In de jaren ’50 was de zwart-wit geblokte tegelvloer helemaal in. Tegenwoordig is deze trend terug van weggeweest. De zwart-witte tegelcombinatie staat bekend als een dambordtegelpatroon. Tegels met sterke contrasten geven meteen sfeer aan een ruimte. Een paar jaar geleden was er veel vraag naar een keuken in zwart-witte dambordlook. In de regel werden de tegels in het formaat 15x15 cm gekozen en op de vloer of op de keukenwand aangebracht. Momenteel is de populariteit van deze dambordstijl opnieuw aan het groeien. Het verschil met vroeger is dat de tegels die vroeger in het formaat 15x15 werden geproduceerd momenteel in een veel groter formaat beschikbaar zijn. Dambordpatronen worden soms gerealiseerd met tegels van 60x60 cm of zelfs met tegels van 75x75 cm. Deze mogelijkheden bij het leggen hebben een enorm voordeel. Een variant op de dambordstijl is het tapijtpatroon. Hierbij wordt met kleinere tegels niet een volledige vloer in dambordpatroon gelegd maar slechts een of meerdere gedeeltes zodat je een soort tapijteffect krijgt. Monochrome tegels, bij voorkeur zwarte of witte tegels, vormen het raamwerk van het zogenaamde tapijt. Natuurlijk! De zwart-witte trend van vandaag is niet langer beperkt tot zwarte en witte tegels. Met name de retro-tegels van veel moderne series zijn verkrijgbaar in antraciet, grijs en beige tinten. Buiten de 'dambord'-look zijn zwarte en witte tegels populairder dan ooit. Waar het dambordpatroon een vintage- of retro-uitstraling verspreidt, is deze stijl extravagant en buitengewoon. Een volledig zwarte badkamer met witte keramische kranen.
Oorsprong en industriële ontwikkeling van patroontegels
De belangrijkste ontdekking voor de productie van antieke keramische patroontegels was oorspronkelijk helemaal niet bedoeld om deze vloertegels te maken. De Engelse ingenieur Richard Prosser ontwikkelde zijn uitvinding namelijk voor het vervaardigen van knopen, ringen en andere voorwerpen van hetzelfde materiaal. De Engelse aardewerkfabrikant Herbert Minton zag al snel de mogelijkheden van Prosser’s uitvinding en kocht een aandeel in zijn patent. Niet lang daarna had Minton meerdere persen in gebruik. De oude drooggeperste vloertegels hadden veel voordelen ten opzichte van traditionele antieke tegels. Een ervaren vakman kon nu per dag veel meer tegels produceren. Deze antieke patroontegels hadden ook minder droogtijd nodig dan traditionele tegels. De familie Boch was een pionier in de productie van antieke keramische vloertegels. Naar Engels voorbeeld introduceerden zij de productie van ingelegde antieke vloertegels. Deze tegels met ingelegde motieven werden een groot commercieel succes. Het succes van Boch Frères zorgde al snel voor de opkomst van veel concurrerende tegelfabrieken in België en Frankrijk.
Belangrijke producenten en regio’s
Rond 1900 behoorden onder andere Carrelages Céramique de Chimay, Maufroid Frères & Soeur, SA Compagnie Générale des Produits Céramiques de Saint-Ghislain, SA des Carrelages et Produits Céramiques de Chimay en Gilliot Frères tot de belangrijkste producenten van keramische patroontegels in België. Net als bij cementtegels werd een groot deel van de antieke keramische vloertegels geëxporteerd. Binnen deze tegels ontstond een grote variatie aan stijlen en motieven, zoals Art Nouveau en Art Deco. Het grootste deel van onze collectie bestaat uit antieke keramische tegels, dankzij hun veelzijdigheid en unieke uitstraling. Al onze antieke vloertegels, zowel keramisch als cement, zijn prachtig te combineren met effen tegels. Hiermee kun je eenvoudig grotere oppervlakken creëren.
Industriële en regionale ontwikkelingen in Frankrijk en Nederland
In Frankrijk is de industrie rondom Colozier-tegels een illustratief voorbeeld van industriële modernisering aan het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw. Octave Colozier moderniseerde de fabriek in Saint-Just-des-Marais, mechaniseerde productielijnen en bouwde industriële ovens. De fabriek werd vaak “Usine Colozier” genoemd en toonde keramische decoraties op de gevel als visitekaartje. Colozier-tegels worden nog steeds verzameld of hergebruikt bij restauraties en gewaardeerd om kwaliteit en historische waarde. In België en Frankrijk ontstonden vervolgens talloze tegelproducenten die ingelijfd werden door internationale concurrentie en veranderende markten, terwijl de Britse en Franse tegelliggerij de basis legde voor de export en de ontwikkeling van motieftegels. In Nederland ontwikkelde de mechanisatie van de tegelindustrie pas vrij laat: rond 1900 werden wandtegels nog handmatig gemaakt in tinglazuurtechniek, terwijl machinaal gegoten wandtegels pas daarna in opkomst kwamen. De productie van vloertegels via tegellpersen begon in Maastricht bij Alfred Regout en werd in Den Haag, Utrecht en andere plaatsen uitgebreid. Deze geschiedenis illustreert hoe globalisatie en technologische innovatie de vorm en beschikbaarheid van zwart-witte en patroontegels hebben beïnvloed.
