Elke muur, maar ook je terras, slaat overdag warmte op. De energie van de zon zet er zich in vast. meenemer zijn, maar met het groeiende aantal hittedagen en -golven is het eerder een nadeel. Baksteen en beton voeren nog steeds de hoofdtoon bij onze woningen en muren. zijn. ’s Avonds en ’s nachts laten die materialen de warmte weer vrijkomen. Om de temperatuur op je terras of balkon onder controle te houden (lees: te zorgen voor een koele omgeving), stuur je bij. Een laagje verf verricht al wonderen. Wit stoot de warmte af en oogt fris, maar heeft ook een nadeel: op zonnige dagen verplicht het je tot het opzetten van een zonnebril of toeknijpen van de ogen. Leigrijs is meer neutraal als achtergrond. Je gevel met hout bekleden is een andere optie. Hout accumuleert namelijk veel minder warmte en kan het dus ook niet uitstralen.
Klim- of leiplanten combineren voor de koeling van je tuin drie belangrijke eigenschappen. De gemakkelijkste manier om een gevel groen aan te kleden, is het gebruik van zelfhechtende planten als klimop, wingerd of klimhortensia. Het nadeel van sommige klimplanten is hun groeikracht. Leiplanten zijn beter in toom te houden, maar moet je wel klimhulp geven. De gemakkelijkste manier is om aan de gevel een inoxdraadstructuur vast te maken. Recht omhoog is geen optie, want de planten kunnen zich er niet goed aan vasthouden. Met klim- of leiplanten tegen de gevel creëer je tegelijk schuil- en nestkansen voor heel wat vogels, met mussen en merels op kop. Het meest eenvoudige type groene gevel borduurt voort op het traditionele gebruik van bloem- en plantenbakken. Zelfs de gewone bloem- en plantenbakken kun je gebruiken. Een verticale tuin is niet alleen verfrissend, hij is nog mooi ook. Ook in de winter zal hij je terras of balkon aankleden. Klimplanten en planten in verticale tuinen zijn belangrijk voor een gezonde leefomgeving. Dat ze overdag zuurstof produceren is algemeen bekend. Hun functie als fijnstoffilter is nog onderschat. Toch doen ze dat!
Met de tips en inzichten van Marc Verachtert en Bart Verelst wordt je tuin zelfs tijdens een hittegolf een verfrissende oase, terwijl ook regen en wind geen pretbederver meer zijn. O.a. Isoleren met planten. Daar zal vaak om gelachen worden, vooral door de aardolie-industrie. Die maakt namelijk veel van het isolatiemateriaal dat in jouw huis is of misschien nog komt. Een hoop isolatiemateriaal is een ramp voor het milieu. Er zijn giftige of gemene stoffen in verwerkt, die slecht zijn voor de gezondheid en ook nog eens groot gevaar opleveren bij brand. Bijna al het isolatiemateriaal gaat na verloop van tijd in elkaar zakken, deels oplossen en in het milieu verwaaien. Hoe kan dit anders? En écht duurzaam? Nou, wist je dat planten net zo goed kunnen isoleren als de rommel waar ik het hierboven over heb? Waarom zijn de meeste muren dan kaal?
Naast isoleren zijn planten ook nog ergens anders kampioen in: hitte tegenhouden. Isoleren is belangrijk. Door je huis te isoleren, gaat minder warmte verloren in de winter. Dat bespaart geld. Vooral glas is belangrijk, omdat dit veel warmte van binnen uitwisselt met de kou van buiten. Veel muren in Nederland isoleren in de winter niet erg goed. Planten en bomen zorgen voor verkoeling in de zomer. De laatste tijd is hier steeds meer aandacht voor. Verschillende universiteiten hebben onderzoek gedaan naar de toepassing van planten bij gebouwen. Daaruit komen interessante resultaten. Planten blijken heel veel voordelen te hebben voor mens en natuur. Planten kunnen een bijdrage leveren aan een betere isolatie van je woning. De mens gebruikt al eeuwenlang de natuur om daken en muren te bedekken. Bijvoorbeeld in Scandinavië zie je vaak huizen waarvan het dak bedekt is met groen. Dat helpt de warmte vast te houden in de winter.
