Uw woning uitbreiden en/of verbouwen? Een aanbouw of uitbouw, zoals een serre, woonkeuken of een extra werkplek, kan vaak vergunningsvrij gerealiseerd worden.
Er komt uiteraard meer bij kijken dan bij een bijgebouw, maar na de verbouwing heeft u wel extra woon- en leefruimte!
Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 is sprake van een Bouwactiviteit (technische) en een Omgevingaplanactiviteit (ruimtelijk).
Voor aanbouwen is nu het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (voor het technische deel) en het Omgevingsplan (ruimtelijke deel) belang.
Aanbouwen zijn in de regel niet hoger dan 5 meter, en daarom voor wat betreft de Bouwactiviteit ook vergunningsvrij.
Zolang gemeentes de ruimtelijke regels niet aanpassen, blijven de oude landelijke regels nog van toepassing.
Via het Omgevingsloket kunt u erachter komen of de gemeente regels heeft aangepast.
Ga naar Regels op de Kaart, zoek op adres, en vindt geldende documenten, waaronder het Omgevingsplan.
Buiten de 4-meter zone geldt: goothoogte maximaal 3 meter, nok/bouwhoogte maximaal 5 meter.
Bij het verbouwen van je huis moet je altijd rekening houden met de richtlijnen vanuit de overheid.
De locatie van je aanbouw op het erf is cruciaal.
Een uitbouw mag bijvoorbeeld nooit over de erfgrens komen.
Wil je in de zijtuin bouwen? Dan moet de uitbouw minimaal 1 meter achter de voorgevel geplaatst worden.
Grenst de zijkant of achterkant van jouw erf direct aan openbaar toegankelijk gebied (zoals bij een hoekwoning)? Dan moet de aanbouw 1 meter terugspringen.
Zonder vergunning mag je alleen uit- of aanbouwen met een plat dak.
Het is niet toegestaan om hier vervolgens een dakterras op te bouwen.
Wil je liever een schuin dak op de aanbouw of een extra verdieping plaatsen? Daarnaast moet de prefab aanbouw altijd maximaal 30 centimeter boven de hoogte van de vloer van de eerste bouwlaag (de begane grond) blijven.
Voldoe je aan al deze regels voor de uitbouw?
Een uitbouw aan de achterkant van de woning is de meest gekozen optie in Nederland.
Een veelgestelde vraag is: hoeveel meter mag je vergunningsvrij uitbouwen?
De maximale afmetingen voor een aanbouw zonder vergunning zijn vastgesteld op vijf meter hoog en vier meter diep (gerekend vanuit de oorspronkelijke achtergevel).
Wil je dieper of hoger bouwen? Verder mag je het bebouwingsgebied op je erf (de tuin) vergroten, maar er is een limiet.
Woon je in België? Daar gelden andere regels omtrent vergunningsvrij aan- of uitbouwen.
Gemeenten kunnen in hun bestemmingsplan of welstandsnota aanvullende regels stellen die specifiek gelden voor jouw wijk of locatie.
Het bouwen zonder vergunning terwijl dit wél verplicht is, kan leiden tot een bouwstop, boetes of de plicht om de aanbouw weer af te breken.
Het is daarom verstandig om altijd de online vergunningscheck te doen via het landelijke Omgevingsloket.
Twijfel je? Neem dan contact op met de gemeente of een bouwkundig specialist.
Wanneer heb je een omgevingsvergunning nodig? | BrandMR
Wil je direct weten waar je aan toe bent zonder te wachten op lange offertetrajecten? Met onze handige online configurator kun je eenvoudig zelf je ideale prefab aanbouw ontwerpen.
Vul jouw gewenste afmetingen in, kies de opties die bij jouw huis passen en zie direct het resultaat.
Binnen vijf minuten weet je exact wat jouw project gaat kosten.
Dit is de tweede blog in de blogreeks over de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking zal treden.
In het navolgende zal eerst kort de huidige praktijk worden besproken. Daarna wordt ingegaan op de veranderingen die de Omgevingswet met zich zal brengen.
Wanneer men nu wil bouwen, dan zal daarvoor in beginsel een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd.
In bijlage II van het Besluit omgevingsrecht zijn categorieën van gevallen aangewezen waarvoor de vergunningplicht niet geldt, het zogenaamde vergunningvrij bouwen.
Wanneer een omgevingsvergunning voor bouwen wordt aangevraagd, dan wordt deze aanvraag getoetst aan vier aspecten, te weten: het Bouwbesluit, de bouwverordening, het bestemmingsplan of de beheersverordening en de redelijke eisen van welstand.
