RC-waarde en regelgeving rondom het Bouwbesluit: uitleg overRc-waarde en bouwconstructies

Op zoek naar een nieuwe baan? Van plan of al bezig met het isoleren van een woning of bedrijfspand? Dan zul je al snel de term Rc-waarde tegenkomen.

De Rc-waarde, ook wel 'Resistance construction' genoemd, geeft aan wat de warmteweerstand van een complete bouwconstructie is, zoals een muur, dak of vloer.

Het weergeeft in feite hoe goed het isolatiemateriaal de kou en warmte kan weren.

De Rc-waarde van een gebouw wordt beïnvloed door de samenstelling en kwaliteit van de verschillende bouwdelen die samen de constructies die de verwarmde ruimte van een gebouw omhullen vormen.

Ze hebben veel invloed op de hoeveelheid warmte die wordt vastgehouden of juist verloren gaat.

Het berekenen van de isolatiewaarde van een woning of bedrijfspand is vrij complex en vraagt meer dan alleen een formule en rekenmachine.

Zo beïnvloeden factoren als het isolatiemateriaal, de andere gebruikte bouwmaterialen, luchtlagen en mogelijke correctiefactoren wat de uiteindelijke Rc-waarde wordt.

Bij het isoleren van een gebouw gelden minimale waarden.

P Voldoe je niet aan de eisen van het Bouwbesluit op het gebied van de Rc waarden? Dan kan dat behoorlijke gevolgen met zich meebrengen.

Indien er voor of tijdens de bouw blijkt dat er niet voldaan wordt aan de Rc waardes, is het simpelweg niet toegestaan om te bouwen of verder te gaan.

De bouwvergunning zal niet uitgegeven of ingetrokken worden totdat blijkt dat er wél voldaan wordt aan de eisen.

Blijkt achteraf dat er niet voldaan is aan de wettelijke eisen? Dan zullen er opnieuw werkzaamheden uitgevoerd moeten worden om alsnog te voldoen.

Hoewel energielabels gebaseerd zijn op meerdere factoren, zoals ventilatie, installaties en luchtdichtheid, geven ze vaak ook een indicatie van de isolatiewaarden, inclusief de Rc-waarde.

Hoe hoger de waarde, hoe hoger het energielabel.

Bij het isoleren komen de termen Rc waarde en Rd waarde vaak naar voren.

Het is dan ook niet gek dat dit soms wat verwarring oplevert.

Simpel gezegd weergeeft de Rd-waarde de warmteweerstand aan van slechts één isolatiemateriaal, terwijl de Rc-waarde de warmteweerstand van de complete constructie weergeeft.

De 'd; van Rd waarde staat voor declared en de 'c' van Rc staat voor construction.

Al in 1965 werden de eerste eisen vastgesteld aan de energiezuinigheid van woningen.

Ondanks dat deze eisen nog niet heel veel voorstelde, zijn ze door de jaren heen flink aangescherpt.

Een goede Rc-waarde begint met de juiste materiaalkeuzes.

Forster Nederland biedt diverse soorten sandwichpanelen die bijdragen aan zowel thermische isolatie als aanvullende prestaties zoals geluidswering, brandwering en inbraakbeveiliging.

Geluidswerende sandwichpanelen zijn speciaal ontworpen om geluidsoverlast van buitenaf te beperken.

Inbraakwerende sandwichpanelen van Forster zijn opgebouwd met versterkte stalen lagen en voldoen aan strenge veiligheidseisen.

Brandwerende sandwichpanelen zijn getest en gecertificeerd op brandwerendheid en zorgen ervoor dat compartimentering en evacuatie veilig kunnen plaatsvinden bij brand.

“ Wij doen al sinds oudsher zaken met Forster vanwege de goede contacten en betrouwbaarheid. Voor ons een hele fijne partner om mee samen te werken. ”

Forster Nederland is voor mij de betrouwbare leverancier met kwaliteitsproducten. Een fijn persoonlijk contact draagt bij aan de lange relatie.

Afbouw Rikkert B.V.

“ Er wordt bij Forster Nederland altijd oplossingsgericht gedacht. Leveringen en producten zijn van goede kwaliteit.”

Rc-waarden volgens het Bouwbesluit 2012

Ieder gebouw in Nederland moet energie-efficiënt zijn. De mate waarin dat moet, is vastgelegd in het Bouwbesluit [www.bouwbesluitonline.nl/docs/wet/bb2012].

Dit besluit is in 2012 door de overheid opgesteld en wordt zo nodig aangepast.

Hieronder geven we een overzicht over één van de belangrijkste waarden waar gebouwen aan moeten voldoen, namelijk thermische isolatie. Deze worden weergegeven in de zogeheten Rc-waarden.

Wat is de Rc-waarde?

De Rc-waarde is de mate waarin een constructie warmte kan isoleren. De ‘R’ staat voor ‘Resistance’ (weerstand), de ‘c’ voor ‘construction’ (constructie).

