Deze analyse maakt onderdeel uit van het Rli-advies ‘Goed gefundeerd: advies om te komen tot een nationale aanpak funderingsproblematiek’ dat onlangs is gepubliceerd. De Rli vroeg Deltares en TNO om een overzicht van de actuele technische kennis over de aard en omvang van de funderingsproblematiek. Deltares heeft haar kennis van de ondergrond en funderingen ingebracht en TNO kennis van de bovenbouw, het gebouw op de fundering. De actuele kennis is gebruikt als basis voor de hoofdstukken 3 t/m 6 van deel II van het Rli-advies. Funderingsschade aan gebouwen is een groeiend en complex probleem en speelt in grote delen van Nederland. Dit is een gevolg van leven in een laaggelegen land met slappe grond. Het is niet alleen een technisch en financieel probleem, maar ook een omvangrijk maatschappelijk probleem, zoals huizenbezitters van oudere panden op slappe grond ervaren.
Ondanks dat in vooral oudere steden funderingsproblemen al decennia onderwerp van studie en aanpak zijn, is er in veel andere regio’s nog weinig bewustwording rondom deze problematiek. Een nationale aanpak om funderingsproblematiek doeltreffend aan te pakken is vereist stelt het Rli-advies. Resultaten risicoanalyse Deltares met de verwachte schade voor paalrot en verschilzetting van gebouwen met ondiepe fundering in 2050 inclusief klimaateffect. De oorzaak van de funderingsschade ligt vaak in een opeenvolging van veranderingen in de omgeving (bijvoorbeeld de grondwaterstand), processen in de ondergrond en de kwaliteit van de fundering. Denk bijvoorbeeld aan bodemdaling of -stijging veroorzaakt door consolidatie, kruip, oxidatie van veen en krimp of zwelgedrag van klei. Afhankelijk van het type fundering, ondiep of op houten dan wel betonnen palen, kan dit effecten hebben zoals aantasting van houten funderingen, negatieve kleef, verschilvervorming of verlies van draagkracht.
Op basis van het door Deltares ontwikkelde funderingsrisicomodel blijkt dat een groot deel van de gebouwen in Nederland een bepaalde mate van risico loopt. Nieuw is dat we op basis van beschikbare gegevens specifiekere schattingen hebben gemaakt over de hoeveelheid gebouwen in heel Nederland die kwetsbaar zijn. Het gaat om ongeveer 425.000 gebouwen die een verwachte technische levensduur hebben van 15 jaar of minder als er geen maatregelen worden getroffen. Een klein kwart hiervan is gefundeerd op houten palen; de overige gebouwen hebben een ondiepe fundering. Gebouwen met betonnen funderingen zijn meestal niet kwetsbaar. We hebben een goed begrip van relevante veranderingen in de omgeving zoals de grondwaterstand en van de processen in de ondergrond en funderingen. Toch kunnen we nu niet precies zeggen welk gebouw wel of niet kwetsbaar is. Bovendien is de kwetsbaarheid afhankelijk van eigenschappen van het gebouw, de ondergrond én van veranderingen zoals in klimaat of beleid.
Deltares en TNO bepleiten een grof-naar-fijn-aanpak om de staat van de fundering te beoordelen. Een eerste stap is dan een brononderzoek waarbij bijvoorbeeld wordt gekeken naar bouwtekeningen of archiefstukken. Een tweede stap kan zijn een schouw van de staat van het gebouw boven de grond. Indien de staat van de fundering onvoldoende is zijn technische maatregelen nodig. Er zijn technische maatregelen voor zowel bestaande bouw als voor nieuwbouw en openbare ruimte om de effecten van de funderingsproblematiek te verkleinen dan wel te voorkomen. Op nationaal niveau is op dit moment nog niet vastgelegd hoeveel funderingen van bestaande gebouwen gevoelig zijn voor problemen, hoeveel er in het verleden al hersteld zijn, wat de huidige kwaliteit van funderingen is en hoe de problematiek zich zou kunnen ontwikkelen. Hierdoor kunnen we nu niet precies zeggen welk gebouw wel en welk niet kwetsbaar is. Bovendien is de kwetsbaarheid afhankelijk van eigenschappen van het gebouw, de ondergrond én van veranderingen zoals in klimaat of beleid.
