Waterzijdig inregelen is het goed afstellen van uw centrale verwarming. Een slecht ingeregeld systeem heeft nadelige effecten voor het energiegebruik en het comfort. Door een cv-installatie goed in te stellen kan dus veel bespaard worden op energieverbruik en kan het comfort flink omhoog. Dit geldt voor nieuwe maar ook voor eerder geïnstalleerde ketels.
Waarom waterzijdig inregelen?
De cv-installatie is in de meeste panden niet optimaal ingesteld. Hierdoor kan het in sommige ruimtes veel te warm zijn terwijl de radiatoren in andere ruimtes juist niet goed warm worden. Dit is ook vaak het geval bij nieuwbouw. Waterzijdig inregelen zorgt voor een gelijkmatige warmteafgifte en verhoogt het comfort in huis. Tikkende of suizende geluiden in radiatoren verdwijnen vaak. Gemiddeld bespaart u 15% op uw gasverbruik.
Wat is een slecht ingeregeld systeem?
Vaak worden de volgende zaken vastgesteld door installateurs. Radiatoren die dichtbij de cv-installatie zijn geplaatst krijgen het snelst en het meeste warm water. De radiatoren die verder van de cv-ketel afstaan krijgen juist te weinig warm water. Deze ongelijkheid veroorzaakt een onprettig binnenklimaat omdat een pand niet gelijkmatig opwarmt en sommige ruimtes helemaal niet verwarmd worden. Daarnaast zorgt dit ook voor een hoog gasverbruik vanwege een verkeerd ingestelde cv-watertemperatuur. Deze zaken worden door installateurs regelmatig ‘opgelost’ door grotere radiatoren te installeren of de aanvoertemperatuur van de cv-ketel op 80°C of zelfs 90°C te zetten. Dat is volstrekt onnodig en de gasrekening kan in zo'n geval flink omhoog gaan. Bovendien lost een grotere radiator vaak het probleem niet goed op. De oorzaak en oplossing ligt bij het instellen van de radiatoren. Daarom moet een cv systeem waterzijdig worden ingeregeld.
Hoe werkt waterzijdig inregelen?
Bij het waterzijdig inregelen wordt de maximale doorstroomopening van een radiator ingesteld wat ervoor zorgt dat iedere radiator de juiste hoeveelheid water krijgt. In de meest ideale situatie is de verhouding tussen de temperatuur van het retour- en het aanvoerwater 0,8 (bijv. 50°C aanvoer en 40°C retour. 40/50= 0,8). Een radiator die ver afstaat van de cv-ketel moet een grotere opening hebben dan een radiator die dichtbij de ketel staat. Hierdoor ontstaat er een betere verdeling van warm water tussen alle radiatoren. Installateurs gaan alle radiatoren in een woning na en stemmen daarbij de afsluiters en regelknoppen nauwkeurig op elkaar af. Professionele bedrijven gebruiken soms sensoren en berekeningen die aangeven hoe radiatoren moeten worden ingesteld, namelijk hoe snel het water in een radiator moet stromen. Er zijn verschillende manieren om radiatoren waterzijdig in te regelen, namelijk: de temperatuurmethode; de vóórinstelmethode; de ultrasoon methode; en dynamisch waterzijdig inregelen.
Temperatuurmethode
Deze manier van inregelen heeft de voorkeur en kan goed gedaan worden door een handige doe-het-zelver. Hiervoor zijn handige cv-inregelkits met instructies te koop. U heeft hiervoor geen speciale apparatuur of gereedschap nodig. U heeft wel een inbussleutel en een infrarood thermometer nodig. Inbussleutels en infrarood (IR) thermometers zijn te koop bij bouwmarkten en online. De cv-installatie moet bij deze methode in gebruik zijn. Er zijn twee manieren waarop een radiator op deze manier kan worden ingesteld: Via de radiatorkraan; Met het voetventiel.
Door in te regelen bij koud weer krijg je het beste resultaat. Draai alle radiatoren helemaal open. Laat de ketel een tijdje stoken door bijvoorbeeld de thermostaat hoger te zetten. Wacht totdat de radiatoren goed warm zijn. Als alle radiatoren goed warm zijn, meet u met de IR-thermometer de aanvoer- en de retourtemperatuur van alle radiatoren. Een tip: om verkeerde metingen te voorkomen kunt een ondoorzichtig stuk tape of iets vergelijkbaars op een radiator plakken en daar de IR-thermometer op richten. De juiste temperatuur is cruciaal: u streeft naar een terugstroomtemperatuur die ongeveer in verhouding 0,8 met de aanvoertemperatuur ligt (bijv. aanvoer 50°C, retour ~40°C).
Zo regelt u waterzijdig in met de temperatuurmethode door middel van de eenvoudige stappen: alle radiatoren volledig openen, de ketel laten stoken, radiatoren warm laten worden en vervolgens de aanvoer- en retourtemperaturen meten. Een radiator dichter bij de ketel krijgt een kleinere opening, terwijl radiatoren verder weg een grotere opening nodig hebben om een gelijke verdeling te bereiken.
