Bent u over enkele jaren verplicht om bij vervanging van uw cv-ketel te kiezen voor een duurzamer verwarmingssysteem? Als het aan het kabinet-Jetten ligt wel. Wat betekent dat voor uw verduurzamingsplannen? Is het een goed idee om juist nu de aanschaf van een hybride warmtepomp te overwegen? Nee, eigenlijk niet. Al in 2022 zag het kabinet-Rutte IV de (hybride) warmtepomp als de nieuwe norm voor het verwarmen van woningen, winkels, scholen en kantoren. Bij vervanging van een cv-ketel op aardgas zou een duurzamer alternatief (bijvoorbeeld een hybride warmtepomp) verplicht worden. Het kabinet wilde daarmee het verbruik van aardgas én de CO₂-uitstoot verminderen.
In juli 2024 zette het kabinet-Schoof een streep door dat plan, maar dat kabinet is inmiddels weer vertrokken. De overstap van cv-ketels naar (hybride) warmtepompen is niet van de ene op de andere dag mogelijk. Daarom laat de regering de verplichting om een hybride warmtepomp (of een ander duurzaam verwarmingssysteem) te installeren pas ingaan in 2030. De plannen van het kabinet komen voort uit klimaatdoelstellingen, die gebaseerd zijn op het Klimaatakkoord van Parijs en vastgelegd in de Klimaatwet. In 2030 moet de CO₂-uitstoot in Nederland 55% lager zijn dan in 1990. En in 2050 wil Nederland helemaal CO₂-neutraal zijn.
Ook de vorige kabinetten gingen al uit van die doelstellingen en ondersteunden daarom bewoners en gebouweigenaren bij de overstap op een (hybride) warmtepomp met subsidies. Gaat u vóór 2030 uw cv-ketel vervangen, dan bent u nog niet verplicht om te kiezen voor een hybride warmtepomp of een ander duurzaam systeem. Maar het mag natuurlijk wel. En in de meeste gevallen is het ook heel verstandig om dat te doen. Veel woningen zijn zonder ingrijpende aanpassingen namelijk al geschikt voor een hybride warmtepomp. En daarmee bespaart u in de praktijk tot bijna 70% op het aardgasverbruik voor het verwarmen van uw woning. Tegelijkertijd neemt uw stroomverbruik uiteraard wel toe, omdat voor de warmtepomp elektriciteit nodig is. Die extra kosten wegen lang niet op tegen het bedrag dat u bespaart door het lagere aardgasverbruik.
Met een ‘hybride warmtepomp’ bedoelen we eigenlijk een hybride verwarmingssysteem. Zo’n systeem is een combinatie van een elektrische warmtepomp en een cv-ketel op aardgas. De warmtepomp is een lagetemperatuurverwarming (ltv), met een afgiftetemperatuur van 25 tot 50 graden. De cv-ketel kan aan de leidingen en radiatoren water afgeven met een hogere temperatuur: 70 tot 80 graden. Bijna het hele jaar door kan de warmtepomp het huis verwarmen, alleen op de allerkoudste dagen moet de cv-ketel in actie komen. Daarnaast zorgt de cv-ketel meestal ook voor warm tapwater. Met een hybride warmtepomp is uw woning dus nog niet gasloos, maar uw aardgasverbruik ligt al wel aanzienlijk lager.
Heeft u plannen om in de nabije toekomst een (hybride) warmtepomp te laten installeren, dan heeft u waarschijnlijk al naar de kosten gekeken. Misschien heeft u zelfs al een warmteverliesberekening laten maken. Als u op basis daarvan heeft vastgesteld dat uw huis geschikt is om te verwarmen met een lagetemperatuurverwarming, is er geen enkele reden om te wachten tot 2030. De warmtepomp is voor veel woningen een logische, duurzame stap. Langzaam maar zeker wordt in onze samenleving alles elektrisch. Ook onze woningen. Dat levert op sommige momenten problemen op voor ons elektriciteitsnet. Die netcongestie kan er onder meer toe leiden dat u te maken krijgt met wachtlijsten wanneer u de elektrische aansluiting van uw woning wilt laten aanpassen. Het is dan ook goed om te weten dat voor het installeren van een hybride warmtepomp normaal gesproken geen aanpassingen in de meterkast nodig zijn.