Groene daken zijn daken die bedekt zijn met planten. Hier blijkt het groen een grote bijdrage te leveren om opwarming van het dak tegen te gaan. Maar als je kijkt in jouw omgeving, zie je waarschijnlijk erg veel kale muren en daken. De zon krijgt in de zomer uitgebreid de kans om deze oppervlakken flink op te warmen. In de winter heeft de wind vrij spel om deze muren en daken snel af te laten koelen. Een groene gevel heeft veel voordelen. Via de gevel lekt warmte naar buiten. Dat komt bijvoorbeeld door regen, maar vooral door de wind. Hoe harder het waait, hoe sneller warmte wordt afgevoerd en hoe sneller dus de afkoeling. Als het hard waait, heb je het vaak sneller koud en wil je bijvoorbeeld warme handschoenen aandoen. Een groene gevel heeft verschillende voordelen in elk jaargetijde. In de winter helpen planten de gevel te isoleren en dus de warmte vast te houden. In de zomer weert een muur met beplanting juist heel veel warmte. Op deze manier werkt een groene muur dus multifunctioneel. Een groene gevel bespaart op meerdere manieren. Het dient als regenscherm zodat de muur droger blijft. Dat bespaart minimaal een aantal procenten energie. Als de planten een aantal centimeters van de muur hangen, zorgt een stilstaande luchtlaag voor isolatie (een 5 cm dikke laag stilstaande lucht isoleert net zo goed als dubbel glas). Uit onderzoek blijkt dat een groene gevel het warmteverlies met ongeveer 3% tot zelfs 36% kan beperken. Hoe dichter de plant is gegroeid, hoe beter natuurlijk de isolatie. De besparing op verwarming ligt volgens onderzoek op ongeveer 6% als je nog geen gangbare muurisolatie hebt. In de zomer bespaart muurisolatie nog veel meer, als je een airco gebruikt. Kale muren kunnen tot 60 graden opwarmen en blijven ook een groot deel van de nacht nog boven de 30 graden. Planten tegen de muur zorgen ervoor dat deze niet verder opwarmt dan ongeveer de luchttemperatuur. Dat scheelt dus tientallen graden!
Wist je dat een groene gevel veel winst oplevert voor het milieu in jouw omgeving? Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat groene gevels fijnstof opnemen. Dat biedt een groot voordeel in grote steden met veel verkeer. Planten nemen ook CO2 op, die ze omzetten in suikers waar de plant op kan groeien. Daarnaast nemen de planten water op, zodat overtollig regenwater kan worden gebruikt in de grond in plaats van geloosd te worden in het riool. Ook blijkt dat planten heel goed tegen geluid van de straat kunnen helpen. Planten absorberen tot 50% geluid. Verder zijn de planten een goede plek voor dieren. Vogels, vlinders en insecten kunnen zich erin schuilhouden. Naar het energiebesparende effect van groene gevels is nog niet veel onderzoek gedaan. Wel is er meer studie gedaan naar planten die bijdragen aan een koeler klimaat binnenshuis.
In de zomer brandt de zon op de daken en muren en zorgt daarmee voor snelle opwarming van je huis. Een gevel kan makkelijk 50°C warm worden. Een plat dak zelfs 70°C. Planten kunnen helpen je woning koel te houden. Ze nemen tot 90% van de zonne-energie op. Een groen dak blijft tot 40°C koeler dan een dak zonder beplanting. Dat scheelt dus een hoop! Ook bomen blijken grote verschillen te maken in de zomer. Bomen zorgen niet alleen voor schaduw, maar kunnen ook de omgeving koelen. Dat komt omdat bomen vocht opnemen uit de bodem. Dit vocht wordt naar de bladeren gebracht waar het verdampt. Er zijn veel planten die je kunt gebruiken voor een groene en energiebesparende gevel. Zo heb je bladhoudende en bladverliezende planten. Bladhoudende blijven groen in de winter. Dit soort planten zou je dus goed kunnen gebruiken aan een gevel aan de noordzijde van je woning. Daarnaast heeft elke plant een eigen groeisnelheid. Sommige planten groeien heel langzaam, andere groeien enkele