Indien de aanvraag aan deze vier toetsingskaders voldoet, dan moet de vergunning verleend worden.
Over de huidige omgevingsvergunning voor het bouwen kan nog veel meer geschreven worden, maar voor deze blog is nog van belang dat indien de aanvraag om een omgevingsvergunning wordt ingediend voor het bouwen van een bouwwerk dat in strijd is met het bestemmingsplan, het bevoegd gezag die aanvraag tevens dient aan te merken als een aanvraag om een omgevingsvergunning planologisch strijdig gebruik.
Onder de Omgevingswet is de omgevingsvergunning voor het bouwen opgeknipt in twee vergunningen: een vergunning voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken en een vergunning voor de technische bouwactiviteit.
Een van de uitgangspunten van de Omgevingswet is dat decentrale overheden, zoals gemeenten, meer ruimte krijgen om maatwerk te leveren.
Een gemeenteraad kan daarom in een omgevingsplan een vergunningplicht opnemen voor bepaalde bouwwerken.
Dat betreft de omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken.
In het omgevingsplan wordt dan voor een omgevingsplanactiviteit bepaald dat het bouwen vergunningplichtig is en onder welke voorwaarden de omgevingsvergunning wordt verleend.
Indien aan die voorwaarden wordt voldaan, dan moet de vergunning verleend worden.
De gemeenteraad kan er echter ook voor kiezen dat geen vergunning nodig is voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken.
De wetgever heeft het echter niet voor alle bouwwerken aan de gemeente willen overlaten om te bepalen dat voor die bouwwerken geen omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit nodig is.
De wetgever heeft in artikel 2.29 van het Besluit bouwwerken leefomgeving een lijst opgenomen van vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken.
Deze lijst is bijna een-op-een overgenomen uit bijlage II van het Besluit omgevingsrecht.
Een opvallende afwezige is het bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan in het achtererfgebied.
Dit betreft de bouw van aan- en uitbouwen, bijgebouwen, overkappingen en andere bouwwerken met een dak (onder meer de vergunningvrije uitbouw van 4 meter).
Onder de huidige regelgeving heeft de wetgever bepaald dat deze bouwactiviteiten onder bepaalde voorwaarden (volledig) vergunningvrij zijn.
De zogenaamde kruimellijst die wij nu kennen (afwijken van het bestemmingsplan met een reguliere procedure) keert niet terug onder de Omgevingswet.
De reden daarvan is dat in beginsel voor alle omgevingsplanactiviteiten de reguliere procedure gaat gelden.
Nog een verandering die het noemen waard is, is dat vergunning van rechtswege niet terugkeert onder de Omgevingswet.
Onder de Omgevingswet is nog altijd een verbod opgenomen om zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten.
Dit betreft de bouwtechnische vergunningplicht.
Het verbod is echter wel anders geformuleerd.
Op grond van de Omgevingswet is het verboden om te bouwen als dat als zodanig in de algemene maatregel van bestuur is aangewezen.
In de artikelen 2.25 en 2.26 van het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn vervolgens de bouwwerken aangewezen waarvoor een omgevingsvergunning nodig is voor de technische bouwactiviteit.
Indien het beoogde bouwwerk niet aan de in die artikelen opgenomen voorwaarden voldoet, is het bouwwerk bouwtechnisch vergunningvrij.
Zo hoeft voor een bijgebouw van één bouwlaag en niet hoger dan 5 meter geen bouwtechnische omgevingsvergunning aangevraagd te worden.
Let op! In artikel 2.27 van het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn nog gevallen aangewezen waarvoor geen omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit nodig is, ook al zouden die wel onder de aangewezen gevallen van de artikelen 2.25 en 2.26 vallen.
Speciale aandacht verdient nog het eerste lid, onder a, van artikel 2.27 Besluit bouwwerken leefomgeving, waarmee een uitzondering wordt gegeven op de vergunningplichtige aanwijzing in de artikelen 2.25 en 2.26.
Voor een bouwwerk dat valt onder gevolgklasse 1, zoals geïntroduceerd door de Wet kwaliteitsborging, is geen bouwtechnische omgevingsvergunning nodig.
Dit betreffen eenvoudige bouwwerken, zoals grondgebonden woningen.
Het gevolg van de ‘knip’ is dat voor sommige bouwactiviteiten twee vergunningen nodig zijn.
Het automatisch aan het omgevingsplan toetsen, en zo nodig verlenen, van een aanvraag om een omgevingsvergunning bouwen zoals onder de Wabo het geval was, komt met de Omgevingswet te vervallen.
