Regenwater loopt via de regenpijp het riool in. Zonde, want het schone regenwater wordt dan onnodig gezuiverd. Door je regenpijp af te koppelen, zorg je ervoor dat (een deel van) het regenwater in je tuin of in infiltratiekratten onder de grond wordt opgevangen. Het afkoppelen van je regenpijp kan heel simpel, door de regenpijp laag bij de grond door te zagen en het water via een steen weg te leiden. De steen zorgt ervoor dat het water over een breder oppervlak wegloopt. Je kunt er ook voor kiezen om het afkoppelen te combineren met de volgende opties: Regenton installeren, Infiltratiekratten aanleggen, Een wadi aanleggen, Een gootje aanleggen dat het water door de tuin leidt.
Offset en doelstellingen van afkoppelen
Kies je voor deze optie? Dan zijn de kosten 50-70 euro als je een bladscheider toevoegt, of minimale kosten als je alleen langszaam deurzaagt. Voor je begint: check je grond en dak om wateroverlast te voorkomen. Voor elke m2 dak dat wordt afgekoppeld, moet je ongeveer een halve m2 niet-betegelde grond hebben met een diepte van 5 tot 7 centimeter. Het type grond in je tuin is van groot belang: zandgrond kan veel water opnemen, kleigrond niet. Voer een emmertest uit om te kijken of je tuin water goed kan opnemen. Als het grondwaterpeil te hoog is, is afkoppelen ook geen goed idee.
Voorbereidingen en overwegingen
Voordat je de regenpijp afkoppelt, is het belangrijk te controleren of er voldoende ruimte en afwatering is om water op te vangen. Het water mag niet richting het huis stromen. Je tuin moet voldoende niet-betegelde ruimte hebben voor de opvang van water. Voor elke m2 dak dat wordt afgekoppeld, moet je ongeveer een halve m2 niet-betegelde grond hebben met een diepte van 5 tot 7 centimeter. De tuin moet een aflopende helling hebben zodat water naar de opvang gaat en niet tegen de gevel blijft staan. Controleer ook of het dak vrij is van schimmels, asbest of vervuilde materialen die het regenwater kunnen vervuilen.
Materialen en stappen voor de uitvoering
Materialen en Gereedschap (algemeen):
- Gereedschap: zaag, slijper, schuurpapier
- Afkoppelstuk met klep (optioneel)
- Bladscheider (optioneel)
- Afkoppelsteen of tegel
- Bliksemsluitdop of afsluitdop voor het rioolbuisgedeelte
- Gootsteen of emmer voor emmertest en schoonmaken
Stappenplan stap voor stap:
- Twijfel niet: bedenk waar het water naartoe gaat. Regenwater moet na het afkoppelen ergens heen kunnen, zoals een border, grindstrook, verlaging in de tuin of een regenton.
- Zaag de regenpijp af op ongeveer 30 centimeter boven de grond, of boven de plek waar het water uit moet komen. Gebruik een ijzerzaag of PVC-zaag.
- Sluit het rioolgedeelte goed af met een afsluitdop als je het water naar de tuin wilt leiden en het riool tijdelijk wilt uitschakelen.
- Stuur het water naar de juiste plek: gebruik een bochtstuk, slang of buisje om het water naar de gewenste bestemming te leiden.
- Maak een plek voor teveel water (overloop). Denk aan een border, grindstrook of grasveld zodat bij hevige regen het water niet opstapelt.
- Optioneel: installeer een bladvanger op de regenpijp om bladeren en vuil tegen te houden, zeker bij kleverige of vallende bladeren in de herfst.
- Plaats onder de uitstroom een afkoppelsteen of tegel zodat het water over een breder oppervlak wegloopt en in de bodem kan zakken. Voor extra controle kan een afkoppelstuk met een klep handig zijn zodat je met weersomstandigheden de waterstroom kunt regelen.
