Het opvangen en hergebruiken van regenwater is een slimme en duurzame keuze. Slim omdat het water voor niets uit de lucht komt vallen en duurzaam omdat we allemaal graag wat willen doen voor Moeder Aarde. Met een regenton kun je op eenvoudige wijze daaraan bijdragen. Er zijn een aantal zaken waarmee rekening gehouden moeten worden. Zo is het van belang dat de ton op een stevige en vlakke ondergrond komt te staan; als je hem in de border zet kan hij verzakken, wat er slordig uitziet en de aansluiting aan de regenpijp kan afbreken.
De montagestappen kunnen bestaan uit verschillende opties, afhankelijk van wat je wilt bereiken: aansluiten via een vulautomaat, of rechtstreeks koppelen met een gat in de deksel. De Garantia Rapido-set is bijvoorbeeld eenvoudig te monteren en heeft een flexibele slang waardoor je niet aan de regenpijp of aan de ton trekt om ze te koppelen. Wil je een zinken of koperen hemelwaterafvoer gebruiken, dan is het mooi om een aansluitstuk van hetzelfde materiaal te gebruiken. Dit geeft een geheel uiterlijk, maar kan iets lastiger zijn om te installeren dan de Garantia Rapido.
Keuze van locatie en ondergrond
Begin met een goede plek voor de regenton: naast een regenpijp, liefst in de schaduw zodat het water fris blijft. De ondergrond moet vlak en stabiel zijn; een verhoging (voetenstuk of stapels tegels) voorkomt verzakken en houdt ruimte voor een emmer onder de kraan. Voor grotere projecten kan een randvoorwaarde zijn om de verticale regenpijp te gebruiken en eventueel met gemeente- of buurtsubsidies te werken als er meerdere tonnen of een buurtactie ingaat.
Aansluitmogelijkheden en vulautomaat vs. gat in de deksel
Er zijn veel manieren om de regenton op de regenpijp aan te sluiten. Een vulautomaat vangt het water op uit de regenpijp en vult de ton; zodra de ton vol is, loopt het water terug naar de regenpijp. Een vulautomaat wordt vaak geleverd met een kleine stenen of kunststof vulopening. De vulautomaat zorgt ervoor dat de ton niet voller wordt dan het hoogste punt van de aansluiting in de regenton. Als je geen vulautomaat wilt gebruiken, kun je een gat in het deksel maken zodat het water via een slang de tuin in kan lopen; hierbij is wel een overloop nodig om overstroming te voorkomen. De aansluiting tussen regenpijp en regenton moet horizontaal lopen bij de installatie.
De meest verkochte vulautomaat is de luxe vulautomaat ‘rapido’, geschikt voor alle regenpijpen (kunststof, zink, koper) en ongeacht het materiaal van de regenton. Voor hoekige of vierkante regenpijpen is de rapido quattro mogelijk, vereiste minimaal een regenpijp van 80x80 cm. De vulautomaten worden meestal geleverd met een gatenzaag. Voor afwisseling bestaan vulautomaten met zomer- en winterstand om vorstschade te voorkomen. Een vulautomaat werkt met een gat in de regenpijp; sommige modellen vereisen een gat vanaf bovenaan in de regenton zodat de vulautomaat past en correct functioneert.
Regenpijp direct aansluiten vs. afslanken van de pijp
Direct aansluiten op de regenton via een gat in de deksel is mogelijk, maar vereist twee gaten: één gat voor de aanvoer en één gat voor de overloop naar buiten als de ton vol is. Een directe aansluiting via een regenton direct op de regenpijp kan er strak uitzien, maar is minder flexibel als het gaat om onderhoud en afsluiting. In veel gevallen is het verstandiger een vulautomaat of een afleidstuk te gebruiken die de regenpijp afleidt naar de ton zonder te kaskaderen.
Bij het aansluiten op een zinken regenpijp blijft de esthetiek een punt van aandacht. Je kunt kiezen voor een tussenstuk met een zinken vulautomaat of een model waarbij alleen een gat geboord hoeft te worden. Direct aansluiten op de regenpijp kan ook, maar dan is een overloopset aan te raden om overtollig water af te voeren en schade te voorkomen.
Capaciteit en onderhoud
De inhoud van de regenton hangt af van het dakoppervlak en de beoogde gebruiksruimte in de tuin. Voor kleine tuinen volstaat 100-200 liter; voor grotere terreinen kan 500 liter of meer aan te raden zijn. Een regenton bespaart waterkosten en regenwater is vaak beter geschikt voor planten, omdat het zachter en minder kalkhoudend is dan kraanwater. Regenpijpen dienen op een juiste hoogte te zitten voor een goede aanvoer en overloop. Een overloop zorgt ervoor dat de ton niet overloopt bij stortbuien en het water terug kan naar de regenpijp of naar een buitenafvoer.
