Petitie tegen verbouwing Circuit Zandvoort: geschiedenis, standpunten en gevolgen

In dit artikel verken ik de geschiedenis van Circuit Zandvoort, de ontwikkelingen rondom de verbouwing en de motieven achter een eventuele petitie tegen veranderingen aan het circuit. Het verhaal loopt van de ontstaansgeschiedenis van het stratencircuit in 1939 tot de huidige discussies over beveiliging, lay-out en toekomstperspectieven.

Oorsprong en ontwikkeling van Circuit Zandvoort

In 1939 worden op een stratencircuit in Zandvoort autoraces gehouden. Het succes hiervan overtuigd burgemeester H. van Alphen ervan dat een permanent circuit een aanwinst voor de badplaats zou zijn.

Tijdens de bezetting weet hij de Duitsers te overtuigen van het nut van een “Paradestrasse”. Zo gebeurde het dat de Duitsers het rechte eind aanlegden, niet wetende dat de burgemeester hier hele andere plannen mee had.

Als dan eindelijk de oorlog voorbij is kan de bouw van het circuit pas echt beginnen. Met het puin van de verwoeste hotels als onderlaag werd een baan aangelegd. In 1948 werd deze voorzien van een asfaltlaag. De layout van het oorspronkelijke circuit was bochtig doch zeer snel. Het gedeelte vanaf start/finish tot en met het Scheivlak is nog steeds in gebruik.

Even na het Scheivlak maakte de baan vroeger een snelle knik naar links gevolgd door een snelle knik naar rechts. Op deze plaats lag vanaf 1980 de Marlborobocht, een chicane die de snelheid er uit moest halen. Een stukje verderop lag een snelle knik naar rechts, die Tunnel Oost genoemd werd, naar de tunnel die hier onder de baan door liep. Nabij Tunnel oost verloren in 1970 Piers Courage en in 1973 Roger Williamson het leven. Een eindje verder lag de bocht die bekend stond als het Bos In, een snelle rechts links combinatie. Vanaf 1973 verving een chicane, de Panoramabocht, het Bos In.

Formule 1, veiligheid en tegenstellingen

De eerste Grand Prix van Nederland vond al in 1950 plaats. In 1948 en 1949 werd de voorloper verreden onder de naam Grand Prix van Zandvoort. Doch vanaf 1952 zou de Grand Prix van Nederland pas gaan meetellen voor het Formule 1-kampioenschap. In 1972 wordt het tot dan toe als veilig bekend staande circuit afgekeurd omdat het te gevaarlijk zou zijn. In deze jaren speelt zich een controverse af tussen voor- en tegenstanders van stalen vangrails die volgens de Grand Prix Drivers Association, onder leiding van Jackie Stewart, zo dicht mogelijk langs de baan dient te worden geplaatst. Tegenstanders, veelal de circuitexploitanten, zien echter meer in gaashekken die de klap zouden absorberen. Zij wijzen vooral op het feit dat er vaak grote branden ontstaan nadat een auto in de vangrails is terechtgekomen.

Zandvoort ontkomt niet aan de nieuwe veiligheidseisen. Met heel veel moeite wordt er geld bijeen geharkt voor een grote modernisering. Als het Formule 1-circus in 1973 weer op Circuit Zandvoort terugkeert gebeurt er ironisch genoeg iets waardoor de tegenstanders van de nieuwe veiligheidsmaatregelen het gelijk aan hun zijde krijgen. Als de Grand Prix acht ronden aan de gang is crasht Roger Williamson vlak voor Tunnel Oost tegen de vangrails. Zijn March komt op de kop tot stilstand en vliegt in brand. De voorbij rijdende David Purley stopt om te helpen. De voorlopig laatste Formule 1 race op Zandvoort was op 25 augustus 1985. Tijdens deze Grand Prix vochten teamgenoten Alain Prost en Niki Lauda een bloedstollend duel uit tot op de finish. Uiteindelijk kwam Lauda als winnaar uit de bus, zijn 25e en laatste overwinning, met een verschil van twee tiende van een seconde! Ayrton Senna maakte met zijn derde plaats het podium compleet.

Bedreiging van geluidsoverlast en politieke druk

Helaas worden al sinds de begindagen vanuit de politiek acties ondernomen om Circuit Zandvoort te sluiten. Dit leidde tot felle protesten vanuit Zandvoort. In opdracht van de plaatselijke ondernemersvereniging werd een opinieonderzoek gehouden. In de zomer van 1989 zou ik voor het eerst Circuit Park Zandvoort bezoeken en wel tijdens het Marlboro Race Festival, een soort voorloper van de latere Marlboro Masters. Toen ik na mijn allereerste bezoek aan Circuit Park Zandvoort dolenthousiast huiswaarts wilde keren ontdekte ik op Paddock drie, waar ik mijn auto had geparkeerd, een weggetje naar het oude gedeelte van het circuit. Dit waren een paar losse herinneringen aan mijn eerste bezoek aan Zandvoort uit mijn e-boek “De Magie van Verweerd Asfalt”.