meters per jaar. Het is slim daar rekening mee te houden. Een snelle groei kan zorgen voor snel resultaat, maar vereist ook meer onderhoud. En de oorsprong van de plant. Je kan bijvoorbeeld kiezen voor een zelfhechtende soort, zoals de klimop. Deze snelgroeiende plant kan wel 30 meter hoog worden. Andere voorbeelden zijn de wilde wingerd en de trompetklimmer. Ook zijn er klimplanten die steun nodig hebben, zoals kamperfoelie. Sinds 1960 werd het in Nederland verplicht om woningen te bouwen met een spouwmuur. De spouw voorkomt dat vocht naar binnen kan doordringen en heeft een isolerende werking. Een groene gevel heeft ongeveer 1 a 2 keer per jaar een snoeibeurt nodig. Door klimaatverandering hebben we steeds vaker te maken met extreem weer. Zo stijgt de gemiddelde temperatuur en is het vaker heet. Dat merk je vooral in steden. Planten en bomen zorgen juist op allerlei manieren voor verkoeling zorgen. Ze geven schaduw, weerkaatsten zonlicht en verdampen water. In de schaduw bereiken zonnestralen je niet. Dus warmen jij en de omgeving minder op. Door verdamping koelt de lucht rond de planten en bomen af. Ook dat kun je voelen. Door de weerkaatsing van zonlicht neemt je omgeving de warmte minder op. Hoeveel koeler je tuin precies wordt, hangt van een aantal dingen af. Een groene omgeving verkoelt niet alleen. Bomen en planten vangen regenwater op. En ze bieden allerlei dieren een schuilplek en voedsel. Met een paar kleine veranderingen houd je je tuin koeler. Zorg goed voor het groen dat er al is en maak grijze plekken groener. Een tuin vol tegels warmt sneller op en houdt warmte vast. Kies voor verschillende soorten planten die passen bij het bodemtype van je tuin. zet ze op de juiste plek. Houd rekening met bijvoorbeeld de hoeveelheid zon en schaduw. En check hoe groot een plant uiteindelijk wordt. Zo houdt je tuin meer water vast en kan hij beter tegen droge periodes. Zet planten en bomen het liefst in de volle grond, niet in potten. Planten in potten drogen sneller uit en hebben vaker water nodig. Een boom in je tuin zorgt voor schaduw. Op warme dagen kan dat veel schelen. De gevoelstemperatuur kan in de schaduw van een boom tot ruim 10 graden lager zijn dan in de volle zon. Een boom voor je raam of gevel houdt zonlicht tegen. Daardoor warmt je huis minder op. Wil je er ook in je tuin koeler bij zitten? Dan zijn ‘dakbomen’ een goede keuze. Door de takken te snoeien en te geleiden groeien ze horizontaal als een soort parasol. Daarom zijn ze ideaal om onder te zitten. Bedenk goed waar je de boom plant. Een boom aan de zuidwestkant geeft schaduw op de warmste momenten van de dag. Kijk rond 12.00 tot 16.00 uur waar de zon staat. Plant dan de boom zo dat hij schaduw geeft waar jij dat wilt. Houd er rekening mee dat een boom ook wind tegenhoudt. Dat is prettig op winderige dagen. Hulp bij plantkeuze? Weinig ruimte? Heb je een kleinere tuin of een balkon? Denk dan eens aan een leiboom of pergola. De takken van een leiboom groeien in een platte vorm, bijvoorbeeld langs een rek. Daarom nemen ze minder ruimte in. Zet leibomen en pergola’s bij voorkeur aan de zuidwestkant van je tuin of balkon om de zon in de late ochtend en middag tegen te houden. Inheemse klimplanten die goed in een pergola groeien zijn bijvoorbeeld hop, kamperfoelie en klimop. Als je juist wel kiest voor zonlicht binnen, kies dan een klimplantsoort die bladeren verliest in de winter. Leibomen kun je ook voor een gevel plaatsen. Een groene gevel is een verticale tuin met klimplanten. Die groeien (eventueel via een klimrek) tegen de buitenmuur. Het groen houdt het zonlicht tegen. Hierdoor is de temperatuur van de gevel een paar graden lager. Dat geldt ook voor de lucht tussen de planten. Groene gevels stralen dan ook minder warmte naar de omgeving uit.