Met een constructie wordt in het Bouwbesluit bijvoorbeeld een vloer, muur of dak bedoeld - dus niet een ruimte of een gebouw zelf.

Hoe hoger de Rc-waarde, des te hoger is het isolerend vermogen van de constructie.

Wanneer u overweegt om uw woning te isoleren, is het dus belangrijk om te kiezen voor materialen die een zo hoog mogelijke Rc-waarde opleveren.

Hoe hoog moet de Rc-waarde zijn?

Hoe hoog de Rc-waarde van een constructie moet zijn, hangt af van verschillende factoren.

Zo is er in het Bouwbesluit bijvoorbeeld een verschil tussen de verplichte isolatiewaarde voor nieuwbouw en voor bestaande gebouwen.

Onder nieuwbouw worden ook alle nieuwe aan-/opbouwen verstaan, zoals bijvoorbeeld een uitbouw of een dakkapel.

Voor nieuwbouw moet de Rc-waarde minimaal de volgende hoogte hebben:

  • Dak: 6,0 m2K/W
  • Gevel: 4,5 m2K/W
  • Vloer: 3,5 m2K/W

Gaat u een bestaande bouw / constructie renoveren? Dan mag de Rc-waarde niet afnemen ten opzichte van de oude situatie. Bovendien gelden de volgende minimumwaarden:

  • Dak: 2,0 m2K/W
  • Gevel: 1,3 m2K/W
  • Vloer: 2,5 m2K/W

U ziet het: bij het renoveren van bestaande constructies geldt een veel lagere Rc-waarde waar de constructie volgens het Bouwbesluit moet voldoen.

Wel geldt ook hier dat een hogere Rc-waarde een betere isolatie betekent - en dat ziet u hoogstwaarschijnlijk terug in uw portemonnee in de vorm van lagere energiekosten. Bovendien is een goed geïsoleerd gebouw een stuk comfortabeler om in te verblijven.

Hoe wordt de Rc-waarde berekend?

De Rc-waarde wordt altijd vermeld bij de betreffende isolatieplaat / isolatierol. Deze waarde is opgebouwd uit een aantal componenten:

  • De (aangenomen) warmteweerstand van de constructie (meestal wordt deze standaard op 0.5 gezet, maar bij een EPC kerung kan dit ook meestal hoger of soms lager blijken)
  • De warmteweerstand van de gebruikte materialen in de constructie; deze zijn weer afhankelijk van de materiaaldikte en de warmtegeleidingscoëfficiënt van elk afzonderlijk materiaal
  • De warmte-overgangsweerstand van het materiaal naar de binnenlucht (inkomende warmtestroom)
  • De warmte-overgangsweerstand van het materiaal naar de buitenlucht (uitgaande warmtestroom)
  • Een correctiefactor voor convectie en onnauwkeurigheden in de uitvoering

Hoe krijg ik een zo hoog mogelijke Rc-waarde?

Een energiezuinig gebouw is niet alleen comfortabel en milieuvriendelijk, maar kan ook aanzienlijk schelen in de stookkosten.

Reden genoeg om voor de juiste materialen te kiezen wanneer u besluit uw constructie te isoleren.

Kies voor een goede isolatie voor materialen die weinig warmte geleiden. De warmtegeleiding wordt weergegeven in de lambdawaarde. Hoe lager de lambdawaarde, des te beter de isolatie.

Warmtegeleiding is een eigenschap van het materiaal en is niet afhankelijk van de dikte van het materiaal.

Dit zijn de lambdawaarden van enkele veelgebruikte isolatiematerialen:

  • PIR (polyisocyanuraat): 0,019-0,027
  • PUR (polyurethaan): 0,023-0,028
  • EPS 100 (geëxpandeerd polystyreen): 0,032-0,036
  • Glaswol: 0,032-0,040
  • Steenwol: 0,033-0,040
  • XPS (geëxtrudeerd polystyreen): 0,034-0,036

Houd rekening met de Rc-waarde

Gaat u bouwen of verbouwen? Houd dan rekening met de Rc-waarde. Meer informatie vindt u in het Bouwbesluit 2012 [www.bouwbesluitonline.nl/docs/wet/bb2012].

Wanneer moet u voldoen aan de eis van een warmteweerstand van 6,0 m².K/W voor dakbedekkingsconstructies?

De aangescherpte eisen m.b.t. thermische isolatie van dakbedekkingsconstructies zoals gesteld in het herziende artikel 5.3 van het bouwbesluit 2012, betekenen dat de op januari 2015 van kracht verklaarde Rc-waarde voor horizontale en schuine uitwendige scheidingsconstructies op grond van het tweede lid is verhoogd naar een Rc-waarde van 6,0 m².K/W.

Maar wanneer moet u voldoen aan de eis van een warmteweerstand van 6,0 m².K/W voor dakbedekkingsconstructies?