Een betere inschatting is nodig zodat overheid en huizenbezitters effectievere maatregelen nemen. Het gaat dan vooral om het verzamelen van informatie over type fundering per gebouw, het reguleren en beter modelleren van grondwater, het ontwikkelen van kennis rondom krimp-zwelgedrag van klei en het monitoren en beperken van bodemdaling. Het artikel in het Algemeen Dagblad (AD) van vrijdag 1 maart, met de kop “Funderingscrisis op komst, topadviseur van regering: ‘Maar Twents kanaaldrama komt door ingrijpen’” suggereert dat de Rli van mening is dat de funderingsproblemen rond het kanaal Almelo - De Haandrik veroorzaakt zijn door ingrijpen van de provincie Overijssel. Deze suggestie is niet correct en ten onrechte wordt in het artikel geconcludeerd dat de Rli zich achter een groep critici op de uitgevoerde onderzoeken schaart. In het aangehaalde interview met NRC heeft Jantine Kriens (voorzitter raadscommissie Rli) aangegeven dat er vaak sprake is van een complex aan oorzaken waardoor het bewandelen van de juridische weg door bewoners geen makkelijk pad is.
Praktische informatie voor Oudenbosch en omliggende regio
Op deze pagina leggen wij uit hoe je adressen opzoekt, verschillende kaartlagen bekijkt en eenvoudig bodemdossiers uit de provincie Utrecht bij ons kunt opvragen. Ga je bouwen, graven of een huis kopen? Dan is het belangrijk om te weten wat de kwaliteit van de bodem is. Wij verzamelen bodemgegevens uit verschillende bronnen en delen deze op een digitale kaart. Je ziet zo of een locatie al is onderzocht of gesaneerd. Wil je geen bodeminformatie opvragen maar onderzoeken wat er in de grond zit? Allereerst vul je het adres in waar je informatie over wilt opvragen en druk je op het zoek-icoontje. Vervolgens ga je naar het tabblad ‘Kaartlagen’ links in het scherm. Standaard staan in het tabblad ‘Kaartlagen’ de bodemlocaties aan; als je inzoomt zie je deze in roze ingekleurd. Dit zijn locaties waarvan wij weten dat de grond er bijvoorbeeld is onderzocht of gesaneerd. Je kunt de roze vlakken aanklikken om de informatie over deze locaties te bekijken. Let op: Is een gebied niet ingekleurd op de kaart? Dat betekent niet automatisch dat de grond schoon is. Het betekent alleen dat er bij ons niets over bekend is. Je kunt via het Knooppunt ook direct relevante documenten opvragen of downloaden.
Bij de meeste bodemlocaties staat in de pop-up de knop ‘Dossier aanvragen’. Vul de velden in en druk op aanvragen. Je kunt ook andere kaartlagen aanvinken, die verschijnen met verschillende kleuren op de kaart. Wij hebben bijvoorbeeld een laag voor PFAS in de bodem. Let op: Is een gebied niet ingekleurd op de kaart? Dat betekent niet automatisch dat de grond schoon is. Het betekent alleen dat er bij ons niets over bekend is. Moet je officieel iets melden of aanvragen? Ga dan naar bodemactiviteit melden. Soms staat informatie niet op onze kaart, bijvoorbeeld omdat het dossier bij een andere organisatie ligt. Staat uw huis of bedrijf op schone grond? U kunt online bodeminformatie bekijken.
- Vraag bodeminformatie aan: Wilt u een huis kopen of gaat u verbouwen? Het is belangrijk om te weten wat er in de bodem van uw stuk grond of in de omgeving is gebeurd. Bijvoorbeeld of er vervuiling is, een bodemonderzoek is uitgevoerd en of er een olietank ligt.
- Vraag hieronder gratis bodeminformatie aan: U kunt zoeken op adres, perceelnummer of gebied. Ook kunt u aangeven of u een strook van 25 meter eromheen wilt meenemen in uw aanvraag. Dit staat onder 'Uitgevoerde onderzoeken'.
- Sommige onderzoeken kunt u meteen downloaden via ‘Beschikbare documenten per onderzoek’ en ‘Beschikbare documenten per besluit’. Andere kunt u opvragen bij de gemeente.
De bronnen van onze informatie. Korte uitleg over het overzicht. We verversen 2 keer per maand de data. Neem contact met ons op als u twijfelt. Dan weet u zeker of er wel of geen (nieuwe) informatie beschikbaar is. Opvragen van gegevens Wilt u documenten die u niet kunt downloaden? Geef duidelijk aan welke documenten u nodig hebt. Kosten Het downloaden van bodeminformatie is gratis. Voor documenten die u niet kunt downloaden betaalt u € 49,10 per half uur werk/10 documenten.
