Geschiedenis en informatie over de polderhuis Velserbroek verbouwing: van bedijking tot hedendaagse ontwikkelingen

In Velserbroek werd al in de dertiende eeuw bedijkt langs de noord- en oostzijde.

De Velserdijk keerde het Wijkermeer en het IJ en sloot aan op de Sparendam (Spaarndam) die als in 1220 was gelegd tussen het Spaarne en het IJ.

De Velserbroek heeft nooit over een eigen bemaling beschikt, maar de polder kon het overtollige water via vier uitwateringssluisjes laten wegstromen.

In de loop van de eeuwen zijn de oorspronkelijke houten sluisjes regelmatig vernieuwd en rond1770 insteen uitgevoerd.

Hoewel ze sindsdien zijn gerepareerd en opnieuw ingemetseld, is de hoofdvorm onveranderd.

Gemaal Velserbroek.

De aanleg van het Noordzeekanaal (1865-1876) had grote gevolgen voor de Velserbroek: de Wijkermeer werd ingepolderd, het IJ afgesloten en de zeewerende functie van de Velserdijk verviel.

Sinds 1883 werd een 6 pk stommlocomobiel aangewend om in de winter aan de zuidzijde van de polder het water uit te pompen.

In de zomer moest de locomobiel aan de noordzijde water inpompen.

Met deze wisselende behoeften moest bij de bouw van het gemaal rekening worden gehouden.

In 1913 werd begonnen met de bouw van het vaste gemaal.

Het ministerie van oorlog wilde de sluis graag in de Stelling van Amsterdam betrekken om zo de onderwaterlegging van het gebied te kunnen regelen.

Niet alleen de buitenkant is van belang, ook het interieur heeft zeldzame waarde.

Een 25 pk ruwolie Brond-motor is direct gekoppeld aan een Louis Smulders centrifugaalpomp.

Het merkwaardige aan deze installatie was het ontbreken van hulpapparaten met een onafhankelijke aandrijcing.

De vacuumpomp en de pomp waarmee de druk in de cylinder werd opgebouwd en waarmee de motor gestart werd, waren beide gekoppeld aan de krukas.

Tussen vensters van ht machinegebouw is een hardstenen gedenksteen ingemetseld, waarvan de tekst luidt: ‘Polder/ de/ Velserbroek/ bemalingsinrichting/ gesticht anno 1914/ het bestuur/ baron W. van Tuijll van Serooskerken/ dijkgraaf/ P.A. Koele/ Mij en A. Bulters/ heemraden/ Th. J. Wijnoldij Daniels secretaris/ Ingenieur/ P. Hoogeboom/ Civ. Ing./ C.C.

Het interieur van het machinegebouw bestaat uit twee ruimten: links de machineruimte met het aandrijf- en opvoerwerktuigm en rechts een berging en werkplaats.

Het complex is van architectuurhistorische waarde als vroeg en zeer gaaf voorbeeld van een dieselgemaal en vanwege de goede hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik.

Om twee redenen is het complex van cultuurhistorische betekenis.

Ten eerste als intact gebleven en daardoor zeldzaam geworden element uit de geschiedenis van de waterhuishouding, mede in relatie tot de Velserdijk met Oostlaandersluis.

Wilt u op de hoogte blijven van de mooiste verhalen en het laatste erfgoednieuws? modderschoenen haar voordeur te bereiken. en dat geldt ook voor het begin van Velserbroek.

Velsen. als laatste herinnering aan het vroegere moerasgebied. karakter waaraan door de eeuwen heen steeds is geknabbeld. gebeurt nog steeds.

kwijtraken als de Grote Buitendijk wordt bebouwd. verdwijnt.

1494) tot meer dan 66.000 nu. en Velsen-Noord veel nieuwe woningen moesten verrijzen.

de markten die in het dorp Velsen werden gehouden. bijvoorbeeld werden ruim duizend stuks vee verhandeld.

eigenaar. in 1929 vond in het oude dorpje de laatste veemarkt plaats.

agrarisch landschap naar een plaats om te wonen en te werken.

grote schaal bleken van linnen, garen en kleding.

gietsloten. gras begroeide bleekveld te kunnen hozen.

deze arbeidsintensieve blekerijen waren uitermate gunstig.

schoon duinwater in overvloed. 'als droogbergen'.

werkgelegenheid. eeuw.

VELSEN heeft volop plannen voor de toekomst.

Plannen die voortkomen uit het beleid dat erop gericht is voldoende woningen te bouwen, het bedrijfsleven groeikansen te bieden, natuurontwikkeling en cultuurhistorie te stimuleren, de verschillende kernen hun identiteit te laten behouden enz.

Allemaal zaken die nauw met elkaar samenhangen en elkaar in veel gevallen uitsluiten.

Het gemeentebestuur wil de Structuurvisie in samenspraak met bewoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen tot stand brengen.

Daarom werd er in het voorjaar van 2004 een serie participatiebijeenkomsten in alle Velsense kernen georganiseerd.

Eind 2004 heeft het college van B&W ingestemd met de becommentariëring van de circa 600 participatie reacties.

Vervolgens was het in januari 2005 de beurt aan de raadscommissie om zich inhoudelijk uit te spreken over de concept-ontwerp structuurvisie.

De commissie Ruimte & Samenleving meende dat de structuurvisie te gedetailleerd was met teveel kleine woningbouwlocaties.

Men opteerde voor grotere locaties met een heldere risicobeschrijving per locatie.

Ook miste de commissie op bepaalde punten heldere keuzen en tot slot werd in enkele gevallen een onderbouwing gemist.

De structuurvisie is toen aangepast en in hoofdlijnen besproken met de klankbordgroep.