Soorten en toepassingen van zwart-witte tegels vandaag
Zwart-wit tegels spreken een breed publiek aan: van keuken en badkamer tot hal en gang. Mozaïektegels zwart-wit bieden een uitgesproken, fringante look die textuur en diepte toevoegt. Portugese tegels in zwart-wit voegen klassieke elegantie en mediterrane charme toe, en kan zowel vloer- als wandtoepassingen verrijken. Een volledig zwarte badkamer met witte kranen blijft een krachtige statement, terwijl tapijtpatronen met monochrome raamwerken subtiele textuur geven. Zwart-witte tegels met patronen kunnen geometrische ontwerpen, florale motieven of andere artistieke patronen tonen, waardoor ruimtes visueel complex en opiniërend worden. In de woonkamer en gangen wordt slim gebruikgemaakt van contrast en verlichtingsplannen om de gewenste sfeer te bereiken. Mozaïektegels, klassieke of hedendaagse, bieden eindeloze mogelijkheden voor kunst en functionaliteit.
Technieken voor leggen en esthetiek
Het schaakpatroon (dambord) wordt vaak toegepast in diagonale lijnen voor een dynamische uitstraling, terwijl rechte patronen en visgraat-varianten smalle kamers kunnen visualiseren en vergroten. Grijstinten en matte oppervlakken kunnen worden toegevoegd om de strakheid te verzachten en de ruimte groter te laten aanvoelen. Voor wanden en badkamers geldt: gebruik glanzende tegels om kleine ruimtes visueel groter te maken. Een middenaccent met een zwart patroon omgeven door witte tegels kan een ruimte focaliseren zonder te overweldigen. De combinatie van heldere wit- en diepe zwarte tonen blijft een tijdloze keuze in verschillende interieurstijlen, van klassiek Victoriaans tot modern minimalistisch.
Historische en hedendaagse context van antieke tegels en azulejos
De geschiedenis van geglazuurde tegels gaat terug tot het Oude Egypte en Mesopotamië. Het tinglazuur, toegepast in het Midden-Oosten, maakte waterbestendige en witglanzende tegels mogelijk en werd later via Spanje en Portugal naar Europa verspreid. In Spanje groeide de majolica- en azulejo-traditie uit tot een rijke siervoorstelling en functionele wand- en vloertegelversiering in paleizen, kerken en openbare gebouwen. Portugal ontwikkelde in de 17e eeuw azulejo’s geïnspireerd op Nederlandse blauw-wit, met diepe kobaltkleur die zich onderscheidt als een kenmerk van de azulejos. In de 18e en 19e eeuw verschenen veelkleurige tegelmozaïeken en ornamenttegels in Frankrijk en Nederland, met spectaculaire figuren en historische scènes op tegeltableaus. Deze tegels werden vaak ingezet als lambriseringen, trappenhuizen en gevelversieringen en weerspiegelen een samenspel van kunst en ambacht, industrie en hofmeubels.
Praktische gids: kiezen en zorgen voor zwart-witte tegels
- Overweeg formaat en legpatroon: groot formaat kan dambordlook in moderne interieurs versterken; tapijtpatroon biedt subtiel doch dramatisch effect.
- Combineer met keramische kranen en sanitaire armaturen in badkamer/keuken voor een coherente stijl.
- Let op antislip- en stroefheidslagen bij Portugese tegels voor toepassen in alle ruimtes.
- Combineer met effen tegels voor grotere oppervlakken en gebruik een patroonaccent als middelpunt.
Hoe plaats je een Floorify tegelvloer? Stap per stap uitgelegd.
Ceiling and wall integration: wandtegels en paneeloplossingen
Wandtegels spelen een cruciale rol in gevels, portieken en trappenhuizen. De klassieke blauw-witte hoekversieringen ontmoeten moderne wandtegels, terwijl lambriseringen en borduurtabelaus een historisch karakter behouden. In hedendaagse interieurs worden tegelpanelen en tableaus nog steeds toegepast als artistiekeAccent en functioneel decorstuk. Zo leveren tegeltableaus, vaak opgebouwd uit 13x13 cm of 15x15 cm tegels, (gedeeltelijk) een verhaal of bedrijfsidentiteit op een gevel of muur.
Net als bij cementtegels worden antieke tegels en patroontegels wereldwijd gewaardeerd om hun duurzaamheid en esthetische waarde. De combinatie van tegels met verschillende techniek en stijl-tinglazuur, majolica, encaustic en geglazuurd motief-zorgt voor rijke texturen en visuele diepte op vloeren en wanden.
tags: #oude #vloertegels #zwart #wit