radiator aansluiten met meerlagenbuis handleiding: stap-voor-stap gids voor serie- en parallel-aansluiting

Hoe moet je een radiator aansluiten? Om een Superia-radiator te installeren, moet je geen grof geschut bovenhalen. Wat je beter wel doet, is op voorhand even nadenken of je het exemplaar in serie of in parallel zult aansluiten. Geen idee wat het verschil tussen beide opties is? We leggen het je graag uit. Een radiator in parallel aansluiten wordt het tweepijpsysteem genoemd, waarbij twee aparte leidingen nodig zijn. Het water vertrekt vanuit een collector en wordt door één leiding naar de radiator gevoerd. Bij dit soort installaties kun je kiezen uit drie soorten leidingen: koperen, kunststof of stalen buizen. Een aansluiting in parallel is helaas iets duurder dan een in serie, maar toch komt deze optie tegenwoordig het vaakst voor. Of in serie: het zogenaamde eenpijpsysteem is synoniem voor een installatie in serie. Deze methode werd vooral gebruikt in de jaren 70 en 80 en geraakte daarna wat in onbruik. Dat komt omdat het retourwater van de vorige radiator gebruikt wordt als aanvoerwater voor het volgende exemplaar. Vanzelfsprekend geeft de laatste radiator daardoor minder warmte af dan de eerste. Een goede hydraulische inregeling en dimensionering van de installatie zijn daarbij noodzakelijk.

Een goede oplossing: plaats je radiatoren toch in serie en wil je het warmteverlies beperken, dan ben je genoodzaakt om grotere modellen te plaatsen naarmaat ze verder van de ketel verwijderd staan. Een andere optie is om een ventiel met bypass te plaatsen. Dit opzetstuk mengt het afgekoelde retourwater met het verwarmde aanvoerwater en stuurt dat naar de volgende radiatoren. Wil je graag meer info over de aansluiting van je Superia-radiatoren? Een verdeler in jouw buurt beantwoordt al je vragen. Een nieuwe radiator aansluiten doe je waarschijnlijk niet elk jaar. Grote kans dus dat je niet weet waar je moet beginnen. Daarom hebben wij een stappenplan geschreven om je op weg te helpen naar de perfecte nieuwe radiator voor in jouw huis. Van het kiezen van de juiste radiator tot het plaatsen van die nieuwe radiator.

Keuzes maken voordat je gaat installeren

Het installeren van een radiator begint bij het kiezen van de juiste nieuwe radiator. Radiatoren verschillen in de hoeveelheid warmte die ze afgeven. Hoe meer vermogen (of capaciteit) de radiator heeft, hoe groter de warmteafgifte. Hoeveel vermogen jouw radiator nodig heeft, is afhankelijk van de ruimte waarin je de radiator gaat plaatsen. Hoe groter de ruimte, hoe meer vermogen je nodig hebt. Ook de gewenste temperatuur in die ruimte is van belang: in de badkamer geven we bijvoorbeeld vaak de voorkeur aan een hogere temperatuur dan in onze slaapkamer. Het is verstandig goed te berekenen welk vermogen je minimaal nodig hebt. Zo voorkom je koude ruimtes en te hoge stookkosten.

Voorbereidingen en uitschakelen van de CV

Trek de stekker bij de ketel uit het stopcontact om de CV-installatie uit te schakelen. Draai alle radiatorkranen open van alle radiatoren die hoger en gelijk hangen aan de radiator die je los wilt koppelen. Als de radiator die je los wilt koppelen zich op de laagste verdieping van het huis bevindt, monteer je een vulslang op de vul- en aftapkraan. Vervolgens draai je deze aftapkraan open. Draai met een ontluchtingssleutel de aftapkraan open en laat het water uit de installatie stromen. Draai de aftapper open van de radiator die je wilt vervangen. Draai met een sleutel de aan- en afvoerleidingen en de kraan van de radiator los. Schroef de beugels los en vang het eventuele restwater op. Let op: dit water kan vuil en zwart zijn.

Nieuwe radiator plaatsen en bevestigen

Als de oude radiator van de muur is, kun je het nieuwe model plaatsen. Voor het aansluiten van een nieuwe radiator heb je een aansluitset of aansluitblok nodig. De radiator moet altijd op de koudste plek in de badkamer hangen. Houd aan de boven- en onderzijde van de radiator ten minste 10 cm vrij. Zorg er ook voor dat de radiator minimaal 5 cm vrij van de wand hangt. Wanneer een verwarmingspijp door een muur heen moet, zorg dan dat het gat wat ruimer is dan de grootte van de pijp. Een radiator wordt aangesloten op de wateraanvoer. Deze aanvoer kan op verschillende plekken in de badkamer zitten en is bepalend voor welke aansluiting je radiator nodig heeft. De meest gangbare aansluitingen zijn links/rechts/onder en midden/onder. Dit geeft aan waar het water de radiator binnenkomt en weer naar buiten gaat. Je hebt daarbij keuze uit een haaks of recht model.

