Wanneer je regenpijp is aangesloten op het riool, gaat al het hemelwater dat op je dak valt verloren in het riool, samen met het vuile water. Dit kan leiden tot overbelasting van het rioolsysteem tijdens hevige regenval. Het afkoppelen van je regenpijp is een effectieve manier om dit probleem aan te pakken en bij te dragen aan een duurzamere leefomgeving.
Waarom de regenpijp afkoppelen?
Het afkoppelen van de regenpijp heeft diverse voordelen:
- Minder belasting van het riool: Door regenwater niet meer het riool in te laten stromen, wordt het rioolsysteem minder belast, wat helpt overbelasting en overstromingen te voorkomen.
- Natuur en milieu: Schoon regenwater wordt niet onnodig gezuiverd. Het infiltreren van regenwater in de bodem helpt het grondwaterpeil stabiel te houden, zelfs in de zomer.
- Waterbesparing: Opgevangen regenwater kan hergebruikt worden voor bijvoorbeeld het doorspoelen van het toilet, de wasmachine, het wassen van de auto of het besproeien van de tuin, wat leidt tot een besparing op kostbaar drinkwater.
- Klimaatbestendigheid: Het aanpassen van je tuin en het afkoppelen van regenpijpen draagt bij aan een klimaatbestendigere leefomgeving, die beter bestand is tegen periodes van droogte en wateroverlast.
Voorbereiding en overwegingen
Voordat je begint met het afkoppelen van je regenpijp, zijn er enkele belangrijke zaken om te overwegen:
Geschiktheid van de tuin voor infiltratie
Niet elke tuin is even geschikt voor het direct laten infiltreren van regenwater. Houd rekening met de volgende punten:
- Grondsoort: Zandgrond neemt water goed op en is het meest geschikt voor infiltratie. Kleigrond, veengrond en leemgrond zijn minder of helemaal niet geschikt.
- Grondwaterpeil: Het grondwaterpeil mag niet te hoog zijn. Als dit al erg hoog is, zal het water niet snel wegstromen, wat kan leiden tot wateroverlast.
- Ruimte: Zorg voor voldoende onbetegelde ruimte in de tuin. Een vuistregel is dat per vierkante meter dakoppervlak ongeveer een halve vierkante meter tuinoppervlak nodig is voor infiltratie.
- Afstand tot de woning: De infiltratieplek moet minimaal 2 meter van de gevel, 3 tot 6 meter van de kelder en 2 meter van bomen worden aangelegd. Houd deze afstanden ook aan ten opzichte van de buren.
Om te testen of je tuin water goed kan opnemen en afvoeren, kun je een emmer-test uitvoeren.
Buffering en afvoer bij extreme regenval
Zorg tijdens extreme regenval voor een buffer waar het water heen kan stromen. Dit kan door het water naar een lager gelegen deel van de tuin te leiden, weg van het huis. Als er onvoldoende ruimte is voor bovengrondse infiltratie, kunnen ondergrondse voorzieningen zoals infiltratiekratten of grindkoffers uitkomst bieden.
Overstortvoorzieningen
Voor alle voorzieningen voor regenwateropvang, zoals een regenton, wadi of infiltratievoorziening, is een overstort nodig. Deze overstort, bij voorkeur aangesloten op een nabijgelegen sloot, voorkomt dat water in de tuin blijft staan of de woning inloopt bij zeer hevige buien.
Stappenplan voor het afkoppelen van de regenpijp
Het afkoppelen van je regenpijp is een klus die relatief eenvoudig uit te voeren is. Hieronder vind je een algemeen stappenplan:
Stap 1: Bepaal de afzaaghoogte
Bereken de juiste hoogte om de regenpijp door te zagen. Dit hangt af van de gekozen afvoeroplossing.
Stap 2: Zaag de regenpijp door
Zaag of slijp de regenpijp op de gemarkeerde plekken door.
