There is no Chicago, proclaims Prefab Sprout’s Paddy McAloon at the beginning of “Swoon.” That’s probably not true, but it does not diminish the quality of the band’s debut album, Swoon, of its successor, Steve McQueen, both of which are among the best albums of the ‘80s. The band, formed by Paddy McAloon, his brother Martin, and multi-instrumentalist Wendy Smith, saw both critical and commercial success in the UK, but they seem to be virtually unknown in the US: Steve McQueen peaked at #21 on the UK charts but its US release, Two Wheels Good, only managed to reach #178.
Prefab Sprout worden vaak beschreven als synth-based jazz-pop, waarbij complexe liederen worden geplaatst in elektronische instrumentatie die kenmerkend was voor de jaren ’80. Missing from this classification, however, is the emotional depth that the group’s music captured - the structural and harmonic intricacy is there for a reason, and not merely for its own sake. The result of all this? An inimitable style that’s easy to connect with immediately, en die alleen maar beter wordt bij elke herbeluistering. This style is best represented by the band’s first two albums: Swoon and Steve McQueen.
The latter is the best entry point into the Sprout discography. The opening track, “Faron Young,” is a driving, country-style romp that balances a plucky bassline and banjo with a sinister verse and wide-open chorus. The rest of the album generally weaves back and forth between varying degrees of upbeat and melancholic. The hopeful “Moving the River” tells the story of an ex-prodigy looking to reclaim his lost glory, en de cryptic but danceable “When the Angels” gleefully calls angels “Hard-faced little bastards;” the unconventional ballad “Desire As,” on the other hand, is an adulterer’s lamentation, made beautifully tragic through its refrain (“I’ve got six things on my mind/You’re no longer one of them”) and its slow development of its musical themes (a la Rickie Lee Jones’ “We Belong Together”).
Contrasterend met “Bonny:” the lyrics depict a break-up, maar de breezy strum of the rhythm guitar gives the sorrow a lighter touch. Each track is dressed in a shimmering veil of breathy background vocals and echoing synths, with subtle layers that will almost certainly go by unnoticed at first blush. The band’s debut album, Swoon, is somewhat less accessible than its successor - gone are the soaring choruses en brisk guitar parts. Where Steve McQueen borrows from rock and pop, Swoon is built around funk and Latin jazz. This distinction is clear from the opening track, “Don’t Sing,” with its jagged lines, where the tightness of the verse sees little in the way of release.
The mysterious and ominous tone of Swoon did survive in certain parts of Steve McQueen (most notably on “Hallelujah”), but only in a diluted form; that spookiness is in full force on Swoon, and even gets referenced in the title “Here on the Eerie.” The arrangements on Swoon are generally drier, maar no less compelling: as Paddy sings on “I Never Play Basketball Now,” “I’m not looking to disturb you/Just a little to unnerve you.” In general, the musical land the album explores feels untamed - or rather, carefully pruned to give the illusion of wilderness. The songs have less typical structures, inconsistent line lengths, and less directional harmony, qualities that can be alienating to newcomers but make the album more alluring on successive relistens.
One constant between these albums is the peculiar quality of McAloon’s lyrics. Paddy often strikes an unusual balance between poetic and nonsensical. Songs like “Desire As” have beautifully written lyrics that fit the emotional core of the music, en critics are quick to lavish praise on McAloon as a wordsmith. At the same time, though, a number of his lines are just baffling: “I’m turkey hungry/I’m chicken free” (“Moving the River”) en “Cool critique of new Gomorroh/Schoolboy crush on Che Guevara” (“Here on the Eerie”) are the two most notable examples on their first two albums, but their most famous is probably “Hot dog, jumping frog, Albuquerque” (“The King of Rock ‘N’ Roll”).
Personally, I think these lines only add to the band’s charm, maar ze kunnen zeker een beetje schokkend zijn. Voor wie na Swoon en Steve McQueen meer zoekt, is er goed nieuws - de band heeft zes andere studioalbums uitgebracht, waarvan de sterkste waarschijnlijk Jordan: The Comeback en From Langley Park to Memphis zijn. Let op dat de sound post-Jordan significant verandert richting meer conventionele maar goed geschreven popnummers (alhoewel wie meer zoals Crimson/Red wil horen, zal blij zijn te horen dat de mantel is opgepakt door nog obscuurder en geheel niet gerelateerd bandje the Pearlfishers).
<- Infographic ->
Aztec Camera’s High Land, Hard Rain biedt ook een meer akoestische en rockgerichte aanpak, hoewel de composities minder muzikaal verfijnd zijn. Om de 1980’s te beschrijven als het decennium van onconventionele popsterren is een understatement van formaat. From Laurie Anderson’s Oh Superman tot Edie Brickell’s What I Am, die kinderen die uit schaakclubs en scouts kwamen, hebben het de glans en oppervlakkelijkheid van daytime radio afgepakt - en toch brachten zij een nieuw geluid. From het minder glamoureuze County Durham, Sprout had zich met When Love Breaks Down een weg geknokt naar de hitlijsten, maar hun debuut Swoon was te ingewikkeld en slim voor zichzelf om veel publieke erkenning te krijgen.