Nieuwbouw

De aangescherpte regels omtrent thermische isolatie van gebouwen zijn zonder uitzondering van kracht op nieuw te bouwen gebouwen.

Renovatie

Voor ingrijpende renovaties (verbouwing, verandering of vergroting) van uw gebouwen zijn de nieuwe eisen eveneens van kracht. Maar wanneer vallen de dakonderhoudswerkzaamheden die u voornemens bent uit te voeren onder de noemer “ingrijpende renovatie” en moet u voldoen aan de aangescherpte eisen?

Wanneer is een dakrenovatie ingrijpend?

In Nederland is voor het bepalen of een renovatie ingrijpend is, gekozen voor een berekenings-methodiek. De berekening wordt uitgevoerd op basis van een percentage van de oppervlakte van het gebouw én/of dit te renoveren oppervlak onderdeel uitmaakt van de integrale gebouwschil.

Percentage

Het percentage van het te renoveren deel dient 25% of meer te zijn van het totale oppervlak van die gebouwschil. Over het algemeen zijn renovaties aan de integrale gebouwschil, renovaties waar men vergunningsplichtig is en een bevoegd gezag het werk kan toetsen en toezicht kan houden.

De warmteweerstand voor de gebouwschil kan worden berekend op basis van NEN1068.

Integrale gebouwschil

In het bouwbesluit is geen eenduidige definitie van de integrale gebouwschil vastgesteld waardoor er ruimte tot interpretatie bestaat.

Onderstaande dakgerelateerde werkzaamheden vallen in het algemeen onder de integrale gebouwschil:

  • Het verhogen en of veranderen van dakranden, boeiboorden en overstekken;
  • Het veranderen van het aanzicht van een gebouw of een deel hiervan;
  • Het aanbrengen van op - of aanbouwen waarbij veranderingen vallen onder de eisen van welstand.

Situatie afhankelijke interpretatie

Onderstaand staan 2 voorbeelden uit het bouwbesluit 2012 en de woningwet die openingen geven tot interpretatiemogelijkheden. Als gebouweigenaar wordt u hierdoor gedwongen weloverwogen keuzes te maken.

In de nota van toelichtingen van artikel 5.6 van het Bouwbesluit 2012 wordt volgend voorbeeld gegeven: “Van een renovatie van de integrale gebouwschil is bijvoorbeeld sprake wanneer een dak of gevel volledig wordt opengelegd en vernieuwd, waardoor de mogelijkheid bestaat om tegelijkertijd isolatie aan te brengen die voldoet aan de nieuwbouweis.”

In artikel 4 (hoofdstuk II, afdeling I) van de Woningwet wordt gesteld dat “Indien een bouwwerk gedeeltelijk wordt vernieuwd, veranderd of vergroot, zijn de voorschriften, bedoeld in artikel 2, voor zover zij betrekking hebben op dat bouwen, slechts van toepassing op die vernieuwing, verandering of vergroting.”

Bovengenoemde toelichtingen en artikelen kunnen worden gecombineerd en op diverse wijzen worden geïnterpreteerd, te weten:

  • Wel verhogen Rc: Rc waarde omhoog als mogelijk en redelijk is; bij renovatie ≥25% oppervlak, dient vaak naar 6,0 te worden gestreefd.
  • Niet verhogen Rc: bij dakrenovatie zonder ingrijpende veranderingen kan men onder rechtens verkregen niveau blijven.

Inventariseren

Vanwege de mogelijkheid tot interpretatie bij het maken van keuzes is het voor u als eigenaar belangrijk om voorafgaand aan uw voorgenomen renovatiewerkzaamheden de werkzaamheden op complexniveau te inventariseren.

Bij het inventariseren van uw eigendommen spelen onderliggende vertrekken en haar gebruik-functies een belangrijke rol in het maken van keuzes. Ook in een meerjaren onderhoudsbegroting opgenomen ingrijpende renovaties spelen een belangrijke rol voor het maken keuzes.

Tabel: Voorbeelden Rc-waardes door de jaren en bij renovatie-voorwaarden

Concluderend

Als eigenaar bent u niet altijd verplicht om bij renovatie de Rc-waarde van de dakbedekkings-constructies te verhogen naar een Rc-waarde van 6,0 m².K/W. Echter wordt van u als eigenaar wel verwacht dat bij de door u te verrichten renovaties wordt voldaan aan de criteria als gesteld in het Bouwbesluit 2012 artikel 5.6 Verbouw inclusief de bijhorende nota van toelichting.

Vanuit het maatschappelijk verantwoord ondernemerschap zal er altijd moeten worden gekeken of de Rc-waarde van de dakbedekkingsconstructie waar mogelijk en redelijkerwijs tijdens een renovatie kan worden verhoogd en of dit dan ook echt zinvol is.

Toekomstige wijzigingen in het bestemmingsplan of een korte resterende exploitatietijd van een gebouw kunnen u doen besluiten dat u geen thermische renovatie toepast.

tags: #rc #waarde #overstek #bouwbesluit