Stap 3: Plaats een afvoermogelijkheid
Er zijn verschillende opties om het water af te voeren:
- Deksel of afkoppelstuk met klep: Plaats een deksel op het uitstekende eind van de regenpijp laag bij de grond, of installeer een afkoppelstuk met een handmatige klep.
- Bocht of slang: Plaats aan de onderkant van de regenpijp een bocht of een (geperforeerde) slang die het water de tuin in leidt.
Stap 4: Zorg voor verspreiding van het water
Onder de uitstroom van de regenpijp of het afvoerpijpje plaats je een tegel of afkoppelsteen. Deze verspreidt het water over een groter oppervlakte naar de tuin, wat helpt bij infiltratie.
Stap 5: Kies je afvoeroptie
Bij stap 5 maak je een keuze voor de uiteindelijke bestemming van het regenwater:
Optie A: Een regenton plaatsen
Een regenton is een populaire en eenvoudige oplossing om regenwater op te vangen en op te slaan. De regenpijp kan worden aangesloten op de regenton met behulp van een vulautomaat. Zodra de ton vol is, wordt het water automatisch afgevoerd via de regenpijp. Hoewel regentonnen beperkte hoeveelheden water kunnen bergen, zijn ze toepasbaar op balkons en in tuinen.
Optie B: Water leiden naar de tuin of infiltratiegebied
Het water kan direct naar de tuin worden geleid, waar het de bodem kan aanvullen. Dit kan bijvoorbeeld door een watergoot naar een verlaagd deel van de tuin aan te leggen. Voor een goede doorstroming dient de goot licht aflopend te zijn.
Optie C: Ondergrondse opvang en infiltratie
Als er onvoldoende ruimte bovengronds is, kan de regenpijp gekoppeld worden aan ondergrondse voorzieningen zoals infiltratiekratten of grindkoffers. Infiltratiekratten zijn kunststofkratten ingepakt in geo-textiel die in de grond worden ingegraven. Vanuit het krat infiltreert het regenwater geleidelijk in de grond. Een grindkoffer bestaat uit een gat of greppel, bedekt met geotextiel en gevuld met grind, lavasteen of kleikorrels, waaruit het water langzaam in de grond trekt.
Optie D: Hergebruik voor toilet, wasmachine of tuin
Het afgekoppelde regenwater kan ook opgeslagen worden en vervolgens gebruikt worden voor de wc-spoeling, de wasmachine, het wassen van de auto of het besproeien van de tuin.
Optie E: Regenwatervijver of wadi
Een andere mogelijkheid is om het regenwater te laten stromen naar een regenwatervijver of een wadi (waterafvoer, drainage en infiltratie). Dit creëert een natuurlijke buffer en kan bijdragen aan de biodiversiteit.
Regenton aansluiten - Zo plaats je een regenton in de tuin | Praxis
Specifieke oplossingen en hulpmiddelen
Er zijn diverse producten en sets beschikbaar om het afkoppelen van regenwater te vergemakkelijken:
- Rawinso regenwater afkoppelset: Een duurzame en betaalbare oplossing om regenwater eenvoudig van het riool af te koppelen.
- Speedy vulautomaat: Een handig hulpmiddel om een regenton automatisch te vullen en over te laten lopen.
- Bladvanger: Voorkomt dat bladeren en ander vuil in de regenton of het infiltratiesysteem terechtkomen.
Er zijn ook handleidingen beschikbaar voor het zelfstandig plaatsen van een regenton met vulautomaat en bladvanger.
Subsidies en ondersteuning
Veel gemeenten stimuleren het afkoppelen van regenpijpen van het riool en bieden ondersteuning aan bewoners. Dit kan variëren van advies door een 'afkoppelcoach' tot financiële subsidieregelingen. Informeer bij je gemeente naar de mogelijkheden. Soms is het mogelijk om korting te krijgen op benodigde materialen als een groep bewoners gezamenlijk aan de slag gaat.