De hybride warmtepomp is zeker niet de enige manier om op een duurzame manier te gaan verwarmen. In sommige gevallen is een all-electric warmtepomp een optie. Die verwarmt het huis het hele jaar door en daarmee bent u dus helemaal van het gas af. Voor de meeste bestaande woningen is de all-electric warmtepomp geen oplossing, omdat ze (nog) niet goed genoeg geïsoleerd zijn en dus onvoldoende warmte vasthouden. Als uw cv-ketel aan vervanging toe is, doet u er goed aan bij uw gemeente te informeren of er plannen zijn om uw woning aan te sluiten op een warmtenet. Is dat op korte termijn het geval, dan is het niet logisch om een nieuwe cv-ketel of hybride warmtepomp aan te schaffen. Eventueel kan het dan wél interessant zijn om een cv-ketel te huren.
Ook andere, nieuwe technieken zullen de komende jaren ongetwijfeld een plaats krijgen in de energietransitie. Dat kan ook betekenen dat we gebruik (blijven) maken van het bestaande aardgasnet. Die leidingen zijn namelijk ook geschikt voor alternatieve brandstoffen, zoals groen gas of waterstofgas. De warmtepomp zal de komende jaren een steeds belangrijker rol gaan spelen in de energietransitie. Meer weten over de eigenschappen en mogelijkheden van de warmtepomp begint met de juiste vragen stellen. Feenstra heeft de 30 meest gestelde vragen over de warmtepomp (én de eerlijke antwoorden) samengebracht in een handig e-book: Hoe zit het met de warmtepomp? Gratis te downloaden!
Wat is het geheim van een warmtepomp?
Benieuwd naar uw situatie? Voor aannemers is het belangrijk om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de bouw- en verwarmingssector. Een van de meest ingrijpende veranderingen die eraan zit te komen, is het verbod op nieuwe cv-ketels vanaf 2026. In deze blogpost bespreken we wat deze verandering betekent voor de sector en de alternatieven die beschikbaar zijn. Einde van de cv-ketel in zicht? Het lijkt erop dat het einde van de traditionele cv-ketel in zicht is. De Nederlandse overheid heeft aangekondigd dat vanaf 2026 huishoudens geen nieuwe cv-ketels meer mogen aanschaffen. Gelukkig is het echter wel zo dat zolang een voor die tijd aangekochte cv-ketel nog in goede staat verkeert, deze niet direct vervangen hoeft te worden en deze tot het eind van zijn levensduur gebruikt kan blijven worden. Het verbod geldt alleen voor nieuwe aankopen. Dit betekent dat bestaande cv-ketels in gebruik kunnen blijven zolang ze goed blijven functioneren.
Dit beleid komt voort uit de wens van de overheid om de CO2-uitstoot te verminderen en over te stappen op duurzame energiebronnen. Cv-ketels werken op aardgas, wat bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen. Om de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen, is het verminderen van aardgasverbruik een cruciale stap. Airco’s blijven beschikbaar. Voor de ventilatie, verkoeling en de klimaatbeheersing in een woning of kantoor is het belangrijk om te weten dat dit verbod zich specifiek richt op cv-ketels en niet op airconditioners. Airco’s blijven beschikbaar en worden niet verboden.
Het alternatief: (hybride) warmtepompen. Welke alternatieven blijven er over voor de cv-ketel? Het meest genoemde alternatief is de (hybride) warmtepomp. Dit systeem combineert een traditionele gasgestookte cv-ketel met een elektrische warmtepomp. De warmtepomp zorgt voor verwarming van het huis, en de cv-ketel springt alleen bij op zeer koude dagen. Dit leidt tot aanzienlijke besparingen op aardgasverbruik en een vermindering van CO2-uitstoot. Uitdagingen en kritiek op warmtepompen: woninggeschiktheid, kosten, terugverdientijd, geluidsoverlast, warmtenet en isolatie.
