scherp zaagblad voor een nette snede.
De zaagkanten van het hout zijn gevoelig voor vocht. Beits deze daarom met een laagje zwarte beits voordat je ze monteert om kleurverschil te voorkomen en de levensduur te verlengen. Gebruik hiervoor een kwast of roller. Bescherm de omgeving met afdekfolie en draag oude kleding.
Om te voorkomen dat het hout splijt, boor je de gaten voor op de plekken waar de schroeven komen. Gebruik een houtboor die net iets kleiner is dan de schroef en plaats de gaten op een vaste afstand voor een gelijkmatig patroon. Begin met de onderste plank, die net vrij moet blijven van de grond. Soms moet de bovenste plank smaller gezaagd worden om de schutting netjes te laten uitkomen. Werk de zaagrand af met beits voor een betere weerstand.
Voor een stap-voor-stap handleiding kan een video-instructie nuttig zijn. Bij bouwmarkten vind je alles wat nodig is om de schutting een stijlvolle uitstraling te geven. Na montage kunnen sfeerverlichting, plantenbakken of een schilderij de nieuwe schutting verder verfraaien.
Bekleden met thermo ayous triple blokprofielen
Een andere methode om een bestaande schutting te bedekken, is door deze te bekleden met thermo ayous triple blokprofielen. Dit biedt een stijlvolle en duurzame oplossing.
Project van Frank: bekleden met thermo ayous
Frank, een enthousiaste doe-het-zelver, heeft zijn tuinafsluiting succesvol bekleed met thermo ayous triple blokprofielen. Voor dit project gebruikte hij naast de profielen ook massieve hardhouten onderbalken voor de onderstructuur. De planken werden op maat gezaagd met een cirkel- of tafelzaag en bevestigd met INOX schroeven en een nagelpistool met INOX nageltjes.
Frank gaf de bekleding een laagje teak-kleurige beits om de warmbruine houtkleur te behouden en het hout extra te beschermen tegen vergrijzing. De hardhouten onderbalken werden verticaal aan de originele schutting bevestigd. Omdat de tuin en de oude schutting afliepen, zorgde Frank ervoor dat alle onderbalken bovenaan even hoog waren voor een rechte lijn.
Om direct contact met de grond te vermijden en het hout te beschermen tegen vocht, plaatste Frank een boord uit cortenstaal aan de onderkant. Een alternatief hiervoor is een betonplaat. Nadat de onderbalken en boorden waren geplaatst, begon Frank met het bekleden in thermo ayous, plank voor plank, van onder naar boven. Te lange planken werden op maat gezaagd en het afgezaagde deel werd gebruikt als begin van de volgende rij. Na het bekleden werd sfeerverlichting toegevoegd voor âs avonds.
De bovenkant van de tuinwand kan worden afgewerkt met een houten of metalen regel voor een extra moderne toets. Frank liet de thermo ayous echter voor zichzelf spreken. Na het opruimen en aankleden van de tuin, was het project voltooid. Het resultaat is een prachtige tuinwand die de oude, grijze en groene schutting volledig camoufleert.
Zeven manieren om je schutting te verbergen en je uitzicht te verbeteren
Hoewel schuttingen en andere omheiningen niet altijd mooi zijn, bieden ze wel privacy en beschutting. Door hun grote vlakken kunnen ze echter ook de aandacht trekken en de sfeer van de tuin bepalen. Met de juiste aanpak kunnen verbleekte schuttingen nieuw leven worden ingeblazen en versleten muren worden opgeknapt.
1. Klimplanten laten groeien
Een eenvoudige manier om hekken en muren op te fleuren is door er klimplanten tegenaan te laten groeien. Denk aan rozen, clematis, jasmijn of kamperfoelie. Maak draden of een trellis vast aan de schutting of muur om de planten te ondersteunen, of bind de stammen met touw vast aan het hekwerk. Kies voor snelgroeiende klimmers zoals Clematis montana, klimrozen, blauweregen (wisteria) of kamperfoelie voor een sneller resultaat. Eenjarige klimmers zoals dagbloem (Ipomoea) en pronkerwt (Lathyrus odoratus) kunnen gaten opvullen tussen vaste klimplanten.
Voor klimplanten die zelf vasthouden aan de ondergrond, zoals klimop of wilde wingerd, zijn schapenhekken minder geschikt omdat deze planten zich aan de muur achter het rek hechten, waardoor de hekken overbodig worden en wegvallen in de begroeiing.
2. Verf of beits gebruiken
Een gemakkelijke manier om een muur of schutting een make-over te geven, is met milieuvriendelijke verf of beits. Dit creëert een nieuw canvas voor de tuin. Een lichte muur laat de kleuren van planten beter uitkomen, terwijl een donkere ondergrond de illusie van een bos kan wekken. Bij muren die lang warm blijven na zonsondergang, kun je hier gebruik van maken door planten te plaatsen die meer warmte nodig hebben.
3. Een dunne haag laten groeien
Een dunne haag die voor de schutting of muur groeit, biedt extra bescherming tegen wind, ziet er mooier uit en werkt deels als geluidsmuur. Heggen zijn ook een thuis voor tuindieren, wat de biodiversiteit ten goede komt. Houd er rekening mee dat een haag regelmatig gesnoeid moet worden om in vorm te blijven.