Singer/songwriter Paddy McAloon zou later toegeven dat hij zijn commerciëlere materiaal voor hun tweede album bewaard heeft, van de banjo-totin’ Faron Young (geschreven nadat hij las dat David Bowie country muziek niet leuk vond) tot de verfijnde verlangen van Appetite. Dolby’s rol om de tracks te upgraden met technologische glans en Wendy Smith’s stem als een instrument te behandelen, betaalde enorme dividenden, aangezien Steve McQueen een tijdgenoot klinkend meesterwerk was dat vervlochten met menselijkheid en feilloze observatie. Op Bonny echter was elke glans illusoir, want onder een eenzame wind fluisterde McAloon geraffineerd naar een melancholische gitaarbeweging, een pluizige zachtheid die de kleine crescendos als zuchten in een lege kamer deed voelen.
gevraagd dertig jaar later gaf de zanger toe dat het onderwerp van deze brief aan verdriet zijn vader was, maar paradoxaal genoeg was het geschreven voordat diens dood plaatsvond: werkelijk, de bescheidenen erven een vreemde aarde. Hi, mijn naam is Andy & ik woon in Leeds, in Noord-Engeland. I’ve been writing about music for more than ten years. English sophisti-pop band Prefab Sprout date back to 1970s art-rock; leader Paddy McAloon was sent a rejection letter by Brian Eno’s record label in 1976. They didn’t release their debut album Swoon until 1984, by which time the lineup had solidified. Paddy McAloon was joined by his brother Martin on bass, Neil Conti on drums, and Wendy Smith on backing vocals.
Er bestaan verschillende theorieën over waar Prefab Sprout hun naam vandaan haalden. Paddy McAloon verwachtte dat debuut Swoon groter zou worden dan Michael Jackson’s Thriller, maar het is een veeleisende luisterervaring. Liedjes als ‘I Never Play Basketball Now’ zitten vol complexe akkoordprogressies, gebracht met een vleugje post-punk rauwheid. Prefab Sprout stroomlijnde hun geluid voor 1985’s Steve McQueen en bloeide de komende vijf jaar. De output van Prefab Sprout vertraagde na 1990’s ambitieuze dubbelalbum Jordan: The Comeback, maar er zijn juweeltjes geweest in de latere uitgaven. McAloon’s solo-release I Trawl The Megahertz was zo goed als klassiek te noemen, als pop.
Paddy McAloon is een geweldige pop-schrijver, en Prefab Sprout heeft een stapel uitstekende materiaal uitgebracht. Je zou gemakkelijk een zeer sterke lijst kunnen maken met tien volledig verschillende nummers. Ik heb een lijst gemaakt met keuzes verspreid door hun carrière, maar een andere fan kan gerust de hele eerste zijde van Steve McQueen (1985) of meer hoogtepunten uit Jordan: The Comeback noemen.
De beste nummers per periode
- Faron Young (Steve McQueen) - country-invloeden, dansbare baslijn, sinistere coupletten
- Moving the River (Steve McQueen) - ex-prodigy op jacht naar roem
- When the Angels (Steve McQueen) - dansbare, ondeugende refreinen
- Desire As (Steve McQueen) - adellijke ballad met tragische ondertoon
- Bonny (Steve McQueen) - break-up met lichte gitaarsfeer
- I Never Play Basketball Now (Swoon) - excentrieke akkoordlijnen en minimalistische spanning
- Don’t Sing (Swoon) - stark, ontnuchterende openingslijn
- Looking For Atlantis (Jordan: The Comeback) - FM-pop met ruimte voor romantiek
- When Love Breaks Down (Steve McQueen) - iconische ballad met jazz-flair, Wendy Smith’s backing
- The Best Jewel Thief in the World (Crimson/Red era) - energiek, speels en lyrisch gevulde
Een subtiele maar terugkerende thread door de carrière van Prefab Sprout is McAloon’s lyrische compromis tussen poëtisch en vaak mysterieus. Bekende regels zoals “I’ve got six things on my mind/You’re no longer one of them” dragen bij aan de emotionele kern van de muziek, terwijl sommige regels juist verwarring zaaien maar daardoor juist charme toevoegen. De combinatie van lyrische verfijning en muzikale verfijning maakt de nummers tijdloos en weerbaar tegen trends.
Andere noemenswaardige albums en invloeden
Jordan: The Comeback en From Langley Park to Memphis worden vaak genoemd als de sterksten buiten de debuutjaren, met een bredere popstructuur en strakkere melodieën. Na Jordan verschoof de stijl richting meer conventionele maar nog steeds doordachte pop. De samenwerking met producent Thomas Dolby gaf Steve McQueen een kenmerkende synthglans en legde Wendy Smith’s stem als instrument naast McAloon neer. In latere jaren bleef McAloon een scherp observator en een experimenteel songschrijver, zelfs als de muziek minder commercieel leek.
Samenvatting - Prefab Sprout combineert complexe harmonieën en poëtische, soms cryptische teksten met een tijdloze popgevoeligheid. Hun eerste twee albums, Swoon en Steve McQueen, blijven het meest onderscheidende en invloedrijke deel van hun oeuvre, terwijl latere werken de lijn van inventief en menselijk songcraft voortzetten.