Conclusie: kort samengevat, vanaf 2026 zullen nieuwe cv-ketels niet langer verkrijgbaar zijn, maar bestaande ketels kunnen in gebruik blijven zolang ze goed functioneren. Airconditioners worden niet verboden. (Hybride) warmtepompen worden genoemd als een veelbelovend alternatief, maar er zijn uitdagingen en kritiekpunten waarmee rekening moet worden gehouden. Een aannemer vervult een essentiële functie in het begeleiden van klanten naar duurzame verwarmingssystemen en energiebesparende renovaties. Duurzaamheid is een belangrijk punt, ook in de installatiebranche. Het gas raakt langzaam op, en er zijn manieren om huizen te verwarmen zonder gas. Die kant moet het uiteindelijk op. In nieuwbouw en renovatie wordt tegenwoordig steeds vaker gekozen voor de warmtepomp. Die levert op een milieuvriendelijke manier verwarming en warm water.
De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of uit bronnen zoals grondwater via een warmtewisselaar. Een warmtepomp verbruikt nagenoeg geen fossiele brandstof en is dus minder slecht voor het milieu. De ISDE-subsidie is vaak het duwtje in de rug om de duurzame gedachte concreet in te vullen. Gemeenten besluiten regelmatig dat nieuwbouwingen niet meer op het aardgasnet aangesloten worden. Bij Nul-Op-De-Meter renovaties zijn warmtepompen zo’n beetje standaard. Bij particulieren in bestaande huizen blijkt het een stuk moeilijker om de cv-ketel te vervangen. Ruim 90% van de Nederlandse huishoudens gebruikt op dit moment aardgas voor verwarming, warm water en om op te koken. De drempel om voor een alternatief te kiezen is hoog, want er gaan flinke kosten mee gepaard. Dan moet een woningeigenaar wel heel graag willen. Elektrisch verwarmen kan ook, maar is omgerekend op jaarbasis zo’n drie keer duurder. Een pellet kachel die kan worden aangesloten op de cv-ketel neemt relatief veel ruimte in beslag. Stoken op biogas is op papier ook een optie, maar er wordt maar op zeer kleine schaal van dat groene gas in Nederland geproduceerd. Een goed alternatief dat je als particulier niet zelfstandig kunt kiezen, is aansluiting op een warmtenet. Dat is een goed systeem, want er wordt verwarmd met warmte die over is, bijvoorbeeld van een elektriciteitscentrale of van bedrijven in de glastuinbouw. Mogelijk gaat de overheid in dit type collectieve verwarming investeren. Volgens een recente schatting kan ongeveer de helft van Nederland voor 2050 aangesloten worden op een warmtenet. Dat duurt nog ongeveer zo lang als de levensduur van twee cv-ketels. De ontwikkelingen in de bouw- en installatiesector gaan door. Hopelijk duurt het niet lang meer voordat er een betaalbaar alternatief voor de gasgestookte cv-ketel wordt gevonden. Een alternatief dat op grote schaal geïnstalleerd kan worden. Installateurs die in de verwarmingsbranche zitten, moeten de komende jaren goed opletten en zorgen dat ze op de hoogte zijn. En het advies aan de klant, op dit moment? Tja, dat blijft nog even lastig. Het ligt aan het type woning, ligging, portemonnee en de wens om duurzaam te zijn. De cv-ketel op gas gaat in de toekomst verdwijnen; we stappen de komende jaren over op schone en duurzame warmte. Maar wat is voor uw eigen woning de beste keuze? Het kan lastig zijn om te bepalen wat het beste alternatief is voor uw woning. Op deze pagina leggen we uit welke mogelijkheden er zijn. Zo kunt u een beslissing nemen die past bij uw persoonlijke situatie.
Warmtepomp en warmtenet: de beste oplossingen voor de toekomst
Als u op zoek bent naar een volwaardig alternatief voor de cv-ketel, dan zijn er eigenlijk maar twee echt goede oplossingen. Dit zijn de warmtepomp en het warmtenet. Met deze twee systemen kunt u uw woning energiezuinig en comfortabel verwarmen. Een warmtepomp kunt u aanschaffen voor uw eigen woning. Een warmtenet is een ander verhaal. Een warmtenet kunt u vergelijken met een centrale verwarming voor de hele buurt. Warm water stroomt dan via buizen onder de grond naar uw huis. U kunt als bewoner niet zelf kiezen voor de aanleg van een warmtenet. De gemeente beslist namelijk of en wanneer er een warmtenet in uw wijk komt. Wilt u weten wat de plannen zijn voor uw eigen buurt? Bekijk dan onze pagina over aardgasvrij wonen. Hier vindt u het plan van de gemeente waarin staat wat er in uw wijk gaat gebeuren.