De vóórinstelmethode
Bij de vóórinstelmethode wordt de instelling uitgevoerd op basis van een leidingnet berekening, karakteristieken van de radiatoren (o.a. vermogen) en inregelvoorzieningen (beoogde temperatuurverschil tussen aan- en afvoer). Een leidingnet berekening geeft weer wat de juiste leidingdiameters zijn op basis van de druk, watersnelheid en de opvoerhoogte van de circulatiepomp(en). Hierdoor geeft de berekening en de daarop gebaseerde instelling niet altijd de juiste resultaten. Leidingnet berekeningen kunnen lastig zijn omdat het bij bestaande bouw niet altijd duidelijk is waar de leidingen liggen.
De ultrasoon methode
Met de ultrasoonmethode wordt het doorstroomvolume vastgesteld met geavanceerde apparatuur. De afstelling van een radiator wordt bepaald op basis van deze metingen. Deze methode leidt tot nauwkeurige instellingen. Het werkt dus goed maar het is veel werk wat niet nodig is als de temperatuurmethode wordt gebruikt. Daarnaast werkt de ultrasoon methode minder goed met vuil water dan met schoon water.
Dynamisch waterzijdig inregelen
Dynamisch waterzijdig inregelen is energiezuiniger voor een cv-ketel, omdat de totale waterstroom in het systeem afneemt wanneer radiatoren worden afgesloten. Dynamisch inregelen is ook mogelijk bij een warmtepomp, op voorwaarde dat er een parallel buffervat aanwezig is. Om waterzijdig inregelen, controleer je eerst alle radiatoren in de woning en pas je de instelbare kranen of voetventielen toe. Voor sommige methoden zijn speciale sensoren, apparatuur en berekeningen nodig om te bepalen hoe snel het water door een radiator of vloerverwarming moet stromen. Bij de temperatuurmethode stel je de inregeling in op een temperatuurverschil van ongeveer 0,8 graden Celsius tussen de aanvoer- en retourtemperatuur van een radiator. Dit betekent bijvoorbeeld dat bij een aanvoertemperatuur van 30 graden Celsius, de retourtemperatuur rond de 24 à 25 graden Celsius moet liggen.
Wat kost waterzijdig inregelen?
De totale kosten voor het waterzijdig inregelen van uw verwarmingssysteem en het optimaliseren van de instellingen op de cv-ketel liggen meestal tussen de €800 en €1.200. Een installateur heeft meestal 2 tot 5 uur nodig om uw verwarming goed in te regelen. De kosten liggen vaak tussen de €500 tot €850. Wil je zelf waterzijdig inregelen? Dan kun je een cv inregelkit kopen die o.a. de benodigde debietberekening en stappen geeft; bijvoorbeeld prijs rond de €89. De meeste bedrijven rekenen voor het inregelen van een vast aantal radiatoren tussen de €200 en €400, exclusief btw, met extra kosten voor bijkomende elementen.
Tips voor waterzijdig inregelen cv
- Controleer de pomp snelheid: als de voetventiel sterk dicht zit of veel geluid maakt, kan de pomp te hard draaien. Pas pompsnelheid aan volgens handleiding.
- Neem alle radiatoren onder de loep en gebruik instelbare radiatorkranen of voetventielen; vaak is dynamisch inregelen niet noodzakelijk maar kan wel nuttig zijn.
- Bij ontbrekende voetventil en standaard radiatorkranen: regel stap voor stap door de toe- en retourtemperaturen te meten en pas dekking van de opening aan per radiator.
- Bij vloerverwarming: de inregeling is complexer; doorgaans vereist dit speciale pomp- en buisverdeler-instellingen en mogelijk een installateur.
- Onderhoud en inspectie blijven cruciaal: laat onderhoud uitvoeren door een professional en controleer dat de installatie in goede staat verkeert.
Kan ik het zelf doen of moet ik een vakman inschakelen?
Waterzijdig inregelen is mogelijk als u handig bent en over juiste gereedschappen beschikt zoals inregelventielen of voetventielen. Voor een betrouwbare en duurzame balans is het echter aan te raden een vakman in te schakelen, zeker als vloerverwarming of meerdere radiatoren aanwezig zijn. De vakman kan de juiste methode kiezen (temperatuurmethode, vóórinstelmethode, ultrasoon of dynamisch) en de timing van de regelkleppen afstemmen op uw woning en installatie.
Samenvatting van de belangrijkste concepten
- Doel: gelijke warmteverdeling en lagere energiekosten door waterzijdig inregelen.
- Belangrijke verschiltemperatuur: delta tussen aanvoer- en retourtemperatuur idealiter ongeveer 0,8 (bijv. 60/48 of 50/40).
- Methoden: temperatuurmethode (makkelijkste), vóórinstelmethode (leider berekeningen), ultrasoonmethode (precies), dynamisch inregelen (aanpassend aan vraag).
- Kosten en uitvoering: variërend; zelf doen mogelijk met kit of vakman voor uitgebreide installatie.
- Extra maatregelen: onderhoud, eventuele aanpassingen aan cv-ketel pompsnelheid, en aandacht voor vloerverwarming of zonesystemen.
Hoe kan je zelf waterzijdig inregelen..
tags: #radiator #inregelen #retour #temperatuur