Het college van B&W heeft op 31 mei 2005 ingestemd met deze ontwerp Structuurvisie.

De inspraakperiode van de ontwerp Structuurvisie liep van 23 juni tot 1 september 2005.

Alle reacties, in totaal ongeveer 400, gerubriceerd en van een antwoord voorzien.

De inspraakreacties hebben aanleiding gegeven tot enige wijzigingsvoorstellen.

Deze rapportage is op 15 november 2005 door het college vastgesteld.

Deel 1 van de rapportage gaat in op reacties gerangschikt naar thema.

Deel 2 beschrijft de reacties gerangschikt naar woonkern.

De inspraakrapportage is inclusief de wijzigingsvoorstellen en de ontwerp-Structuurvisie ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Op 19 december 2005 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie 2015 vastgesteld.

De amendementen en de eerdere wijzigingsvoorstellen, die naar aanleiding van de inspraak en de bespreking in de commissie Ruimte & Samenleving door het college van B&W waren vastgesteld zijn verwerkt.

Het gebied is rijk aan archeologische waarden.

In De Hofgeest, aan de noordwestelijke rand van Velserbroek werd vanaf het begin van de Bronstijd gewoond.

Niet alleen zijn de resten van boerderijen en akkers teruggevonden, ook de bijbehorende waterputten, wegen, sloten en greppels, en zelfs de grafheuvels waar men de voorouders in ere hield.

In het hoger gelegen gebied De Hofgeest is in de 18de eeuw een aantal buitenplaatsen en boerderijen te vinden.

In de loop van de 19de eeuw zijn de buitenplaatsen verdwenen en blijven er alleen boerderijen over.

In de polder zelf is van oudsher geen bebouwing, behalve aan de noord-westrand in de Hofgeest.

De polder stond tot aan de aanleg van het Noordzeekanaal (1865) en de daarmee gepaard gaande drooglegging van het Wijkermeer in de wintermaanden onder water.

De lage 13de-eeuwse Velserdijk is nog wel aanwezig, maar is op diverse plaatsen verstoord.

Tot aan 1985 bleven de boeren als vanouds heer en meester in Velserbroek.

In de polder zelf door middel van melkveehouderij; ten westen van de boerderijen langs de Hofgeesterweg door tuinbouw, met vooral bollenteelt.

Wilt u meer weten of heeft u vragen over een monument?

Op deze pagina is het archief bijgehouden tot 2009, voor de meest actuele stand van zaken verwijzen we u graag naar het kopje 'actueel'.

In de jaren na het bereiken van het compromis model is niet veel gebeurd.

Pas in 2022 kwam het gebied weer opnieuw op de politieke agenda.

In de loop van 2024 worden nieuwe besluiten verwacht.

De oorspronkelijke oprichters van de Actiegroep Velserbroek Oost zijn nog steeds actief, wel is de samenstelling van de groep deels veranderd.

Interessé om ook mee te praten?

Belangrijke (te downloaden) stukken, documenten en brieven, die in de loop der jaren door de actiegroep zijn verwerkt en/of zelf zijn gemaakt.

Op de locatie ‘Platbodem’ in Velserbroek bouwt woningcorporatie Velison Wonen 72 sociale huurwoningen in een groene omgeving op de locatie van de voormalige scholen de Rozenbeek en de Duinroos.

Deze woningen worden gebouwd in de vorm van 3 appartementencomplexen in het groen.

De gemeente heeft medewerking verleend aan het bestemmingsplan dat op 3 juli is vastgesteld door de gemeenteraad.

Met dit plan wordt bijgedragen aan de doelstelling om de woningbouwopgave voor de gemeente tot uitvoering te brengen.

In december 2021 is door de gemeenteraad voor het project Platbodem het startdocument vastgesteld.

Hierin zijn de kaders voor ontwikkeling vastgesteld.

Velison Wonen gaat in een groene omgeving drie appartementengebouwen met 72 sociale huurwoningen realiseren.

Met het vaststellen van het startdocument startte de ontwerpfase.

In deze fase zijn werden de stedenbouwkundige kaders uitgewerkt tot een stedenbouwkundig ontwerp en is een inrichtingsplan van de openbare ruimte gemaakt.

Hierover is Velison Wonen en de gemeente Velsen in gesprek gegaan met omwonenden en andere geïnteresseerden.

De kaders uit het startdocument en de wensen en ideeën vanuit participatie zijn vertaald naar een aantal ontwerpvoorstellen.

Deze zijn tijdens een bijeenkomst aan omwonenden en betrokken partijen gepresenteerd en besproken.

Het definitieve ontwerp vormt de basis voor het ontwerpbestemmingsplan dat ter inzage werd gelegd en waar inspraak op mogelijk was.

Hier zijn zienswijzen voor binnengekomen.

Juli 2025: Naar aanleiding van zienswijzen en een aangenomen amendement zijn er aanpassingen gedaan ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan.

Er is besloten dat de bouwhoogte wordt teruggebracht van 4 naar 3 bouwlagen.

Daarna kiezen Velison en de gemeente samen een bedrijf dat de oude gebouwen gaat slopen.

Ook zoeken ze een bouwbedrijf dat de nieuwe woningen gaat ontwerpen en bouwen.

De sloop gebeurt nog in 2025.

Voor de bouw van de woningen moet eerst een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Die vergunning is gebaseerd op het ontwerp van het bouwbedrijf.

Platform SamenspelOp samenspelvelsen.nl(externe link) vindt u meer informatie over het participatieproces.

ContactHeeft u vragen over dit project?

Infographic over Velserbroek polder en Velserdijk

tags: #polderhuis #velserbroek #verbouwing