Omdat u niet zelf kunt beslissen over de komst van een warmtenet, gaan we op deze pagina niet dieper in op alle voor- en nadelen hiervan. We richten ons op de keuzes die u wel zelf kunt maken. Wilt u toch meer weten over hoe zo'n gezamenlijk netwerk precies werkt? De hybride warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt daarmee uw huis. De cv-ketel maakt het warmte water om te douchen. Als het buiten erg koud is, springt uw cv-ketel automatisch bij om te helpen met verwarmen. Met deze oplossing verbruikt u meteen veel minder gas. Is uw huis klaar voor een hybride warmtepomp?
Voordelen van hybride warmtepomp
- Minder CO2 uitstoot dan cv-ketel
- Heel zuinig (rendement gemiddeld 320%)
- Flinke besparing op gas (50-80%)
- Subsidie
Nadelen
- Ruimte voor buitenunit en binnenunit nodig
- Duurder dan cv-ketel
Volledig elektrische warmtepomp
Een volledig elektrische warmtepomp vervangt uw cv-ketel helemaal. Een buitenlucht warmtepomp haalt zijn warmte uit de lucht. U heeft met dit systeem helemaal geen gasaansluiting meer nodig voor uw verwarming en uw warme water. Een volledig elektrische warmtepomp werkt het best als uw huis goed is geïsoleerd. Als uw huis nog te veel warmte verliest via de ramen of muren, moet de pomp namelijk te hard werken en is deze minder energiezuinig.
Voordelen van volledig elektrische warmtepomp
- Minder CO2 uitstoot dan cv-ketel
- Heel zuinig (rendement van gemiddeld 400%)
- Subsidie
- Kan ook koelen
- Constante temperatuur in huis
Nadelen
- Goede isolatie nodig
- Ruimte voor buitenunit en binnenunit nodig
- Werkt het best met lage temperatuur radiatoren of vloerverwarming
- Duurder dan cv-ketel
Een overzicht van systemen die cv-ketel kunnen vervangen
Een nieuwe cv-ketel kiezen lijkt misschien vanzelfsprekend, maar het kan verstandig zijn na te denken over alternatieven. Een nieuwe ketel op gas gaat ongeveer 15 jaar mee en in die tijd kunnen veranderingen in wetten en prijzen optreden. Veel woningen kunnen verwarmd worden met een hybride warmtepomp, waardoor gasverbruik direct verlaagt wordt en de energierekening daalt. De overheid stimuleert de aanschaf van duurzame verwarmingssystemen nog steeds; de ISDE-subsidie biedt vaak aanzienlijke ondersteuning.
Andere opties zijn all-electric warmtepomp, zonneboiler en zelfs ontkoppeling van gas via warmtenet. Een elektrische ketel is doorgaans duurder in gebruik en vaak verboden als hoofdverwarming. Een zonneboiler verlaagt het gasverbruik en wordt soms subsidiëerde met ISDE, maar vereist aanvullende systemen voor verwarmingsbehoefte. Een pelletkachel of biogas is minder gangbaar voor volledige woningverwarming vanwege ruimte, kosten en beperkte beschikbaarheid.
Welke oplossing het beste past, hangt af van woningtype, isolatie, budget en de ambities van de bewoner. Een huiseigenaar kan kiezen tussen huur of koop van ketel; een huurketel brengt flexibiliteit maar vaak hogere kosten met zich mee. Het advies aan de klant is daarom: kijk naar isolatie, energiebehoefte, subsidiemogelijkheden en de lange termijn plannen van de wijk of gemeente. De overheid ziet in ieder geval een toekomst met minder aardgas en meer duurzame warmte.