Radiatorkranen zijn een essentieel onderdeel van een radiator en ze zijn nodig om de radiator naar behoren te laten functioneren. Niet iedere radiatorkraan is hetzelfde en ze passen ook niet allemaal op iedere radiator. Bij designradiatoren en convectoren zitten de aanvoer en retour vaak ook aan de zijkant. Radiatorkranen worden vaak vergeten bij het kopen van een nieuwe radiator, maar zijn erg belangrijk. Het belangrijkste is om eerst uit te zoeken welk type radiatorkraan je nodig hebt.
Welk type radiatorkraan heb je nodig?
Welk type kraan je nodig hebt hangt af van welke radiator je wilt kopen en waar de aanvoer en retourleidingen vandaan komen. Steken deze uit de muur? Uit de vloer? Het plafond? Mochten de verwarmingsbuizen uit de muur komen, en zit de aanvoer en retour aan de zijkant, onderkant dan heb je haakse radiatorkranen nodig om het leidingwerk goed aan te kunnen sluiten op de radiator. Dit type radiatorkraan is geschikt voor installatie van radiatoren met een middenonderaansluiting en zorgt voor een strakke en nette afwerking omdat er geen ruimte nodig is aan de zijkanten van de radiator voor de aansluitingen.
Er zijn twee soorten radiatorkranen. Een handkraan is een kraan die je met de hand open en dicht draait. Een thermostatische radiatorkraan regelt de temperatuur automatisch op basis van kamertemperatuur. Tegenwoordig is een Smarthome in opkomst en een slimme thermostaat is populair: een slimme thermostaat stuurt de verwarming aan op basis van je locatie en is vaak compatibel met Apple HomeKit, Google Home, Microsoft en Amazon Echo. De kranen regelen de hoeveelheid water die de radiator uitstroomt en teruggaat naar het centrale verwarmingssysteem en zorgen voor balans in het systeem, zodat het water gelijkmatig door de woning stroomt.
Verschillende aansluitingen en maten
Wanneer we het hebben over de maat, bedoelen we de aansluitmaat op het leidingwerk, niet de grootte van de kraan zelf. Er zijn verschillende maten verkrijgbaar: van 8 mm tot zelfs 28 mm. Er zijn adapters op de markt zodat de radiatorkraan past op verschillende leidingwerk. Er zijn onderblokken en zij-onderblokken voor radiatoren met onderaansluitingen of zijaansluitingen, waardoor de installatie strak en netjes verloopt.
Onderblokken en zij-onderblokken
Een onderblok voor ventielradiatoren (of een H-blok) is compacter en eenvoudiger aan te sluiten. Een thermostatisch onderblok bevat doorgaans een ingebouwd thermostatisch ventiel. Een zij-onderblok wordt toegepast wanneer de radiator via de zijaansluitingen wordt aangesloten en de leidingen vanuit de vloer of wand komen. Hier wordt meestal een losse radiatorkraan en voetventiel vervangen door het onderblok voor een strakke afwerking.
- Underblok voor ventielradiatoren (2 x 1/2" of 2 x 3/4" euroconus)
- Thermostatisch onderblok voor verticale radiatoren en handdoekradiatoren
- Onderblok designsets (thermostatisch onderblok inclusief kraan)
- Zij-onderblok bij compacte radiatoren
Hoe vervang je een haaks radiatorventiel?
- Veiligheid eerst: haal de stekker uit het stopcontact van de cv-installatie en draai de radiator open.
- Laat het water uit de cv-installatie weg uit de radiator totdat deze leeg is. Controleer dit door de afvoerkoppeling van de radiator even open te draaien.
- Maak de radiator los en haal deze uit de ophangbeugels. Als je leidingen verlegt, zaag de oude leidingen niet te dicht bij plafond, vloer of muur af.
- Hang de nieuwe radiator op de ophangbeugels en zorg dat deze waterpas hangt.
- Gebruik teflontape om de schroefdraad van de radiatorkraan in te wikkelen en draai de kraan daarna in de radiator. Doe hetzelfde met eventuele puntstukken voordat je deze in de uitlaat draait.
- Schroef de aanvoerleiding vast aan de radiatorkraan en koppel de afvoerleiding aan het voetventiel. Zet daarna de cv-installatie weer onder druk.
- Breng eventueel rozetten aan om doorvoergaten van de leidingen te verbergen.
- Controleer op lekkages rondom de aansluiting van de kraan en vul bij indien nodig water bij.
- Als je niet zeker bent van je doe-het-zelf vaardigheden, schakel dan een professionele loodgieter in.
Andere overwegingen bij vervanging: als je radiator dezelfde afmetingen behoudt, vervang je de radiatorkraan en het voetventiel simpelweg en monteer de nieuwe radiator. Bij grotere capaciteit kun je kiezen voor een langere of dikkere radiator; daarbij moet de aansluiting verder van de wand komen en kan het nodige leidingwerk aangepast worden. Houd rekening met de ruimte onder en boven de radiator: minimaal 10 cm ruimte onder en 15 cm boven voor voldoende luchtcirculatie.
Wat betekenen de moderne normen voor capaciteit?
Vroeger werd de radiatorcapaciteit berekend met een watertemperatuur van 90°C aanvoer en 70°C retour. Nu wordt gerekend met 75°C aanvoer en 65°C retour. Water met 75°C levert minder warmte dan 90°C, waardoor voor sommige ruimtes mogelijk een grotere radiator nodig is. De wattage van radiatoren bij Coen+ is berekend voor 90°C aanvoer.
Praktische tips en veelgestelde vragen
- Haaks versus haaks verkeerd: er bestaat een haaks verkeerd type waarbij de kraankop niet recht tegenover de radiatoraansluiting zit; dit kan verschil opleveren in prijs en toepassing, maar functioneert vaak goed in praktijk. Het is verstandig om te controleren welke variant geschikt is voor jouw situatie en eventueel advies in te winnen bij een leverancier.
- Onderblokken, zij-onderblokken en designsets bieden strakke afwerking en eenvoudige installatie, vooral bij radiatoren met onderaansluitingen of zijaansluitingen.
- Bij twijfel of gebrek aan ervaring is het altijd verstandig om een erkende installateur in te schakelen.
Heb je nog vragen over radiatoren of radiatorkranen, bekijk de radiatoradviespagina’s of neem contact op met de klantenservice. Het goed functioneren van het verwarmingssysteem hangt mede af van de juiste keuze en correcte installatie van de radiatorkraan en het voetventiel.