Betekenis uitdrukking rauw op je dak vallen en de vele facetten van rouwverwerking

Vroeg of laat hebben we in ons leven allemaal te maken met rouwverwerking. Maar hoe omschrijf je rouw? Rouw zijn de heftige emotionele reacties, die worden veroorzaakt door het verlies van een dierbare of geliefde persoon. Men kan ook rouwen om het verlies van een dier. Soms bij een volwassene, maar vaker bij een kind, kan het verlies van zijn favoriete huisdier net zo aanvoelen als het verlies van een vriendje. Het verlies van iemand waarvan je heel veel hebt gehouden, is één van de meest ingrijpende gebeurtenissen in je leven. Dat kan verschillende oorzaken hebben, waarvan ik er een vijftal noem: Je hebt je volledig geïdentificeerd met die persoon, Die persoon staat centraal in je leven, Je voelt je afhankelijk van die persoon, Je vindt bij hem of haar een dankbaar klankbord, Jullie hebben een betekenisvol en gemeenschappelijk verleden. Vaak is het een combinatie van verschillende oorzaken, die de pijn van de rouw zo erg maakt. Zelfs mensen die tijdens hun leven veel ruzie hadden, kunnen elkaar na het sterven intens missen. Zo’n verlies en de bijbehorende rouw vallen dan als het ware ‘rauw op je dak’.

Rouw is een natuurlijk proces. Maar wanneer je de pijn van het verlies niet kunt verwerken en oplossen, gaat deze rauw aanvoelen. Ongeveer zoals de rauwe pijn van een open wond, die maar niet geneest. Welke symptomen verraden bij onszelf of bij anderen een rouwproces? Dat zijn er 7: neerslachtigheid of depressiviteit, slapeloosheid, gebrekkige eetlust, vermoeidheid, onrust, hartkloppingen, duizeligheid.

Hoe kan ik je helpen? Je kunt het natuurlijk helemaal zélf proberen op te lossen en dat is helemaal okay. Lees dan eerst de volgende Blog: Rouwen En De Kunst Van Het Loslaten. Maar als dat niet of onvoldoende lukt, adviseer ik je eerst een GRATIS telefonisch gesprek van 30 minuten. We gaan dan samen bekijken of en zo ja, op welke wijze, ik je het beste van dienst kan zijn. Ik heet je graag van harte welkom in mijn praktijk.

20 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten dak. Een oud dak moet je veel herstellen (=verouderde zaken vergen nu eenmaal onderhoud). Daar zijn de daken met vlaaien bedekt (=daar is men rijk / Daar heeft men overvloed). Dat ging van een leien dakje (=dat ging vanzelf). De mussen vallen (dood) van de daken (=het is snikheet). De speelman zit op het dak (=ze zijn pas gehuwd, hebben nog geen zorgen). Een dak boven zijn hoofd hebben (=woonruimte hebben, onderdak hebben). Een gat in het dak krijgen (=niet erg slim zijn). Een gouden dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld). Een zilveren dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld). Geen beter gemak dan eigen dak. (=thuis voel je je het meest op je gemak). Goed gereedschap hangt onder een afdak. (=ik ben wel te dik maar mijn ‘gereedschap` (de penis) werkt nog goed.) Je kan het dak op (=jouw wens wordt niet gehonoreerd). Men heeft daar latten op het dak (=daar wordt afgeluisterd). Onder dak zijn (=bescherming genieten - behoren bij). Op je dak krijgen (=iets onaangenaams krijgen). Te veel pannen op het dak (=te veel die het kunnen horen). Twee koetsiers op één dak. (=beter is er maar één baas). Uit je dak gaan (=buiten zinnen raken). Van de daken schreeuwen (=aan iedereen luid kenbaar maken). Van een leien dakje gaan (=bijzonder vlot en zonder problemen verlopen).

Ruw en rauw: waar komt de betekenis vandaan en hoe verhouden ze zich tot rouw? Rauw betekent oorspronlijk ‘niet gekookt of gebakken’: rauwe biefstuk, rauwe groenten. Van rauw vlees kun je ook spreken bij een open, bloederige wond. Inmiddels heeft rauw meer betekenissen, zoals ‘onaangenaam van klank’ (een rauwe stem), ‘onbeschaafd’ (van mensen: rauw volk) en ‘hard, lelijk’ (van dingen: het rauwe bestaan). In sommige betekenissen overlapt rauw met het etymologisch niet verwante ruw. Beide woorden kunnen ‘onbeschaafd’ en ‘hard’ betekenen: rauwe/ruwe types, de rauwe/ruwe werkelijkheid. Onbewerkte grond kun je zowel rauw als ruw noemen. Zie verderop bij ruw.