Om de doorstroming van het verkeer, de verkeersveiligheid en leefbaarheid te verbeteren en de kern Oudenbosch te ontlasten van het doorgaande (vracht)verkeer, wordt de rondweg Oudenbosch (Zuidelijke Omlegging Oudenbosch, ZOO) gerealiseerd. Voor dit omvangrijke project wordt door GSNED, in opdracht van Gemeente Halderberge het geotechnisch bodem- en laboratoriumonderzoek verzorgd. Zo worden een 200-tal sonderingen en een 15-tal boringen uitgevoerd en worden diverse laboratoriumonderzoeken op grond en grondwater verricht. De geotechnisch adviseurs en geoconstructeurs van BMNED staan de Gemeente Halderberge bij op het gebied van maatregelen ter beperking en/of voorkoming van zakkingen van de aanwezige leidingen NGU 12", NGU 16", RAPL 34" en AWP 1500 mm. Deze bestaande leidingen worden in de toekomstige situatie gekruist door de rondweg Oudenbosch. De inhoud is geladen.
De bodemkwaliteitskaart is een kaart waarop de gemiddelde kwaliteit van de bodem is aangegeven. Omdat het een gemiddelde is, zegt het niets over de bodemkwaliteit per perceel. Daar is de bodemkwaliteitskaart ook niet voor bedoeld. Interactieve bodemkwaliteitskaart PFAS Met bijna alle Brabantse gemeenten samen is een bodemkwaliteitskaart PFAS (poly- en perfluoralkylverbindingen) opgesteld. Daarbij is de Nota bodembeheer PFAS opgesteld, waarin gebiedsspecifieke toepassingswaarden zijn vastgesteld. In de Nota bodembeheer PFAS staan ook regels opgenomen voor grondverzet en toepassingen van PFAS-houdende grond. In de Nota bodembeheer 2022-2032 staat aangegeven aan welke eisen het hergebruik van partijen grond moet voldoen. Door middel van deze Nota bodembeheer worden concrete richtlijnen gegeven voor een duurzaam beheer van de bodem.
Heeft u een stuk grond of een huis gekocht in Midden- en West-Brabant? Dan is het raadzaam te controleren of er onderzoek is gedaan naar bodemverontreiniging. Bodeminformatie geeft inzicht in de historie van een stuk grond: zijn er bodemonderzoeken geweest? Waren er saneringen? Voor de gemeenten binnen de regio Midden- en West-Brabant is een gezamenlijke bodemkwaliteitskaart opgesteld. NB: de gemeenten Bergen op Zoom, Waalwijk en Tilburg hebben een eigen Bodemkwaliteitskaart. Deze is bij deze gemeenten zelf toegankelijk/opvraagbaar. De Brabantse omgevingsdiensten en de provincie Noord-Brabant bundelen actuele bodeminformatie in een gezamenlijk bodeminformatiesysteem (BIS), Nazca Bodem. Niet iedere gemeente neemt deel aan het BIS. Wordt in de omgevingsrapporten een onderzoek genoemd? Wanneer hier een digitale versie van beschikbaar is, is hiervan in het omgevingsrapport een downloadlink opgenomen. U vindt deze onder het kopje “Beschikbare documenten per onderzoek”. Is er geen digitale versie van het onderzoek beschikbaar, maar wilt u toch inzage in het genoemde onderzoek? Dit is in de meeste gevallen aan te vragen bij de aangesloten gemeenten zelf. Soms kunt u terecht bij de OMWB. Let op: uw gemeente heft mogelijk leges voor het verstrekken van deze informatie. Gaat het om onderzoek in de gemeente Dongen vóór 2015? Dan kunt u de bodeminformatie rechtstreeks opvragen bij de gemeente waar de grond ligt. Woensdrecht: mevrouw C. Zoek je bodeminformatie over een perceel in ’s‑Hertogenbosch? Bijvoorbeeld voor bouwplannen, graafwerkzaamheden of de aan‑ of verkoop van een stuk grond. Ben je op zoek naar bodeminformatie voor onderzoek van de bodem, graafwerkzaamheden of bijvoorbeeld aan- of verkoop van een perceel? Bodeminformatie kun je aanvragen door een bericht te sturen naar afdeling Leefomgeving via het digitaal contactformulier. Wij streven ernaar om binnen 5 werkdagen de bij ons beschikbare informatie toe te sturen. De bij ons beschikbare gegevens zijn per locatie vastgelegd in ons bodeminformatie-systeem. Voor een eenvoudige afhandeling vragen wij je dan ook de betreffende ‘locatiecode(s)’ aan te geven. Het gaat om de codes beginnend met DB of NB (bijv. Dan hebben wij geen gegevens van eerdere bodemonderzoeken beschikbaar van het perceel.
