regenpijp afkoppelen voor watergeven planten: voordelen en duidelijke instructies

Door de klimaatverandering gaat het vaker en harder regenen. De rioolbuizen kunnen die grote hoeveelheden water niet aan. Door de regenpijp van je huis of schuur af te koppelen gaat er minder water naar het riool. Het water stroomt dan gewoon de tuin in. Minder water op straat bij heftige regen. Minder verdroging. Een waterrijke tuin is goed voor de planten en draagt bij aan een gezonder en aantrekkelijker woon- en leefklimaat.

Aanvulling van grondwater in plaats direct het hemelwater afvoeren naar zuivering. Het afkoppelen is simpel: zaag laag bij de grond een stukje uit je regenpijp. Doe een dop op het onderste stuk van de regenpiip dat naar het riool gaat. Leg vervolgens een tegel onder de regenpijp om het water weg te leiden. De tegel zorgt ervoor dat het water over een breder stuk tuin wegloopt en in de bodem verdwijnt. Maak aan het bovenste gedeelte van de regenpijp een stuk pijp (bocht) vast waarmee je het water minstens 2 meter van je woning wegleidt. Eventueel kun je een gootje aanleggen met stenen of cement om het water naar een verder gelegen deel van de tuin te leiden. Laat het regenwater naar een stuk groen, vijver of wadi stromen. Dit stukje komt na een flinke regenbui vaak wel even onder water te staan.

Emmertest en zorgvuldige planning

Doe eerst de ‘emmertest’ om te kijken of jouw tuin geschikt is om het regenwater uit de regenpijp snel genoeg op te nemen. Graaf een gat van 30 centimeter diep. Vul het gat met een emmer water. Als het water binnen 15 minuten wegloopt, infiltreert het regenwater goed. Als het minder dan uur duurt, is de waterdoorlatendheid gemiddeld. Is het water na een uur nog niet volledig weggezakt? Regenwater loopt via de regenpijp het riool in. Zonde, want het schone regenwater wordt dan onnodig gezuiverd. Door je regenpijp af te koppelen, zorg je ervoor dat (een deel van) het regenwater in je tuin of in infiltratiekratten onder de grond wordt opgevangen.

Praktische uitvoering van afkoppelen

Het afkoppelen van je regenpijp kan heel simpel, door de regenpijp laag bij de grond door te zagen en het water via een steen weg te leiden. De steen zorgt ervoor dat het water over een breder oppervlak wegloopt. Je kunt er ook voor kiezen om het afkoppelen te combineren met de volgende opties: Regenton installeren (eventueel in combinatie met een vulautomaat), Infiltratiekratten aanleggen, Een wadi aanleggen, Een gootje aanleggen dat het water door de tuin leidt.

Infographic: Overzicht opties na afkoppelen regenpijp

Kosten, subsidies en planning

Kosten: Zaag je alleen de regenpijp door en leg je er een grote steen onder? Dan zijn de kosten minimaal. Als je kiest voor extra maatregelen zoals een bladvanger, bedragen de kosten circa 50-70 euro. Veel gemeenten stimuleren het afkoppelen van regenpijpen van het riool, wat kan leiden tot subsidies of steun bij aanleg van opnamevoorzieningen.

Voordat je begint: check je grond en dak. Voor elke m2 dak dat wordt afgekoppeld, moet je ongeveer een halve m2 niet-betegelde grond hebben met een diepte van 5 tot 7 centimeter. Het type grond is van groot belang: zandgrond neemt water vaak goed op, kleigrond vaak minder. Voer een emmertest uit om te checken of jouw tuin water goed kan opnemen en afvoeren. Als het grondwaterpeil te hoog is in je tuin, is afkoppelen ook geen goed idee. Graaf een gat en kijk of het meteen water vult; zo ja, is het grondwaterpeil hoog.

