Rauw is het door zijn moeder vertelde hartverscheurende verhaal over één van de 5 jonge surfers die is overleden tijdens die fatale surfdag in Scheveningen, Max. Een metershoge schuimlaag heeft de jongens blind gemaakt en doen stikken. In de nacht van 11 op 12 mei 2020 hoort Marjolein dat haar zoon vermist is, hij blijkt namelijk één van de surfers die verrast werden door de schuimlaag in Scheveningen waar Marjolein de avond ervoor over hoorde op het nieuws. De volgende dag hoort ze dat haar geliefde Max gevonden is. Ze moet naar Scheveningen om hem daar te identificeren om hem vervolgens mee naar huis te kunnen nemen, om afscheid te nemen.
Alle ballen in de lucht proberen te houden wanneer je een rouwende moeder bent, maar óók een moeder bent van een (toen) zeven jarige dame die nog wel in leven is, is in mijn ogen next level moederschap. Alles moet geregeld worden voor Max zijn uitvaart terwijl de hele wereld met je meekijkt, er is niks makkelijks aan en dat laat ze iedereen goed merken ook. Als lezer met een dochtertje van 1.5 jaar breekt mijn hart bij het lezen van de eerste zinnen van dit verhaal ‘we staan voor uw deur’. Iets wat geen ouder zou mogen overkomen is toch gebeurd, Marjolein verliest haar zoon Max.
Marjolein verteld prachtig en (zoals de titel al zegt) Rauw, over haar leven vanaf het moment dat de politie voor de deur stond, over haar gedachten als ze Max wast, over haar gevoelens daarbij, over alles wat er in de periode is gebeurd van politie aan de deur, tot aan de minuut dat ze Max voor de laatste en definitieve keer heeft weggebracht. Marjolein schrijft eerlijk, ongenuanceerd en Rauw. De pijn raakt mij als lezer in het hart, het laat niets aan de verbeelding over, en door hoe ze schrijft zou je willen dat je Max had kunnen leren kennen. Wat een kracht heeft deze vrouw gehad om deze woorden, op zo’n mooie, rauwe en krachtige manier te delen.
Marjolein is in mijn ogen zo onwijs krachtig omdat ze niet alleen de rouwende moeder is van Max, maar ook de moeder van een (toen) zeven jarige dame die haar broer is verloren en wel nog steeds naast haar staat en waarvoor gezorgd moet worden, opgeven is dus geen optie. De kracht die kinderen op je hebben, vind je heel goed terug in één bepaalde uitspraak die Marjolein doet, deze uitspraak kan je schokken maar het is ook snappen, het is in ieder geval heel heftig om te lezen. Marjolein heeft heel erg veel geleerd en is daar dankbaar voor, al had de reden van deze lessen achterwege mogen blijven. Ze houd alle ballen in de lucht, ook al stort ze ongenadig in van tijd tot tijd. Wat ik veel in Marjolein haar woorden lees, is dat ze zich ontzettend eenzaam heeft gevoeld doordat ‘vrienden’ niks van zich lieten horen.
Marjolein schrijft in alle haast en pijn die het verliezen van een kind met zich meebrengt. Nuanceren doet ze niet aan, want daar is ze niet mee bezig, wel met overleven, en dat lees je. Het prachtige beeld van Albert György benoemd ze ook in het boek en wanneer je het beeld kent of opzoekt snap je waarom ze het noemt. De brief van Noëlle laat niets aan je verbeelding over, de liefde die Max heeft los laten barsten in iedereen die hem ooit heeft ontmoet (al was het maar één keer) is meer dan bijzonder te noemen, en door dit hele boek heen ook echt te voelen. Zo ook in Noëlle haar brief aan Max. Prachtig gezegd in het epiloog, dat je in dit soort situaties ‘het onvermogen van mensen in je omgeving om hiermee om te gaan’ tegenkomt. En dat is een raak feit. Een ontzettend heftig, verdrietig maar heel sterk boek over het verlies van je geliefde kind. Ik denk ook dat het een heel waardevol boek is voor elke ouder die dit vreselijks ooit meemaakt.
Valt het beste te typeren als een psychologische roman. ‘Ik ben teruggekeerd. Want dat is wat moordenaars doen. Terugkeren naar de plaats delict.’ ‘Ja, ik heb gedaan wat ik moest doen. Hij heeft het niet verdiend, dat niet, maar er zat niets anders op. Het was hij of ik.’-[Recensie] Met deze woorden word je meteen in Rauw & alsof getrokken. We volgen een vrouw, door het slachtoffer ‘Vogel’ genoemd. We weten nog niets over Vogel. Hoe en waarom is ze tot deze brute daad gekomen? Waarom zat er niets anders op? Zoveel vragen komen in sneltreinvaart in me op. Dit belooft wat goeds. Gretig lees ik door.