Samen met de regio Brabant Noord hebben we een Nota bodembeheer (pdf) en bodemkwaliteitskaart (pdf) opgesteld. Heb je vragen over werkzaamheden in de grond? Archeologisch onderzoek in de bodem van gemeente ’s-Hertogenbosch vertelt ons veel over hoe de mensen vroeger leefden. Voor bodemingrepen of wijzigingen van archeologische rijksmonumenten of gemeentelijke monumenten is een vergunning nodig. In de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) werden talloze explosieven gebruikt, waarvan sommige nooit zijn afgegaan. Deze niet-ontplofte oorlogsresten, zoals vliegtuigbommen en overige munitie, bevinden zich mogelijk ook in de (water)bodem binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch. Hoewel de kans op (spontane) explosies zeer klein is, is het van belang te weten waar mogelijke explosieven zich bevinden. Een geotechnisch bodemonderzoek geeft gedetailleerde informatie over de draagkracht en samenstelling van de bodem onder uw pand. Dit is essentieel bij funderingsherstel, omdat het voorkomt dat de fundering op een instabiele ondergrond blijft rusten.
Geotechnisch onderzoek
Om overlast te minimaliseren en kosten te besparen, combineren we het sonderingsonderzoek vaak met het funderingsonderzoek, zodat beide in één proces kunnen worden uitgevoerd. Het is mogelijk dat een nieuwe sondering niet vereist is als er al eerder een bodemonderzoek is uitgevoerd, bijvoorbeeld tijdens de bouw van uw woning of een verbouwing. Een sondering is noodzakelijk wanneer er funderingsproblemen zijn, zoals verzakkingen of scheuren, of bij nieuwbouw op een locatie waar de bodemgesteldheid onbekend is. Na een geotechnisch bodemonderzoek worden de resultaten geanalyseerd en verwerkt in een rapport. Dit rapport geeft gedetailleerde informatie over de bodemopbouw, draagkracht, en toont waar samendrukbare lagen zich bevinden en op welke diepte. Deze gegevens helpen bij het maken van aanbevelingen voor de juiste funderingstechnieken en bouwmethoden die passen bij de specifieke locatie. Een standaard geotechnisch bodemonderzoek richt zich voornamelijk op de draagkracht en samenstelling van de bodem, niet op verontreiniging. Als er zorgen zijn over verontreiniging, kan aanvullend een milieukundig bodemonderzoek worden uitgevoerd om te controleren op schadelijke stoffen. Dit is belangrijk voor de veiligheid van onze vakmensen die met de grond in aanraking komen. Op de bodemkwaliteitskaart kunt u van een wijk of gebied de gemiddelde bodemkwaliteit bekijken. Omdat het een gemiddelde is, zegt het niets over de bodemkwaliteit op een individueel perceel. Die kan als gevolg van handelingen meer of minder verontreinigd zijn dan de bodemkwaliteitskaart aangeeft. Gebiedspecifieke achtergrondgehalten bekijken. Bekijken of bij bouwen altijd volledig verkennend bodemonderzoek moet worden uitgevoerd.
Belangrijke regelingen en lokale instrumenten: Van de Nota bodembeheer is een specifieke versie voor de gemeente Gouda. Deze kunt u downloaden: Nota bodembeheer 2023 Gouda (pdf, 25 MB). De gemeenteraad van Gouda heeft de Nota bodembeheer voor maximaal 5 jaar vastgesteld. U kunt de verschillende kaarten van onze bodemkwaliteitskaart ook bekijken via onze Atlas. De verstrekte informatie is met zorg samengesteld. De ODMH spant er zich voor in de inhoud van de Atlas regelmatig te actualiseren en/of aan te vullen. Ondanks deze zorg en aandacht is het mogelijk dat de inhoud onvolledig en/of onjuist is. Wanneer u informatie tegenkomt die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie zeer op prijs.
In kaart brengen en monitoren van bodems in en rondom Oudenbosch
- De ZOO-rondweg en geotechnisch onderzoek in de omgeving geven indicaties over zakkingen van leidingen en de bodemkwaliteit langs belangrijke infrastructuur.
- PFAS- en PFAS-gerelateerde normen zijn opgenomen in de gezamenlijke PFAS-bodemkaart en Nota bodembeheer PFAS voor gebiedspecifieke waarden.
- De interactieve bodemkwaliteitskaart toont gebieden met eerder onderzochte of gesaneerde locaties, en de aanwezigheid van PFAS-lagen kan apart worden gecheckt.
Het doel van deze integrale aanpak is om een grof-naar-fijn principe te volgen: eerst riskante kenmerken globaal identificeren, daarna steeds fijnmaziger inschattingen maken per perceel of gebouw. Dit ondersteunt een betere planning van preventieve maatregelen en gericht toezicht door de overheid en eigenaren van panden in Oudenbosch en omgeving.
tags: #oudenbosch #bodem #fundering