Wil jij graag aan de slag met jouw gevel? Heb je een plat dak of een dak dat niet te schuin loopt? Maak het dan groen. In de zomer warmt een groen dak minder snel op dan een dak met zwarte dakbedekking, zoals bitumen. De lucht rond het dak is daardoor koeler. Als je dak niet (goed) geïsoleerd is kan ook de temperatuur onder het dak lager zijn. Vooral bij groene daken met een dikke substraatlaag merk je dan dat effect. Bij een goed geïsoleerd dak merk je onder het dak eigenlijk niks van de verkoeling. Wil je een groen dak aanleggen? Een groene omheining, zoals een haag, heeft veel voordelen ten opzichte van een schutting of muur. Een groene haag kan schaduw en verkoeling bieden. Ze laat ook meer wind door dan een schutting. Daardoor kan een haag beter tegen harde windstoten. Bij warm weer laat ze juist een koel briesje door. Ook gaat een haag langer mee dan een schutting. Een geveltuin is een smalle strook planten direct tegen je gevel. Je kunt zelf een geveltuintje maken. Haal een rijtje tegels weg langs de gevel van je huis. Zet in die strook planten neer. Het verkoelend effect is klein in vergelijking met bijvoorbeeld een boom of groene gevel. Laat je planten vanuit je geveltuin tegen de muur klimmen, dan warmt de gevel wel minder snel op. Kies het liefst voor planten die goed tegen hitte en droogte kunnen. Een geveltuintje kun je snel aanleggen. Ook op een balkon kun je de temperatuur aangenamer maken. Combineer bijvoorbeeld kleine klimplanten met een pergola voor schaduw en verkoeling. Voorbeelden van inheemse klimplanten zijn kamperfoelie, hop of klimop. Wil je eetbare klimplanten op je balkon? Kies dan voor bijvoorbeeld erwten en bessen. Let op: grond in potten droogt sneller uit dan grond in een tuin. Kies daarom het liefst voor soorten die goed tegen droogte kunnen. Of bedek de grond in de pot met bodembedekkende planten of boomschors.
Wist je dat je in sommige gemeenten subsidie kunt krijgen voor het vergroenen van je tuin, dak en gevel? Een groene gevel met klimplanten Een groene gevel krijg je door klimplanten te laten groeien voor de muur. Mooi én een effectieve manier om je huis te isoleren! Bakstenen muren houden op hete dagen veel warmte vast en koelen ’s nachts moeilijk weer af. Een met groen begroeide muur houdt de warmte goed buiten. Bovendien is zo’n groene gevel goed voor de biodiversiteit. Heel handig is ook dat klimplanten op de bodem weinig ruimte innemen, omdat ze diep in de aarde wortelen. Zelfs in een tuintje van slechts één weggehaalde tegel kun je een klimplant laten groeien.
Broodje-aap-verhaal In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn klimplanten niet slecht voor een (gezonde) gevel. Huizen gebouwd na 1920 hebben sowieso nergens last van. Alleen huizen van vóór 1920 lopen het risico dat zelfhechters zoals klimop en wilde wingerd de kalkmortelvoegen kunnen aantasten. Echter, de beschutting die de klimplant biedt tegen de voortdurende inwerking van regen, zon en wind, beschermt juist de muur in zijn geheel. Dat compenseert in ruime mate de eventuele nadelen. Het nut van groene gevels Alle voordelen van een groene gevel op een rij:Isolatie. In de zomer is gevelberoeiing als een zonnescherm voor je bakstenen muur. Infraroodbeelden laten zien dat het temperatuurverschil tussen een begroeide en onbegroeide muur makkelijk tot 15 graden oploopt. In de winter helpt het de warmte binnen te houden.
Bescherming tegen regen. Het werkt als een regenjas. De begroeiing houdt muren droger dan kale muren. Biodiversiteit. Het is goed voor de biodiversiteit in de stad. Vogels en insecten vinden er beschutting, nestgelegenheid en voedsel.Luchtkwaliteit. Klimplanten vangen fijnstof af. Vooral soorten met grote bladeren, zoals klimop, hebben deze afvangende werking. Dat helpt om de luchtkwaliteit op straat beter te maken.Verkoeling. Door verdamping van water via de bladeren verkoelt een klimplant de omgeving op warme zomerdagen.Geluidsdemping. Ook fijn: de begroeiing heeft een geluiddempende werking. Je hebt dus wat minder last van het stadslawaai.Wateropvang. Regenwater blijft op de bladeren hangen en druppelt langzaam via de takken naar de grond. Dat regenwater gaat niet de goot in, heel rainproof dus.
Leg een groene gevel aan Voor een klimplant heb je weinig ruimte nodig. Zorg wel dat de plant in de aarde staat en niet alleen in zand. Als je tegels wipt om een klimplanten-tuintje te maken, graaf dan tot minstens 30 cm diep. Vervang het zand door goede tuinaarde met bovenop een laagje compost. Watergeven is noodzakelijk totdat de plant goed diep geworteld is. De eerste weken om de dag en vervolgens het eerste jaar eenmaal per week. Daarna haalt de plant zijn vocht uit het grondwater. Vergeet niet om vooraf toestemming te vragen aan de huiseigenaar, verhuurder of VVE. Sommige soorten klimplanten hechten zichzelf met kleine worteltjes vast aan de muur zonder hulpmiddelen, de zogenaamde zelfhechtigers. De bekendste zijn klimop en wilde wingerd. Zet ze in een klein stukje grond en ze vinden zelf de weg omhoog. Met de jaren beklimmen ze de gevel steeds verder.