Dit leidt ertoe dat een initiatiefnemer eerst een omgevingsvergunning voor omgevingsplanactiviteit kan aanvragen om te onderzoek of zijn plan planologisch haalbaar is en, wanneer die vergunning is verkregen, een omgevingsvergunning voor het bouwen kan aanvragen.
Met de invoering van de Omgevingswet zal direct het een en ander wijzigen.
Immers, op aanvragen die op of na 1 januari 2024 worden ingediend, is het regime van de Omgevingswet van toepassing.
Inhoudelijk zal nog niet veel wijzigen.
De huidige bestemmingsplannen vormen in eerste instantie het tijdelijk deel van het omgevingsplan van een gemeente.
De gevallen die thans onder de huidige regelgeving planologisch vergunningvrij zijn en niet zijn opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving, zijn opgenomen in de zogenaamde Bruidsschat.
Zo is op grond van artikel 22.36 van de Bruidsschat de uitbouw van maximaal 4 meter nog steeds planologisch vergunningvrij.
Pas wanneer gemeenten hun definitieve omgevingsplannen gaan vaststellen, zal duidelijk worden welke bouwwerken de gemeenteraad vergunningplichtig en welke vergunningvrij maakt.
Een vergunning voor jouw aanbouw is nodig wanneer je niet aan de voorwaarden voor een vergunningsvrije aanbouw voldoet.
Logisch zal je zeggen? Maar veel mensen zien door de bomen het bos niet meer als ze gaan verbouwen.
De aannemer zegt dat je een constructieberekening moet laten maken, de buurman zegt dat je waarschijnlijk wel een omgevingsvergunning nodig hebt voor de aanbouw en een vriend zegt dat je de aanbouw gewoon moet gaan bouwen.
Allemaal verschillende meningen wijken af van de regels die zijn vastgesteld voor het aanvragen van een vergunning.
Je kunt namelijk niet zomaar gokken of je een omgevingsvergunning nodig hebt.
Hoe je er wel achter komt? Door deze blog te lezen natuurlijk!
Als het goed is weet je na het lezen precies wanneer je een vergunning voor jouw aanbouw nodig hebt.
Check of je vergunningplichtig bent!
Om te checken of je vergunningplichtig bent kan je onderstaande tool gebruiken.
Zo kom je er binnen drie minuten achter of je een vergunning nodig hebt voor jouw aanbouw.
De rest van de blog ligt elke stap in de tool toe.
Mocht je dus ergens niet uitkomen, dan is de informatie voor elke vraag in deze blog te vinden.
Het voorerf en jouw vergunningsvrije aanbouw
Het eerste geval waarbij je een vergunning voor jouw aanbouw nodig hebt heeft te maken met het voorerf.
Deze oppervlakte bevindt zich voor het huis en kan bij een rijtjeshuis simpelweg worden gezien als de voortuin.
Bij een hoekhuis of vrijstaand huis is het voorerf niet in een eerste oogopslag te zien.
In die gevallen ligt de grens tussen het voorerf en achtererf namelijk op 1 meter van de voorkant van het huis.
Maar waarom moet je voor het bouwen op het voorerf dan een vergunning hebben?
Dit heeft te maken met welstandseisen die door jouw gemeente zijn opgesteld in een welstandsnota.
De eisen geven aan hoe een wijk, en dus jouw woning, eruit moet zien.
Zo staat er bijvoorbeeld in welke kleuren of materialen gebruikt moeten worden.
Dit alles wordt gedaan om het aanzicht van de wijk in stand te houden.
Je kan je voorstellen dat een aanbouw ervoor zorgt dat het aanzicht erg verandert wanneer je een aanbouw plaatst.
Daarom moet er dus gekeken worden of je nog wel aan de eisen voldoet.
Op het achtererf heb je hier natuurlijk veel minder last van en dus is bouwen op het achtererf bijna altijd vergunningsvrij.
Er zijn echter nog wat uitzonderingen op de regel!
Het kan namelijk zo zijn dat jouw gemeente geen welstandseisen heeft opgesteld voor jouw woning.
Hierdoor kan het toch mogelijk zijn om zonder vergunning te bouwen.
Vraag dit daarom altijd na bij jouw gemeente!
Overigens is er ook nog een uitzondering waarbij je ook een vergunning voor de aanbouw nodig hebt wanneer je deze op het achtererf bouwt.
Dit heeft dan weer te maken met het bouwen aan een monument of beschermde woning, maar hier vertel ik je later meer over.