- Bevestig indien nodig de stijghoek van de resterende regenpijp zodat het water ten minste 2 meter van de woning wordt weggevoerd en niet tegen het huis spuit.
Optionele afwerking en aanvullende elementen:
- Gootje aanleggen met stenen of cement om water naar een verder gelegen deel van de tuin te leiden.
- Laat het regenwater naar een stuk groen, vijver of wadi stromen; dit stukje kan bij een flinke regenbui tijdelijk onder water staan maar zal daarna weer zakken.
- Een regenton opvangen van regenwater is een praktische oplossing. Bij voldoende helling in de tuin kan het regenwater eenvoudig in de regenton opgevangen worden.
Overwegingen bij grondtype en grondwater
Het is belangrijk te weten dat infiltratie afhankelijk is van de bodem: zandgrond absorbeert water beter dan klei. Voer een emmertest uit om te bepalen of jouw tuin water kan opnemen. Als het grondwaterpeil te hoog is, is afkoppelen ook geen goed idee, omdat water niet goed kan infiltreren.
Grond en dakafwatering in balans brengen
Het afkoppelen draagt bij aan minder druk op het riool bij hevige buien en aan meer groen in de tuin. Een waterrijke tuin is goed voor de planten en draagt bij aan een gezonder en aantrekkelijker woon- en leefklimaat. De afkoppeling kan eenvoudig zijn: zaag laag bij de grond een stukje uit de regenpijp en zet een dop op het onderste deel dat naar het riool gaat. Leg vervolgens een tegel onder de regenpijp om het water te leiden en laat het naar een groen gedeelte vloeien.
Systeemkeuze en aanlegvarianten
Er zijn verschillende manieren om regenwater op te vangen of te infiltreren:
- Regentoninstallatie (eventueel met vulautomaat)
- Infiltratiekratten onder de grond
- Een watergoot of gootje naar een lager deel van de tuin
- Wadi of grindkoffer voor infiltratie
Bij een afkoppeling is het handig rekening te houden met toekomstige klussen zoals renovatie of dakvernieuwing. Verschillende subsidiemogelijkheden bestaan afhankelijk van de gemeente, vaak gerelateerd aan het dakoppervlak dat op regenpijpen is aangesloten en vergroening/infiltratie.
Wet- en regelgeving en burenissues
Hemelwaterafvoer en regelgeving: hemelwater wordt in veel gevallen apart geregeld, met een zorgplicht van de terreinbeheerder om verontreiniging te voorkomen. Bij gezamenlijke regenpijpen en burenruzies geldt dat rechten en plichten per situatie kunnen verschillen, en vaak overleg vereist is. Erfdienstbaarheden en verjaring spelen hierbij een rol. Het is verstandig vooraf af te stemmen met buren en, indien nodig, juridisch advies in te winnen.
Regenpijp afkoppelen | Zo doe je dat stap voor stap
Kostenschema en Subsidie-informatie
Kosten variëren afhankelijk van de gekozen oplossing en eventuele extra's zoals bladscheiders. Een eenvoudige afkoppeling met een dop en afvoer naar de tuin kan goedkoop zijn, terwijl infiltratiekratten en een complete verlegging van afvoer extra kosten met zich meebrengen. Subsidies zijn afhankelijk van de gemeente en vereisen vaak vergroening of infiltratie als voorwaarde. De subsidie kan bijvoorbeeld gebaseerd zijn op het aantal vierkante meters dak dat is aangesloten op de regenpijp, met een minimum van 10 m² waarvoor €10 subsidie per m² wordt verstrekt.
Checklist voor beginners
- Controleer de grondsoort en het grondwaterpeil.
- Beoordeel of er voldoende ruimte is voor opvang van water en of infiltratie mogelijk is.
- Overweeg een bladvanger om verstopping te voorkomen.
- Beslis of u een dop, afkoppelstuk of klep wilt gebruiken voor de afvoer.
- Plan een overloopplek zodat bij hevige buien water weg kan stromen zonder overlast te veroorzaken.