Andere soorten hebben houvast nodig. Je kunt ze leiden langs een houten of metalen raster of langs roestvrije kabels. Soorten als kamperfoelie, jasmijn of clematis hebben genoeg aan een eenvoudige klimhulp voor de muur. Rozen of passiebloem plaats je beter wat verder van de muur. Als je flink de hoogte in wilt, is 10-15 cm tussen muur en raster altijd een aanrader. Zo hebben de stammen en bladeren lekker de ruimte om te groeien en volwassen te worden. Groene gevel onderhoud Een groene gevel vraagt weinig onderhoud. Het belangrijkste is het snoeiwerk. Sommige klimplanten kunnen namelijk in korte tijd flink groeien. Vraag aan je buren of zij wel gediend zijn van scheuten van jouw klimplant in hun tuin, want voor je het weet zit ie ook bij hen. Dan is extra snoeien wel zo verstandig voor een goede relatie. Let bij zelfhechtende soorten zoals klimop en wilde wingerd op bij het houtwerk zoals kozijnen. De luchtworteltjes hechten zich in het hout. Ook scheuren in de muur vormen een risico voor het naar binnen groeien van scheuten (maar scheuren wil je sowieso snel aanpakken). Gebruik je een klimhulp? Controleer dan af en toe of die nog wel goed bevestigd zit. Keus aan klimplanten Er is een ruime keuze aan klimplanten, en welke voor jou het meest geschikt is, hangt af van verschillende zaken. Hoe groot, hoog en dichtbegroeid wordt de plant in de loop der jaren, en past dat bij jouw gevel? Help je graag de dieren of kies je liever voor een cultivar met grote en kleurrijke bloemen? In de Amsterdamse Klimplantengids vind je alle informatie om die keus gemakkelijk te maken. PS: GroeneBuurten zet er graag eentje in het zonnetje, namelijk de inheemse klimop (Hedera helix). Hoewel deze plant lijdt onder een slechte naam, is het juist een geweldige soort die veel meer erkenning verdient voor al zijn goede bijdragen! Ten eerste is hij geweldig voor de biodiversiteit. Omdat hij heel laat in het jaar bloeit, biedt hij als één van de laatste planten nectar aan insecten. En tot laat in de winter genieten vogels van de bessen. Verder blijft hij het hele jaar groen en is het gemakkelijk in onderhoud. Gevelgroen, zoals klimplanten die tegen gebouwen groeien, biedt een scala aan voordelen. Allereerst fungeert het als een natuurlijke isolatielaag, wat resulteert in een betere regulatie van de temperatuur binnen en buiten het gebouw. In de zomer biedt het verkoeling en in de winter houdt het warmte vast. Dit leidt tot aanzienlijke energiebesparingen. Bovendien verbetert gevelgroen de luchtkwaliteit doordat het CO2 absorbeert en zuurstof produceert. Hierdoor draagt het bij aan een gezondere leefomgeving. Daarnaast heeft het een esthetische waarde, waardoor gebouwen een aantrekkelijkere uitstraling krijgen. Klimop (Hedera): Klimop is een populaire keuze vanwege zijn wintergroene bladeren en het vermogen om zich goed aan te passen aan verschillende omgevingen. Kamperfoelie (Lonicera): Kamperfoelie heeft prachtige geurige bloemen en is een goede keuze voor gevels. Blauweregen (Wisteria): Blauweregen staat bekend om zijn spectaculaire bloei in de lente. Klimrozen (Rosa): Klimrozen zijn charmante en bloemrijke planten die geschikt kunnen zijn voor gevels. Klimhortensia (Hydrangea petiolaris): Deze hortensia heeft mooie witte bloemen en groeit goed in de schaduw. Klimhortensia (Schizophragma hydrangeoides): Deze soort lijkt op de gewone klimhortensia, maar heeft iets andere bloemen. Klimrozen (Clematis): Clematis is een grote groep planten met veel verschillende soorten en variëteiten. Bij het kiezen van een klimplant is het belangrijk om rekening te houden met de specifieke omstandigheden van de locatie, zoals de hoeveelheid zonlicht, de bodemgesteldheid en de beschikbare ruimte. Verder is het aan te raden om te zorgen voor voldoende ondersteuning, zoals een klimrek of een ander structuur waar de plant zich aan kan kan groeien. Ook regelmatig snoeien kan belangrijk zijn om de plant gezond te houden en te voorkomen dat hij de gevel beschadigt. Vraag in een plantcentrum bij jouw in de buurt advies over de verschillende mogelijkheden. In de zomer zorgt dat voor een verkoelend effect, de zon kan de gevel niet opwarmen en hierdoor