Bij een verbouwing of renovatie moet je veel keuzes maken. Een van die keuzes is het juiste houten plaatmateriaal. Dat lijkt eenvoudig, maar het aanbod is groot. Daarom is het slim om eerst te bepalen waar het plaatmateriaal voor wordt gebruikt. Wil je een plaat voor binnen of buiten? Gebruik je de plaat voor een wand, plafond, vloer, deur of bekisting?
Stel jezelf daarom deze vragen: Is het voor binnenwerk of buitenwerk? Gebruik je het voor een tussenwand, opzetwand of plafond? Wil je er een deur mee maken of bekleden? Moet de plaat vocht kunnen verdragen? Moet de plaat makkelijk te zagen, frezen of boren zijn? Wat mag het kosten? Hoeveel heb je nodig? Als je deze vragen eerst beantwoordt, wordt de keuze uit het plaatmateriaal een stuk makkelijker.
Overzicht van soorten houten plaatmateriaal
- Aluplex Deur- CE2+ KOMO 40 mm, opgebouwd uit okoumé hout, voorzien van twee aluminium dampremmende lagen. Infreesbaar en geschikt voor deuren op vochtige plaatsen. Aluminiumlagen helpen kromtrekken beperken; primer en lak helpen schimmelvorming voorkomen. Ook toepasbaar bij inbraakwering.
- Laudioform Betonplex- bedoeld voor betonbekisting; opgebouwd uit fineerlagen, PEFC-gecertificeerd, verlijming volgens NEN-EN 314-2. Na gebruik herbruikbaar bij goede reiniging; praktisch voor bekistingswerk.
- Betonplex Antislip- één zijde geweven, biedt grip en vermindert uitglijden op vloeren van aanhangers, loopbruggen of steigerdelen.
- Board- verkrijgbaar als zachtboard, hardboard, Lionboard en gelakte MDF-achtige uitvoeringen; gemaakt van houtsnippers en hars onder hoge druk. Voordelig en makkelijk te verwerken, maar niet vochtbestendig.
- MDF- veelgebruikt voor meubels, wandafwerking en aftimmerwerk; goed te zagen en frezen. Binnengebruik op droge plekken; groen MDF voor vochtige ruimtes (geïmpregneerd).
- Multiplex Exterieur hardhout- ontworpen voor buitenwerk; goed verwerkbaar en goed te verven/lakken; lang mee bij goed onderhoud; verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen (gegrond, pointpaint, suprahechting).
- Multiplex Interieur- geschikt voor binnenwerk zoals meubels, mallen en vloerplaten; stevig en stootvast; niet geschikt voor vochtige omstandigheden.
- OSB- Oriented Strand Board; sterk constructieplaat voor ondervloeren, daken, wanden, schuttingen en bekistingen; vier mogelijke kwaliteiten; robuust en makkelijk te verwerken.
- Spaanplaat- breed inzetbaar voor meubels, werkbladen, bekistingen en vloerplaten; vochtwerende varianten beschikbaar; betaalbaar en veelzijdig.
- Underlayment- constructieplaat met groef- en messingverbinding; geschikt voor vloeren en daken; zeer stevige vloeropbouw; niet ideaal voor zichtwerk door oneffenheden.
- Steigerhout- robuust vurenhout met karakter; buiten goed behandelen; verschillende maten en afwerkingen; een rauwe, sfeervolle uitstraling.
- Betonplex- multiplex met fenolhars toplaag; waterdicht, glad en slijtvast; vaak toegepast voor bekistingen en werkbladen; minder geschikt om te schilderen of lijmen.
Welk plaatmateriaal kies je waarvoor?
- Aluplex voor deuren en toepassingen waar vocht- en vormvastheid cruciaal zijn.
- Betonplex voor bekisting en betonplex antislip voor vloeren of loopvlakken waar extra grip nodig is.
- Board voor lichte en voordelige binnentoepassingen op droge plekken.
- MDF voor meubels, aftimmerwerk en wandafwerking; groen MDF voor vochtige ruimtes.
- Multiplex Exterieur voor buitenwerk; Multiplex Interieur voor stevige binnentoepassingen.