Kaart: watershed en infiltratie-opties per type bodem

Alternatieve en aanvullende maatregelen

Een regenton is nog altijd populair; het is goedkoop en zuivering is niet nodig. Regenwater is ongeschikt voor drinkwater of vaatwasser. Wie het regenwater wil gebruiken in het huishouden, dient een regenwatersysteem aan te schaffen; hierbij wordt het hemelwater gefilterd waarna het klaar is voor bijvoorbeeld het spoelen van het toilet of wassen van kleding. Een andere mogelijkheid is om regenwater te laten aflopen naar een speciale sloot of wadi waarin het water terecht komt; ook wel 'wadi' genoemd. Deze liggen vaak in het openbare gebied. Infiltratiekratten zijn simpele kunststofkratten ingepakt in geo-textiel, die in de grond worden ingegraven en waar de regenpijp op wordt aangesloten. Vanuit het krat infiltreert het regenwater vervolgens geleidelijk in de grond. Infiltratiekratten hebben een voordeel: weinig ruimte nodig en ze kunnen onder verhard oppervlak worden aangelegd.

Diagram: regenwateropvang- en infiltratiesystemen

Informatie en veiligheidsadviezen

Regenwater dat je opvangt via je afgekoppelde regenpijp mag je niet gebruiken als drinkwater. Controleer welke materialen in contact komen met het water op het dak en in de dakgoot. Als je een asbestdak hebt, moet je dit eerst vervangen. Andere vervuilende materialen kunnen zijn geïmpregneerd hout en metalen zoals zink en koper. De overstort van opvangvoorzieningen moet bij voorkeur uitkomen op een nabijgelegen sloot om overstromingen te voorkomen.

Regenpijp afkoppelen | Stap voor stap

Praktische stappenlijst: 9 afkoppeltips

  1. Maak eerst een goed plan. Kijk hoe de waterafvoeren van je woning nu lopen en wat je precies wilt. Check of jouw gemeente afkoppelsubsidie verleent.
  2. Afkoppelen kan alleen in gebieden waar water de grond in kan lopen. Denk aan een goed doorlatende bodem zoals zandgrond en gebieden met een lage grondwaterstand.
  3. Graaf je regenpijp rondom vrij, zaag deze door en plaats een dekseltje op de pijp die de grond in loopt. Zo nodig kun je de regenpijp hier in de toekomst weer op aansluiten. Het dekseltje voorkomt verstopping.
  4. Plaats een bocht met een haakse hoek op de regenpijp die langs de muur naar beneden loopt en zorg dat de bocht net niet de grond raakt. Leg er eventueel een tegel onder om uitspoeling van de grond te voorkomen.
  5. Het water moet van de muur afstromen zodat er geen vocht in de muur trekt. Voorkom ook dat het water naar de buren stroomt.
  6. Laat het water uitlopen op je grasveld of in de plantenborder. Je kunt je tuin ook wat hol aanleggen, zodat er meer water de grond in kan. Eventueel kun je zinkputten, infiltratiekratten of drainagebuizen ingraven zodat je meer en sneller water kwijt raakt.
  7. Overweeg een regenton, wadi of infiltratievoorziening met een overstort naar een nabijgelegen sloot of rioolput. De keuze hangt af van bodemdoorlatendheid en beschikbare ruimte.
  8. Controleer of het water niet in het huis terugstroomt en of de plek geschikt blijft bij hoosbuien. Een afkoppelstuk met klep kan handig zijn om waterhaak-/droogtecondities aan te passen.
  9. Wireframe: sluit een regenton of infiltratiekratten aan voor opslag of infiltratie van regenwater afhankelijk van de ruimte en voorkeur.
Schematische afbeelding: hoe af te koppelen met en zonder bladvanger

Samenvatting van belangrijke punten

Het afkoppelen van regenpijpen kan wateroverlast verminderen en het robuust maken tegen hevige buien. Het water kan langer in de tuin blijven en in de bodem zakken, wat het grondwater aanvult. Belangrijk is een goed plan, een doorlatende bodem, en voldoende opvangruimte in de tuin. Regenwater mag niet gebruikt worden als drinkwater, en sommige materialen in dak en goot kunnen voor verontreiniging zorgen.

tags: #regenpijp #watergeven #planten