blijft het lekker fris binnen. Ik zou me kunnen voorstellen dat een groenblijvende klimplant een bijkomende isolatie zou kunnen zijn: in de zomer voorkomt hij opwarming en in de winter voorkomt hij afkoeling van de gevel. Ook bij zonnewering kan ik mij zoiets voorstellen, een weldoordachte inplanting van bomen of struiken bij “kritische” raampartijen. Misschien ook het strategisch plaatsen van beplanting om de overheersende wind te breken om het huis te “beschermen”? Houden jullie met het tuinontwerp hiermee rekening? Of speelt enkel het decoratieve een rol omdat jullie nieuwbouw voldoende is geïsoleerd. Hebben jullie hier positieve of negatieve ervaringen mee? Aan de rechterkant van mijn stadstuin staat de blinde noordmuur waarachter de keuken van mijn buurman zit. De muur is geen gemene muur, maar zijn eigendom. Ik heb hem gevraagd of ik daar klimop mocht tegen zetten, met het argument dat dat zijn onvoldoende geïsoleerde noordmuur extra isolatie zal geven in de winter ... Veel moet je daar toch niet van verwachten. 2.je kan er ook nog een waterzuivering van maken. Klimop brengt geen grote schade toe? Dat maakt alles kapot! Thuis staan 6 grote eiken tegenover ons huis aan de overkant van de straat (zuidkant): in de zomer staat het hele huis in de schaduw van 11h30 tot 16h30 en dat helpt heel veel. In de winter verliezen ze hun bladeren en kan de zon wel aan het huis. akkoord om bomen te plaatsen als regenscherm maar vooral scherm tegen overmatige bezonning (zie ook historisch gebruik van leibomen). als extra thermische isolatie zal ze ongetwijfeld een kleine verbetering geven. Voor de techneuten onder ons heb ik het even uitgerekend. Voor de niet-techneuten : het is de moeite niet. Gevelgroen maakt mijn muur vochtig. Integendeel ! Gevelgroen fungeert als een regenmantel en houdt zo de achterliggende gevel droog. Bovendien blijven ook de funderingen en de onderkant van de muur droog door het voortdurend onttrekken van water door de wortels van de klimplanten. En condensatie zou de gevel vochtig kunnen maken. Ook harde wetenschappelijke bewijzen zijn hiervoor echter niet voorhanden.. De vochtoorzaak moet dan eerst worden aangepakt alvorens de gevel te begroenen! Het spreekt voor zich dat ook een onderscheid moet worden gemaakt tussen gevels begroend met altijdgroene soorten en deze begroend met bladverliezende soorten. Met andere woorden : de redenering aangehaald gaat slechts op voor gevels die over hun volledige hoogte zijn begroeid. Van zodra een stuk gevel niet is begroeid en er bij sterke regenbuien water van de gevel kan aflopen naar de begroeide delen slaat m.i. de balans negatief over. De gevel zal dan m.a.w. steeds meer vocht ophouden dan weghouden van de gevel. Een volledig in de hoogte begroeide gevel dient dan weer zeer goed te worden onderhouden. Neen. In principe wortelen klimplanten niet in de muur. Wel kunnen, vooral bij zelfhechtende soorten, de ranken met hechtschijfjes of fijne hechtwortels enkele mm het pleisterwerk binnendringen. De schade die hiermee wordt berokkend is echter zeer beperkt. Maar, de schade bij het verwijderen van dergelijke zelfhechtende planten kan wel groter zijn. Ook holtes of spleten in de muur of in de voegen, worden soms opgezocht. Hierbij profiteren klimplanten wel van deze openingen, maar ze zijn er opnieuw niet de oorzaak van! Eens hun hechtwortels en stengels binnendringen in de muur of tussen dakpannen, kan wel enige schade optreden. Raadzaam is dus om op oudere muren of kwalitatief slechtere muren zelfhechtende soorten te weren. Algemeen kan worden besloten dat de meeste problemen veelal terug te brengen zijn tot een verkeerde plantenkeuze op reeds beschadigde muren. Bij een muur of gevel in goede conditie, is het schaderisico minimaal tot onbestaande. Dit dient m.i. zeer genuanceerd worden. Akkoord voor gevels met goede cementvoegen of voegen uit basterdmortel met hoog cementgehalte. Maar dus niet van toepassing op het gebouwd erfgoed. Iemand die klimop tegen een muur aanplant zal er rekening mee dienen te houden dat bij verwijdering een gevelreiniging nodig zal zijn. Qua isolatie zou ik er niet teveel van verwachten (idd minimale