RuwAan die Germaanse oervorm kun je zien dat rauw en ruw niet verwant zijn. De bron van ruw is namelijk rūha. Dat werd in het middeleeuwse Nederlands ru en ruuch (een restant van die h), met als betekenissen ‘woest, grof, onbewerkt, ruigharig’. Ru werd verbogen als ruwe en die w werd deel van ruw, terwijl ruuch zich ontwikkelde tot ruig en zelf als ruige verbogen werd. Kortom, ruw en ruig hebben dezelfde oorsprong! In de Etymologiebank staat het volgende over het verschil in betekenis dat tussen die twee vormen is ontstaan: “Tegenwoordig verwijst ruig meestal meer naar een uiterlijke vorm, bijv. ruig haar (borstelig), ruig terrein (begroeid met wild gewas), terwijl ruw meer een intrinsieke eigenschap aangeeft: ruw hout, ruwe olie (onbewerkt), ruwe handen (niet glad aanvoelend), ruwe schatting (niet nauwkeurig), ruw weer (onstuimig), ruwe taal (onbeschaafd).”

Naast ruw heeft ook de vorm rouw bestaan, die in het WNT besproken wordt. Rouw Het zelfstandig naamwoord rouw is van een heel andere oorsprong. Het komt van het werkwoord rouwen. De Germaanse oervorm hreuwan betekende al ‘treuren, jammeren’. Via een uitstapje naar ‘betreuren, spijten’ (waar ‘Dat zal hem rouwen’ nog een restant van is) zijn we inmiddels weer terug bij de oude betekenis ‘droefheid, verdriet voelen’. Meestal omdat er een dierbare overleden is, soms ook om een ander soort verlies. Rouw is een emotie, maar heeft ook een formelere kant. Die komt tot uiting in uitdrukkingen als rouw betuigen, in de rouw zijn en een dag van nationale rouw, en in samenstellingen als rouwkaart, rouwkleding en rouwstoet. Opvallend: veel samenstellingen met rouw- bestaan ook met trouw-, zoals deze drie.

Uitdrukkingen Met rauw, ruw én rouw bestaan heel wat uitdrukkingen. Dat valt me rauw op m’n dak. (Het overvalt me, het is een onaangename verrassing.) Honger maakt rauwe bonen zoet. (Als je honger hebt, smaakt alles goed.) Ik lust je rauw! (Kom maar op, ik ga het gevecht met je aan.) ruwe bolster, blanke pit (iemand van wie je op grond van het uiterlijk grofheid verwacht, maar die een goed mens blijkt) een ruwe diamant (iets of iemand met veel potentie, maar dat/die nog ‘fijngeslepen’ moet worden) Ben je soms in de rouw? Rauwdouwer, rouwdouwer, rouwdouw. En dan zitten we nog met het vreemde woord in dit kopje. Ja, welke vorm is het nu? Ze kunnen allemaal, zegt Taaladvies.net. Een rouwdouwer, of hoe je het ook wilt schrijven, is een ruw persoon. Het blijkt niet afgeleid te zijn van rauw of ruw; het is een vernederlandsing van het Engelse row-dow, tegenwoordig rowdydow. Tot slot: wat zeg je eigenlijk met gecondoleerd en zijn er alternatieven voor dat woord? Dit artikel wijd ik aan Tanneke Schoonheim, voorzitter van de Commissie Spelling. Zij overleed onverwacht op 25 augustus 2020. Het is onvoorstelbaar dat we haar warme, levendige persoonlijkheid voor altijd moeten missen.

Table: kernpunten over rouw en verwante uitdrukkingen

Ruw en rauw hebben dezelfde oorsprong niet; ruw komt van rūha, terwijl rauw een andere etymologische geschiedenis heeft. Rouw daarentegen komt van het werkwoord rouwen en verwijst naar droefheid door verlies. De samenhang tussen rauw, ruw en rouw blijft echter duidelijk in hoe we taal en emoties koppelen aan ervaringen met verlies en verrassing: het kan letterlijk als een klap voelen, of figuurlijk als een onverwachte gebeurtenis die ons van ons voetstuk kegelt.

tags: #rauw #op #je #dak #vallen #betekenis