Al heel gauw heb ik een idee waarom het boek Rauw & alsof heet. Het slaat natuurlijk ook op het inhoudelijke verhaal, maar mij valt meteen een soort rauwe manier van vertellen op. Het is alsof de schrijfster, Valerie Tack, ons een vreselijk verhaal te vertellen heeft en ze gaat er geen suikerlaagje overheen gieten om ons te besparen. Wij moeten de pijn van Vogel ervaren. Ik geef mijn eigen interpretatie aan het kopje koffie op de kaft. Het gelijmde kopje… Verdrietig over het nog te komen verhaal van Vogel ga ik verder. Aan de hand van flashbacks, die met een afbeelding van een dia aangegeven worden, ga je terug naar de jeugd van Vogel. ‘Altijd maar die beelden, dat wat we herinneringen noemen. Als dia’s - klik, klik, klik - roteren ze in mijn hoofd. Steeds maar weer datzelfde rondje.’ Bij elk stuk dat ik verder lees, word ik alsmaar stiller en verdrietiger.
We krijgen twee soorten flashbacks te lezen. De hierboven genoemde ‘dia’-herinneringen die niet chronologisch worden verteld en het verhaal van Vogel en het slachtoffer, dat steeds weer een stukje verder in de tijd terug gaat. Het verhaal wordt als het ware beetje bij beetje verder onthuld. Op zich vond ik beide soorten flashbacks prima om te lezen. Het verwarrende was wel de a-chronologische volgorde van tijd en gebeurtenissen. Inmiddels is het duidelijk dat Vogel in een boerenfamilie in België is opgegroeid, waar vader een enorme alcoholist was en moeder sloeg. Haar broertje kreeg ook wel eens slaag, Vogel niet. Vogel wordt door vader ‘Zusje’ genoemd.
De recensie laat zien hoe doorleefd en complex de karakters zijn, maar roept ook vragen op over de toekomst van Vogel en haar relaties. Een ander deel van de tekst bespreekt hoe de thema’s van rouw, destructieve relaties en professionalisering van de pijn samenkomen in een roman die zowel boeiend als soms verhelderend maar ook verwarrend kan zijn. Het boek van Tack combineert een rauwe verteltoon met introspectie, waardoor de lezer de emotionele impact van verlies direct voelt. Rauw & alsof wordt gepositioneerd als psychologische roman die de lezer dwingt na te denken over schuld, wroeging, en de manieren waarop mensen met trauma omgaan.
Naast de bespreking van Rauw & alsof wijdt de recensie zich aan verwante titels die dezelfde thema’s verkennen: rauw en ongefilterd levensverhaal, brieven van geliefden, en de continue worsteling met verlies. De tekst vergelijkt ook andere werken die grenzen aftasten tussen biografie, fictie en maatschappelijke reflectie, zoals de verhalen over vaderschap, het geloof en ontluikende liefdes, en de verschillende vormen van rouw die volgen op verlies. Het geheel biedt een breed maar gefocust beeld van wat het betekent om te leven met verlies en hoe literatuur kan helpen bij het verwerken en doorleven van intense emoties.
- Rauw biedt een ongefilterde kijk op rouw door de ogen van een moeder en haar dochter.
- De structuur gebruikt flashbacks en dia-beelden om herinneringen te onthullen.
- Discussieert de impact van verlies op relaties en sociale kring.
- Beklemtoont de manier waarop publieke aandacht het rouwproces beïnvloedt.
- Vergelijkbare werken verkennen thema’s zoals geloof, identiteit en menselijke zwakte.
Kernpunten uit de recensie
- Rauw wordt gepositioneerd als psychologische roman met een rauwe verteltoon.
- Het verhaal laat zien hoe een moeder en haar dochter leven met het verlies van een kind.
- De auteur gebruikt scherpe, ongefilterde stijl die emoties van pijn en kracht tegelijk oproept.
- Flitsende herinneringen en niet-chronologische verteltechnieken geven het boek een indringende timing.
Tegenover elkaar staande perspectieven binnen de boekenwereld
Naast Rauw wordt de aandacht ook gericht op andere autobiografische en literaire werken die rauwe waarheden tonen over verlies, identiteit en veerkracht. Deze teksten bieden vergelijkbare thema’s zoals de zoektocht naar authenticiteit, de last van maatschappelijke verwachtingen en het helend potentieel van eerlijkieit in schrijven.