verbetering van de convectieverliezen). Ik heb wel een ruime dakoversteek (van 0.5 m tot 1.5 m), dus daaraan bevestig ik de klimdraden (of bijv. zo'n kastanjehouten hekwerk naar onder laten afrollen), zodat er geen direct contact is tussen de muur en de begroening. Zo blijft er nog een "verluchte spouw" over - en is er geen sprake van beschadiging. Ik heb al meer dan 10jaar klimop tegen mijn gevel en vind het prachtig, bovendien is het de regenkant (Noordgevel). Niemand maakt mij wijs dat de klimop de slagregen niet opvangt en zo die muur eigenlijk beschermt. Natuurlijk moet je het onderhouden, laat het nooit onder je dakpannen kruipen of het kan inderdaad beschadigingen teweeg brengen. Een paar jaar geleden heb ik een klimop verwijderd aan een andere muur en heb geen enkele beschadiging aan steen of voeg gezien, laat staan een vochtige muur. Al die verhaaltjes over hoe slecht klimop wel is voor uw huis zijn dingen die ik mijn grootvader ooit heb horen zeggen, maar dat is al heu... heel lang geleden. Mooi is het wel, maar daar blijft het bij. Ook hier voor de verbouwing klimop tegen de oostgevel verwijderd. De wortels (in de grond) zaten tot 6 meter ver, naar alle richtingen. Dus ook onder de oude garage en vloer van de woning. De zomers worden steeds warmer. De soms extreme temperaturen maken het er in huis niet fijner op. Een airco kan een oplossing zijn, maar niet iedereen heeft de mogelijkheden om die te laten installeren. Wat kun je dan doen? Gevelgroen zijn planten tegen de gevel van de woning. Zij zorgen voor verkoeling in de zomer, isolatie in de winter en vangen regenwater op. Bovendien ziet de gevel er mooi uit. Gevelgroen wordt niet voor niks een verticale tuin genoemd. Het resultaat van gevelgroen is uiteraard afhankelijk van de beplanting en in welke richting de muur staat. Een lelijke of saaie muur kan met groen aan het zicht onttrokken worden en een levendiger aanzicht geven. Door te kiezen voor planten die altijd groen blijven, heb je ook in de winter een mooie groene gevel. Een klimplant voor de gevel kun je in een plantenbak zetten, maar beter is om hem in de grond te planten. Dan vangt de plant ook regenwater op en hoef je minder vaak water te geven. Planten tegen de gevel van uw huis zorgen voor verkoeling, isolatie en sfeer. Kale gevels van beton of steen houden het zonlicht vast. Een begroeide gevel houdt de zon tegen en zorgt ervoor dat de warmte niet wordt opgenomen waardoor het in huis koeler blijft. Om een groene gevel te maken heb je iets nodig om de planten vast te houden. Bij klimplanten worden de planten in de grond gezet. Zij groeien dan omhoog langs een constructie aan de muur. Bijvoorbeeld langs spankabels of netten. Het is belangrijk om de planten op afstand te houden van de muur. Dit voorkomt schade aan de muur en zorgt voor ventilatie. Hiervoor zijn afstandhouders en muurbeugels te koop.
Een gevel op het zuiden vraagt om andere beplanting dan een gevel op het noorden. Niet alle beplanting behoudt blad in de wintermaanden. Bomen of heesters die te groot worden of wortels hebben, kunnen de stoep opduwen. Er zijn speciale betonsoorten waarop mossen en kleine planten direct kunnen hechten zonder de muur aan te tasten. Welke planten zijn geschikt om te gebruiken als gevelgroen? Bijna alle kleine tuinplanten en keukenkruiden. Deze subsidie is er voor particulieren, VvE's, bedrijven en organisaties. U kunt maatregelen combineren voor extra effect én voordeel. Let op! Meer weten? Planten houden gemakkelijk 85% van de hitte tegen, die jouw huis niet meer kan bereiken. Ook kunnen deze planten je veel geld besparen. Planten kunnen multitasken: ze weerkaatsen een deel van het zonlicht, ze verdampen water en nemen zelf een deel van het zonlicht op om te groeien. Beplanting zorgt ervoor dat 85% minder warmte tegen je muur of dak wordt gestraald. Bomen in een bos houden zelfs 97% zonnestraling tegen. Hier zie je een meting van de temperatuur van een kale en bedekte muur. Op het moment van meten was de temperatuur buiten 29°C. De kale muur was al opgewarmd tot 54 graden. De muur met de klimplant was 34 graden. Dankzij beplanting blijft je muur of dak tot wel 30 graden koeler!