4. Potten en plantenbakken ophangen
Planten van boven naar beneden laten groeien door hangende potten of plantenbakken op te hangen, is een goede optie voor huurwoningen of wanneer klimplanten nog niet hoog genoeg zijn. Weelderige hangplanten of gekweekte groenten, fruit en kruiden kunnen langs de muur stromen. Oude bakken of dakgoten kunnen worden hergebruikt voor planten met ondiepe wortels.
Maak een verticale kruidenwand - EIGEN HUIS & TUIN
5. Een schitterende border creëren
De aandacht afleiden van een lelijke muur of schutting kan met een aantrekkelijke border. Combineer kleine bomen, struiken, hoge kruidachtige planten en laagblijvende vaste planten. Kies planten die op verschillende momenten bloeien en voeg groenblijvers toe voor de winterse aankleding.
6. Een buitenkunstgalerij maken
Voor een meer uitgebreide aankleding kan een kunstgalerij buiten worden gecreëerd met planten in de hoofdrol. Plantenpotten kunnen in diepere lijsten of kisten worden geplaatst en aan de muur worden bevestigd. Online zoekopdrachten naar 'verticale tuin' of 'vertical garden' bieden veel inspiratie en instructievideo's.
7. Insectenhotels en vogelhuisjes plaatsen
Insectenhotels en vogelhuisjes dragen bij aan de biodiversiteit en kunnen een lelijke muur of schutting verfraaien. Afhankelijk van het type hotel en de plaatsing, kunnen verschillende insecten of vogels worden aangetrokken. Een hotel met kamers voor lieveheersbeestjes kan helpen tegen bladluis, terwijl speciale ingangen vlinders aantrekken. Voederhuisjes trekken diverse tuinvogels aan en bieden tevens vermaak.
Creatieve verfraaiingen voor schuttingen
Veel tuinen worden omringd door schuttingen die zich uitstekend lenen voor verfraaiing.
Spiegels en schilderijen
Spiegels zorgen voor extra licht en ruimtebeleving in de tuin en kunnen decoratief zijn. Kies wel voor weerbestendige spiegels die geschikt zijn voor buitengebruik. Het aanbrengen van een nieuwe kleur op de schutting kan de aanblik aanzienlijk veranderen. Voor wie artistiek is aangelegd, kan een zelfgeschilderd landschap of strand, of een fotoschilderij op weerbestendig materiaal, een snelle manier zijn om een bepaalde sfeer te creëren.
Potten, bakken en plantsystemen
Verspreid over de schutting kunnen potten, bakken of hanging baskets met planten, bloemen of keukenkruiden worden opgehangen. Hiervoor kunnen speciale producten worden gebruikt, of zelfgemaakte hangers van bijvoorbeeld oude blikken, pallets of regenlaarzen.
Groenblijvende en/of bloeiende klimplanten zoals Toscaanse Jasmijn, klimroos, klimhortensia, klimop of Clematis armandii werken zeer goed tegen een schutting. Voor wie meer groen wenst, kan de gehele schutting worden bekleed met (zelfgemaakte) plantsystemen, -rekken of -zakken waarin diverse planten geplaatst kunnen worden.
Decoratieve elementen
Tuincentra bieden een breed assortiment aan wandversieringen, zoals flamingo's of vlinders. Ook zelfgemaakte, weerbestendige decoraties zijn een optie. Het ophangen van een collectie vogelhuisjes kan erg leuk staan. Snoeren (kerst)verlichting kunnen de tuin âs avonds extra feestelijk verlichten. Oude ramen of luiken lenen zich uitstekend voor wandversiering. Houten bordjes met favoriete bestemmingen en afstanden kunnen tegen de schutting worden gehangen.
Praktische overwegingen bij het bekleden van een schutting
Bij het bekleden van een schutting, met name als deze deels verankerd is aan bestaande structuren, zijn stevigheid en materiaalkeuze cruciaal.
Stevigheid van de palen
Bij het vervangen van een schutting waarbij de bestaande palen nog stevig zijn maar aan slechts één kant bekleed worden, is de stevigheid van de palen een belangrijk punt. De palen worden immers nergens anders door bij elkaar gehouden. Het ingraven van de palen (65 cm) of het gebruik van puntpaalhouders kan overwogen worden om stabiliteit te garanderen. Als de oude planken niet bruikbaar zijn, kan de buurman eventueel helpen met het bevestigen van nieuwe planken, wat kosteneffectief kan zijn.
De vraag of het qua stevigheid een probleem vormt om de palen maar aan één kant te bekleden, is gerechtvaardigd. Als de oude schutting is verwijderd en aan de eigen kant de zweeds rabat delen worden geschroefd, is de schutting volledig dicht naar de buren. Het verwijderen van de oude schutting werkt handiger, waarbij de buurman tegen de palen aankijkt. De keuze voor paalhouders is een overweging, zeker als de palen nu direct in de grond staan.
Onderhoud en duurzaamheid
Omheiningen vergen onderhoud. Bij een houten schutting is het bijvoorbeeld nodig om deze periodiek te behandelen. Het is belangrijk dat de schutting of muur goed bereikbaar is voor onderhoudswerkzaamheden. Elke omheining vereist specifiek onderhoud; een muur vraagt weinig aandacht, terwijl houten hekken periodiek behandeld moeten worden.