Hoeveel mag je aanbouwen zonder vergunning?
Om ervoor te zorgen dat een bijbehorend bouwwerk niet zomaar te groot wordt is er (door de overheid) een beperkte oppervlakte vastgesteld waarop vergunningsvrij gebouwd mag worden.
Deze oppervlakte bestaat uit een percentage van de totale oppervlakte van het beschikbare gebied.
Meer informatie hierover vind je in de tabel hieronder.
Is het bebouwingsgebied Dan mag je bouwen
Plus Vergunning Aanbouw
Kleiner of gelijk aan 100m2 De helft van het gebied -
Groter dan 100m2 en kleiner of gelijk aan 300m2 250m2 20% van het deel van het bebouwingsgebied dat groter is dan 100m2
Groter dan 300m2 90m2 10% van het deel van het bebouwingsgebied dat groter is dan 300m2, tot een maximum van 150m2
Zoals je ziet heb je in het eerste geval een vergunning nodig wanneer de aanbouw groter wordt dan de helft van de tuin.
Als je dit vergelijkt met de laatste regel wordt gelijk duidelijk waarom hier niet de helft bebouwd mag worden.
Wanneer je de helft van een tuin van 300m2 bebouwt wordt deze natuurlijk erg groot.
Jij ziet overigens ook dat er voor de tweede en derde regel een vastgestelde oppervlakte bestaat en een extra gedeelte dat is uitgedrukt in een percentage.
Bij regel twee heb je dus een vergunning nodig wanneer je meer dan 20% gaat bebouwen van het gedeelte dat groter is dan 100m2.
Voor regel drie geldt dat dit het geval is wanneer je meer dan 10% van het gedeelte groter dan 300m2 bebouwt.
Wanneer je meer dan 150m2 wilt bebouwen heb je zeker een vergunning nodig.
Via onze rekenformule hieronder kun je exact uitrekenen hoe groot jouw vergunningsvrije aanbouw mag zijn.
De afmetingen van een vergunningsvrije aanbouw
Helaas… Denk je dat je aanbouw niet te groot wordt omdat uit het vorige hoofdstuk bleek dat je geen vergunning nodig hebt, zijn er nog meer regels voor de grootte van de constructie.
Ook hier geldt weer hetzelfde, wordt de aanbouw groter dan de afmetingen die zijn vastgesteld. Dan heb je een vergunning nodig.
De lengte van jouw vergunningsvrije aanbouw
De eerste regel betreft de lengte van de aanbouw.
Wanneer de aanbouw langer is dan 4 meter heb je vergunning nodig.
De algemene regel voor een bijbehorend bouwwerk is trouwens dat deze binnen 4 meter van het hoofdgebouw moet staan om vergunningsvrij te bouwen, maar omdat de aanbouw altijd aan het huis vaststaat gaat het hier om de lengte van de aanbouw.
De hoogte van jouw vergunningsvrije aanbouw
Wat betreft de hoogte zijn er ook nog afmetingen opgesteld.
Deze verschillen echter door het aantal bouwlagen.
Heb je namelijk een woning met één bouwlaag, dan heb je een vergunning voor de aanbouw nodig wanneer deze hoger wordt dan het hoofdgebouw.
Bij woningen met meerdere bouwlagen geldt dat je een vergunning nodig hebt wanneer de aanbouw boven 30cm van de grens tussen de eerste en de tweede bouwlaag komt.
In de praktijk wordt de extra 30 centimeter die je hebt gebruikt om een lichtstraat te plaatsen.
Het voordeel van deze regels is dat je in het eerste geval waarschijnlijk niet boven het hoofdgebouw gaat bouwen en dus geen vergunning nodig hebt.
Ook voor de tweede regel geldt dat je waarschijnlijk niet boven de 30cm uitkomt omdat je dan te dicht bij ramen bouwt op de tweede bouwlaag.
De aanbouw komt aan een monument of beschermde woning
Woon je in één van de genoemde gebouwen, dan is het kan groot dat je een vergunning voor jouw aanbouw nodig hebt.
Een monument kan van plaatselijk, regionaal of zelfs nationaal belang zijn door zijn cultuurhistorische waarde en schoonheid.
Zoals je zal verwachten gaat het verbouwen van zo’n woning aan de hand van veel regels.
Ik heb net in hoofdstuk 1 al even genoemd dat het voor kan komen dat je bij een beschermde woning of monument ook een vergunning nodig hebt wanneer je op het achtererf bouwt.
Ook dit heeft weer te maken met de vastgestelde welstandseisen.