- OSB voor constructieve toepassingen zoals daken, wanden en ondervloeren.
- Spaanplaat voor multifunctioneel binnengebruik; Underlayment voor vloeren en daken waar een sterke plaatverbinding nodig is.
Hulpmateriaal voor houten plaatmaterialen
Om houten plaatmateriaal goed te verwerken, heb je meestal ook hulpmaterialen nodig: zagen, frezen, boren, lijmen, kit, afwerktape, schroeven, schroefplaatjes, een elektrische nietmachine en nietjes. Kijk daarnaast ook of extra isolatiemateriaal nodig is, zodat je achteraf geen nieuw werk hebt.
Soorten houten plaatmateriaal kiezen bij Bouwbestel
Er zijn veel soorten houten plaatmateriaal en binnen elke soort zijn er meerdere varianten. Het loont om vooraf te bepalen welke plaat je nodig hebt en waar je die voor gebruikt. Wil je weten welk plaatmateriaal voor buiten de beste keuze is? Multiplex is een van de populairste keuzes voor buitengebruik door de kruislings verlijmde lagen fineerhout. Okoumé multiplex en hardhout multiplex hebben vochtwerende eigenschappen. Betonplex is waterdicht door de fenolhars toplaag. Underlayment is sterk en relatief voordelig; OSB is robuust en milieuvriendelijk. Channelply combineert fraaie toplaag met sterke opbouw. Bij buitenwerk helpen specialisten mee bij het kiezen van het juiste plaatmateriaal.
Let op: dit artikel beperkt zich tot houtachtige plaatmaterialen; er bestaan ook mineraalgebonden platen, kunststofplaten, isolatieplaten en platen van metaal.
Specifieke eigenschappen en overwegingen
- Multiplex bestaat uit meerdere dunne fineerlagen kruislings verlijmd; bekendste typen zijn berken-, okoumé- en populierenmultiplex. Trekt minder snel krom, maar is zwaarder en vereist onderhoud bij buitengebruik.
- OSB kent verschillende kwaliteiten; OSB/4 is geschikt voor zware dragende toepassingen in vochtige klimaten; OSB kan buiten worden gebruikt met juiste afscherming.
- Spaanplaat is goedkoop maar niet vochtbestendig; vochtwerende varianten bestaan; niet geschikt voor zichtwerk zonder afwerking.
- Underlayment biedt hoge vlakheid en stevige verbindingen door groef- en messingverbinding; ideaal voor vloeren en daken, maar minder geschikt als zichtwerk.
- MDF biedt strak, glad oppervlak en is makkelijk te bewerken; vochtbestendige varianten bestaan (groen MDF).
Op basis van toepassing bepaal je dikte en soort: een vloer die zwaar belast wordt vereist een dikkere plaat dan een wandafwerking; de afstand tussen draagbalken speelt eveneens een rol. Gebruik altijd de montagevoorschriften van de fabrikant en voorzichtige bevestiging voor een goed resultaat.
Duurzaamheid en opslag
Duurzaam houtschap: veel plaatmaterialen komen uit duurzaam beheerde bossen en dragen keurmerken zoals FSC of PEFC. Bij opslag en transport geldt: houd rekening met vocht en temperatuur om kromtrekken of krimpen te voorkomen.
Afkitten: Tips om netjes af te kitten | GAMMA
Meest gebruikte lijm- en afwerkingsprincipes
Bij verwerking spelen lijmsoorten en afwerking een rol: lijm, kit, en afwerkingsmaterialen bepalen de uiteindelijke duurzaamheid en uiterlijk. Voor buitengebruik zijn vaak extra afwerkingen of impregneringen nodig voor vochtweerstand.
Korte verkooptip
Verkoop tip: denk na over de uiteindelijke zichtbaarheid en toepassing. Voor bijvoorbeeld een deur of zichtwerk kies je multiplex of Aluplex; voor een vloer met antislip kenmerken kies Betonplex Antislip; voor een droge binnenwand is MDF vaak aantrekkelijk vanwege het strakke resultaat en eenvoudige bewerking.
tags: #plaatmateriaal #voor #binnenwanden