Onderhoud: controleer regelmatig de aansluitingen op lekkage, maak de ton schoon en controleer de overloop. Voor vorstbescherming kan een winterstand of afdekking helpen. Een overloop kan direct naar een tuin of wadi leiden zodat overtollig water effectief wordt gebruikt. De vulautomatische systemen zijn onder meer kunststof, zink of koper; de keuze hangt af van het soort regenpijp en esthetische voorkeur.
Stappenplan: installatie met vulautomaat
- Kies de plek voor de regenton, naast de regenpijp en op een vlakke ondergrond.
- Installeer de verhoging zodat de kraan goed bereikbaar is, bijvoorbeeld met een voetstuk of tegels.
- Meet de hoogte van de opening in de regenton en de uitgang in de regenpijp; markeer de hoogte zodat het water correct kan terugstromen naar de regenpijp wanneer de ton vol is.
- Installeer de vulautomaat. Zaag of boor een gat in de regenpijp voor de vulautomaat (afhankelijk van het model). Schuur de aansluitingen licht op en plaats indien nodig de bladvanger.
- Sluit de vulautomaat aan op de regenton met het bijgeleverde verloopstukje. Lijm de aansluitingen alleen als dit noodzakelijk is; bij sommige systemen volstaat een klik- of niet-verlijmde verbinding.
- Test het systeem door water door de regengoot of bladvanger te laten stromen en controleer op lekkages. Dek de regenton af met een deksel.
- Beveilig de overloop zodat overtollig water veilig wegloopt, bijvoorbeeld naar de tuin of het riool.
Een aanvullend stappenplan beschrijft ook het alternatief voor sluiten van de regenpijp in de aansluiting zonder vulautomaat. Hierbij wordt een gat geboord in de deksel (40 mm) en een overloopregeling aangebracht zodat het overtollige water naar de tuin of een afvoer kan stromen.
Veelgestelde vragen en praktische tips
Ja, je kunt een regenpijp rechtstreeks in een regenton aansluiten, maar dit is niet altijd de beste oplossing. Een directe aansluiting vereist zagen en afkappen van de regenpijp en kan leiden tot onderhoudsuitdagingen. Een betere oplossing is het gebruik van speciale aansluitstukken zoals een regenpijpafleider. Hiermee wordt overtollig water beter geleid en blijft het systeem efficiënt.
Wil je regenwater opvangen en hergebruiken in je tuin? Dan is een regenton de slimme keuze. Zorg voor een stabiele ondergrond en passende bevestiging, gebruik een vulautomaat of een gat-naar-de-ton methode met een overloop, en onderhoud de installatie regelmatig. Een druppelslang van CleverSchlauch kan gebruikt worden om regenwater direct aan de planten te geven en zo verspilling te voorkomen. De druppelslang werkt bij lage waterdruk en kan bovengronds of ondergronds worden gelegd, is vorstbestendig en gemaakt van gerecycled materiaal.
In kosten scheelt een eenvoudige kunststof regenton met 100-300 liter inhoud inclusief een voetstuk ongeveer 90 euro; vulautomaten en bladvangers kosten meestal tussen de 20 en 50 euro per stuk. Bij grotere aankopen of meerdere tonnen kunnen er subsidies of kortingen gelden via de gemeente of leverancier.
Materialen en gereedschappen
- Regenton (kunststof of hout);
- Voetstuk of verhoging;
- Vulautomaat (diverse types zoals rapido, rapido quattro, Speedy, etc.);
- Gatenzaag (voor de juiste diameter);
- Gereedschap: zaag, vijl, meetlint, potlood, schuurpapier;
- Bladvanger (optioneel);
- Koppelingen en afdichtingsmaterialen (PVC-lijm afhankelijk van systeem);
- Overloopslang en afvoer
Praktische overwegingen en milieuvoordelen
Door een regenton te installeren draag je bij aan een beter milieu en bespaar je op waterkosten. Regenwater is beter voor planten doordat het zachter is en minder kalk bevat dan kraanwater. Het water op het dak wordt opgevangen en opgeslagen; overtollig water wordt via een overloop terug naar de regenpijp of naar de tuin geleid, waardoor verontreinigingen beperkt blijven en water efficiënter wordt gebruikt. Regenwater mag niet als drinkwater worden gebruikt en moet altijd op eigen terrein worden geplaatst en aangesloten op een regenpijp die van het dak afvoert. Voor huur- of VvE-woningen is toestemming vereist vooraf.
Samenvatting van de installatie-opties
- Vulautomaat tussen regenpijp en regenton: één gat in de regenpijp, volumecontrole via automaat, overloop naar regenpijp of tuin;
- Gat in de regentondeksel: twee gaten nodig (aanvoer en overloop);
- Directe aansluiting op regenpijp: esthetisch maar minder flexibel; gebruik eventueel een overloopset;
- Zinken regenpijp: gebruik een tussenstuk of vulautomaat die geschikt is voor zink; overloop en afdichtingen vereist;
- Subsidies en kortingen mogelijk bij aanschaf van meerdere tonnen of buurtacties.