Deze zijn voor de desbetreffende woningen namelijk vele malen gedetailleerder dan bij een normale woning.
Dit is gedaan om het uiterlijk van de woning in stand te houden.
Het nadeel voor jou is echter dat je veel sneller een vergunning nodig hebt.
Wanneer je al langer in een beschermde woning woont zal ik ook vast niet de eerste zijn die je dit vertelt.
Maar ben je er nou niet zeker van of jouw woning ook onder deze regels valt, dan is het altijd verstandig om dit checken bij jouw gemeente.
Doe deze navraag ook altijd voordat je begint met verbouwen.
Het bouwen van een aanbouw zonder vergunning terwijl je deze wel nodig had kan grootte gevolgen hebben.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving en jouw aanbouw zonder vergunning.
Als dit niet de eerste keer is dat je iets over vergunningen moet weten, zal het Besluit bouwwerken leefomgeving je wel bekend voorkomen.
In het besluit staan alle reglementen die eerder als aparte documenten beschikbaar waren.
Er staan bijvoorbeeld eisen in over het milieu, de gezondheid van de gebruikers en de veiligheid van de constructie.
Vooral dat laatste punt is natuurlijk van belang!
Over de veiligheid staat informatie opgesteld in artikel 2.1 en 2.2 waar onder andere staat dat er aan zogeheten NEN-EN 1990 normen moet worden voldaan.
Hoewel deze term misschien ingewikkeld klinkt, is het gelukkig niet zo moeilijk om aan die normen te voldoen!
Door middel van een constructieberekening kan je namelijk perfect aantonen dat jouw constructie stevig en veilig gebouwd is.
Dit is overigens niet iets wat alleen wij zeggen, maar zal door elke instantie erkend worden.
Wanneer je een aanbouw met vergunning moet bouwen, ben je ook verplicht om een constructieberekening te laten maken.
De constructieberekening zorgt er namelijk voor dat voor alle componenten in een constructie de krachten worden berekend.
Hierdoor heb je een garantie dat de constructie tegen deze krachten bestemd is.
Een constructeur maakt de berekening en neemt dus de verantwoordelijkheid op zich.
Wanneer er dus iets mis gaat met de constructie van de aanbouw ben jij hier niet langer aansprakelijk voor.
Overigens heeft de constructieberekening nog veel meer voordelen. Hier lees je meer over in deze blog.
Ik heb een vergunning voor mijn aanbouw nodig… Wat nu?
Als uit deze blog blijkt dat je een omgevingsvergunning moet aanvragen is er nog geen reden tot paniek.
Het aanvragen van de vergunning kost wat tijd en zal helaas ook extra kosten met zich mee brengen, maar je weet wel zeker of de bouw van de aanbouw plaats mag vinden.
De procedure van de vergunningsaanvraag bestaat uit verschillende stappen. Deze worden allemaal in onze blog over de procedure beschreven.
Je vindt de blog hier.
In die blog leg ik in 10 stappen uit hoe je een vergunning kunt aanvragen.
De aanvraag doe je via het Omgevingsloket en gebeurt door het invullen van persoonlijke informatie en informatie over de locatie, en het opsturen van gegevens.
Die gegevens bestaan dus onder andere uit de constructieberekening die ik net al even heb genoemd, maar ook de bouwtekeningen van de aanbouw moeten worden opgestuurd.
Die bouwtekening wordt gemaakt door een architect en is ook nodig voor het maken van de constructieberekening.
Een vergunning voor een aanbouw in het kort
Hopelijk heb ik je niet teleurgesteld en ben je er achter gekomen of je een vergunning nodig hebt.
Mocht het zo zijn dan hoop ik dat je in de blogs die ik genoemd heb en de blogs op onze blog pagina, genoeg informatie vind om de vergunningsaanvraag soepel te laten verlopen.
Mocht je nog vragen hebben over de omgevingsvergunning… Dit kan zijn over de gevallen waarbij je een vergunning nodig hebt of over de aanvraag van de vergunning?
Laat dan even een berichtje achter in onze berichtenbox.
Renovatie, verduurzaming of onderhoud? Vertel ons uw situatie en ontdek direct welke mogelijkheden, kosten en subsidies voor u relevant zijn.
We maken het makkelijk
Bij Bouwmeesters werken we samen met vaste specialisten en vakmensen.
Door kennis, ervaring en disciplines te combineren, realiseren we projecten efficiënt en met aandacht voor kwaliteit.
tags: #regelgeving #omtrent #aanbouwen #2001