Als de aanvoer uit de muur komt, heb je een haaks model nodig. Als de wateraanvoer uit de vloer komt, is er een recht aansluitblok nodig. In oudere huizen komt de afvoer soms uit het plafond, waardoor de radiator niet goed opwarmt. Warme lucht stijgt op, dus met een afvoer uit het plafond warmen alleen de bovenste buizen van de radiator op. Met een afvoer uit het plafond heb je daarom een stromingsbuis nodig. Dit is een soort pin die je in de meest linkse of rechtse buis van de radiator plaatst. De stromingsbuis dwingt het water naar beneden te gaan, zodat het niet direct opstijgt en dus wel de hele radiator verwarmt. Is jouw nieuwe radiator hetzelfde type als de oude? Dan kunnen de aansluitingen van de oude radiator worden overgezet naar het nieuwe exemplaar. In dat geval kun je dus ook de oude bevestiging gebruiken. Bij een ander type radiator moeten nieuwe beugels op de muur gemonteerd worden, met pluggen en zware schroeven.

Bevestigen en afwerken

Bevestig de radiator-beugels waterpas aan de muur. Zorg ervoor dat er aan de boven- en onderzijde van de radiator ten minste 10 cm vrije ruimte is. Bevestig het ontluchtingskraantje en het aftapkraantje. LET OP: De aanvoer (het hoogste punt) en de afvoer (het laagste punt) moeten de langst mogelijke weg door de radiator afleggen. Dat wil zeggen dat je bijvoorbeeld links boven de aanvoer bevestigt en rechts onder de afvoer. Bevestig de kraan of thermostaatkraan en de afvoerverbinding op de radiator. Zorg dat je een aftakking van de ringleiding naar de radiator maakt. Neem de kortste weg naar de radiator, met zo min mogelijk bochten. En bevestig deze leiding met beugels aan de muur. De afstand tussen de beugels mag maximaal 1,2 meter zijn. Om bochten naar de radiator te maken, is een buigtang vereist. Deze kun je meestal wel ergens huren. Om de leidingen in te korten is een pijpensnijder nodig. Dan ben je ervan verzekerd dat de pijp recht is ingekort. Bevestig de aanvoer en afvoer/retour aan de verwarming met behulp van knelfittingen. Plaats de moer en de knelring over de leiding.

Vul- en testfasen

Wanneer alles correct is aangesloten, kun je het systeem met water vullen. Het wordt aangeraden het bijvullen of afvullen te doen met zijn tweeën. Draai de radiatorkranen open en sluit de ontluchters. Zet druk op de leidingen. Op de manometer kun je de druk bijhouden. Vul de installatie tot circa 1.7 bar en draai vervolgens alle kranen weer dicht. Ontlucht de radiator die zich op het hoogste punt in huis bevindt. Draai de ontluchter open totdat er water uitkomt en sluit hem daarna weer. Controleer de druk. Is deze te laag? Vul de druk dan weer bij tot circa 1.7 bar. Herhaal deze stap totdat de radiatoren geen borrelend geluid meer maken. Controleer nog eens of de drukmeter van de ketel een druk van 1,5 tot 2 bar aangeeft.

Speciale typen radiatoren en andere overwegingen

Bij de aanschaf van een radiator komt veel kijken. Naast de visuele aspecten als kleur, vorm en mogelijke accessoires is het vooral van belang te kijken naar de functionaliteit. Voor een bijverwarming kunt u bijvoorbeeld kiezen voor elektrische verwarming, maar voor plaatsing onder ramen is het verstandig een niet te hoge radiator te nemen. In het volgende stappenplan vind je algemene aanwijzingen die altijd toepasbaar zijn: schakel de CV uit, sluit afsluitkleppen, vang water op, verwijder de oude radiator, monteer de nieuwe radiator en bevestig beugels, sluit leidingen aan met knelfittingen, vul en ontlucht het systeem en controleer op lekkages en druk. Voor de exacte aansluitingen kun je rekening houden met type radiator: meerlagenbuis-verbindingen met kalibratie, knelfittingen, en het correct plaatsen van ventielen en ontluchters.

1. Schakel de CV uit en laat het systeem afkoelen.
2. Sluit de watertoevoer naar de bestaande radiator af en vang eventueel water op.
3. Verwijder de oude radiator en markeer de bevestigingspunten.
4. Bevestig de ophangbeugels en hang de nieuwe radiator waterpas op.
5. Aansluiten van de aanvoer en retour via de juiste onder- of midden-aansluitingen.
6. Monteer knelfittingen en knelringen, en zorg voor de juiste afmetingen van de meerlagenbuis met kalibreerhulpmiddelen.
7. Ventileer en vul het systeem bij tot 1,5-2 bar en controleer op lekkages.

Tip: Je kunt flexibele meerlagenbuizen gebruiken in combinatie met perskoppelingen van hoge kwaliteit. Hiermee zorg je voor een stevige afsluiting die niet lekt en die buigen mogelijk maakt in lastige bochten.

Richten we ons op de praktische uitvoering: volg het stappenplan en gebruik de juiste materialen en hulpmiddelen zodat de installatie veilig en lekvrij blijft. Een radiator aansluiten is een klus die met de juiste instructies en materialen door een doe-het-zelver succesvol kan worden uitgevoerd.

tags: #radiator #aansluiten #meerlagenbuis