In 1972 draaide de gemeente de geldkraan dicht waardoor een door de Formule 1-rijders geëiste modernisering niet door kon gaan. De Nederlandse Autorensport-Vereniging stond voor de keuze, Circuit Zandvoort laten vallen of overnemen. Gelden voor de nodige renovatie worden bijeengebracht en de toekomst van het circuit lijkt voorlopig weer verzekerd. Doch de tegenstanders zitten niet stil. Vele processen worden er gevoerd vanwege vermeende geluidsoverlast. Hoewel sinds 1979 op Circuit Zandvoort met racedempers gereden wordt vinden de tegenstanders dit niet genoeg. Het Scheivlak, één van de mooiste bochten op Circuit Zandvoort.

In 1981 spreekt de gemeenteraad opnieuw uit dat gestreefd moet worden naar sluiting van Circuit Zandvoort. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 1982 lijdt de Partij van de Arbeid gevoelige verliezen. In 1985 kwam een omwenteling met betrekking tot het beleid ten aanzien van het circuit. De raad van state bepaalde dat de aanwezigheid het circuit de woningbouw in Zandvoort niet belemmerde en derhalve mocht blijven. Van 1989 t/m 1998 lag dit prachtige stukje racebaan er verloren bij. Eind 1985 komt de gemeente met het idee een deel van het circuitterrein te verkopen aan Vendex, dat hier een bungalowpark wil bouwen. NB: Dit park is inmiddels verkocht aan Center Parcs. Een oplossing wordt gevonden in een oud plan uit 1978 om het traject te verleggen, hetgeen tevens een goede oplossing voor de geluidsproblematiek is. In januari 1987 stemde Provinciale Staten in met dit plan. Op 21 september wordt de Stichting Exploitatie Circuit Park in het leven geroepen en maakt het circuit een nieuwe start. Om het circuit operationeel te kunnen houden wordt in 1989 een tijdelijk circuit van 2,5 kilometer aangelegd. Het korte baantje stond al gauw bekend als het interim-circuit. Dit in afwachting van een later geplande verlenging. In de periode van het interim-circuit wordt beetje bij beetje een renovatie doorgevoerd. Zo wordt er onder andere een nieuw pitsgebouw geopend. Na bijna tien jaar juridisch getouwtrek wordt dan eind 1998 eindelijk een begin gemaakt met de verlenging die het circuit weer op een lengte van ruim vier kilometer moet brengen.

Moderne aanpassingen en de Grand Prix van Nederland

In 2008 wordt een nieuw erfpachtcontract tot 2042 getekend. Doch het circuit ondervindt nog steeds tegenwerking. Ook wilde Gedeputeerde Staten onderzoeken of het mogelijk is het circuit te “verplaatsen” naar Julianadorp, gemeente Den Helder. Ondanks het feit dat een meerderheid van de bewoners van Zandvoort, al 60 jaar gewend aan racegeluiden, het circuit niet kwijt wil en dat de bewoners van Julianadorp geen circuit in hun achtertuin wilden ging het onderzoek gewoon door. Gelukkig is dit onzalige plan inmiddels van tafel!

Nadat Hans Ernst 27 bewogen jaren de scepter heeft gezwaaid over het circuit wordt het tijd het stokje over te geven. Zonder zijn inzet had het circuit waarschijnlijk al niet meer bestaan. Laatstgenoemde is lid van het koninklijk huis en was actief als amateurracer. Met de populariteit van Max Verstappen groeide ook de roep om een Grand Prix in Nederland. Doch een Nederlandse Grand Prix op Circuit Zandvoort maakt ook dat de baan aangepast moet worden. Mogelijk betekent dit zelfs het einde van de Gerlach- en Hugenholtzbocht. Doch op 14 mei 2019 wordt officieel bekend gemaakt dat de Formule 1 met ingang van 2020 terugkeert naar Circuit Zandvoort. Gelukkig valt de aanpassing aan de baan mee. Men accepteert het kleine rennerskwartier, zodat eerder genoemde bochten niet hoeven te worden gesloopt. Meer over de wijzigingen aan het circuit in het artikel “Layout Circuit Zandvoort“.

Waarom een petitie tegen verbouwing?

De vraag of verbouwing nodig is en welke impact dit heeft op de identiteit van Circuit Zandvoort ligt aan de orde. Voorstanders zien modernisering en veiligheid als cruciale factoren voor toekomstbestendigheid en economische vitaliteit van de streek. Tegenstanders vrezen verlies van karakter, sceniciteit en de historische bochten die het circuit zo kenmerkend maken. Een petitie kan dienen als instrument om belangen van bewoners, lokale ondernemers en sportliefhebbers te wegen en af te stemmen op lange termijn doelen van de gemeenschap.

Conclusies en actuele toon van de discussie

De geschiedenis van Circuit Zandvoort toont een continu proces van aanpassing aan veiligheidsstandaarden, economische druk en lokale belangen. Een petitie tegen verbouwing kan zich richten op het behoud van de historische bochten en karakter, terwijl men tegelijk pleit voor maatregelen die de veiligheid en leefbaarheid verbeteren. De juiste balans tussen erfgoed en toekomstbestendigheid blijft een centrale vraag voor bewoners, ondernemers en fans.

tags: #petitie #tegen #verbouwing #zandvoort