Een airco zou jaloers zijn op zo’n prestatie; die kan dat niet in z’n eentje nadoen. Een airco geeft weliswaar koude lucht af in huis maar blaast juist hete lucht naar buiten. Een dak of muur die tot 60 graden is opgewarmd, blijft nog de hele nacht warmer dan de temperatuur in je huis. Dat hindert afkoeling. Dankzij beplanting beginnen je dak en muur juist gelijk af te koelen na zonsondergang. Door eerst te beginnen met beplanting houd je de meeste warmte al buiten je huis. Mocht je wel hem wel echt nodig hebben, dan verbruikt de airco 50 tot 75% minder stroom als je muren en dak bedekt zijn met planten. Zo heeft het Griekse ministerie van Financiën in 2008 in Athene het platte dak helemaal voorzien van beplanting. Uit studies bleek een jaar later het stroomverbruik van de airco op de bovenste verdieping met 50% gedaald. Wie een airco regelmatig in de zomer gebruikt, verbruikt circa een aantal honderden kilowatturen aan stroom. Met beplanting daalt het stroomverbruik met 50%. Een besparing van € 30 tot € 75 stroomkosten per zomer is te halen. Een klimplant kost eenmalig ongeveer € 15,-. Bovendien is een energieloze manier van koelen heel nuttig. Planten zijn in feite super airco’s zonder stekker.
Ten eerste sedum. Dit kun je op je dak laten leggen. Sedum zijn kleine vetplantjes die veel water opslaan. Zo zijn ze goed bestand tegen hitte en droogte. De sedum houdt water vast, waardoor overbelasting van het riool wordt voorkomen. Je dak blijft een stuk koeler in de zomer. Voor de doe-het-zelver kun je kant-en-klare sedumcassettes kopen bij Intratuin. Ook de muur is een groot oppervlak en plek die tot wel 60 graden kan opwarmen. Hier gebruik je klimplanten. Ook die houden heel veel hitte tegen. Er zijn veel verschillende soorten klimplanten met soms zelfs verschillende eigenschappen waar je uit kunt kiezen. Een zelfklimmende klimplant hecht zich aan de muur en groeit vanzelf omhoog, zoals klimop, wilde wingerd en trompetbloem. Wil je iets meer controle, dan kun je ook een rankende klimplant kiezen. Die heeft steun nodig om te groeien van bijvoorbeeld een kant-en-klaar klimrek of een zelfgebouwde constructie met welk materiaal dan ook. Zo bepaal jij voor een deel waar de plant mag groeien. Veel klimplanten kunnen wel 10 meter of hoger worden. Rankende klimplanten: Passiebloem, Blauweregen, Bosrank. De (Toscaanse) Jasmijn en Druif zijn ook klimplanten met zon en warmte. Een tuin vol bloemen en groen is natuurlijk mooi, maar wist je dat planten ook een verrassend koelend effect hebben? Zij zorgen ervoor dat je tuin, terras of balkon tot wel vijf graden koeler aanvoelt, en dat is tijdens een hittegolf erg welkom! Het klinkt misschien als een tuinfabel, maar het is pure biologie. Planten verdampen vocht via hun bladeren en dat proces zorgt voor verkoeling. Daarnaast geven grote planten en bomen natuurlijk schaduw, en schaduw betekent minder opwarming van je terras, tuinpad of gevel.
Een groen onderhoudsplan helpt: de overvloed aan planten kan best wat keuzestress geven. Daarom hebben we de 100 beste planten voor je geselecteerd, mét praktische tips en combinatiesuggesties. Tetrapanax papyrifer Rex en andere grote bladplanten bieden koelte en schaduw. Klimop blijft groen in de winter en heeft vele voordelen voor biodiversiteit. Hostas verdampen veel vocht en dienen als bodembedekking. Bomen geven schaduw en koeling, vooral als ze groot blad hebben en verdampen via de bladeren. Een tuin vol groen verlaagt de temperatuur en verbetert de leefomgeving.
tags: #planten #buitenmuur #tegen #zonnewarmte