Regenwaterafvoer en hemelwaterafvoer systeem aanleggen en werking

Wat is hemelwaterafvoer (hwa)? Onder hemelwaterafvoer wordt verstaan; het afvoeren van water dat uit de hemel komt. Daarbij kan je denken aan regen, sneeuw of hagel. De afvoer zorgt ervoor dat het hemelwater van het dak wordt afgevoerd naar de dakgoot en vervolgens de riolering in gebracht. De meest bekendste vorm is de PVC regenpijp. Daarnaast zijn echter nog veel meer verschillende opties zoals het zinken van je hemelwaterafvoer (hwa).

Welke materialen en opties bestaan er?

De regenpijp is verkrijgbaar in zink, PVC en staal. De regenpijp voor het afvoersysteem kun je bij ons bestellen in diverse afmetingen. De regenpijp kan met mof of sok worden verbonden om meerdere delen regenpijp met elkaar te koppelen. Een dakgoot is een essentieel onderdeel voor hemelwaterafvoer: zonder dakgoot loopt al het regenwater langs de muren en kan dit tot vochtproblemen leiden. Een plat dak heeft vaak uitlopen en regenpijpen om het water af te voeren, terwijl een hellend dak via dakgoten en regenpijpen verloopt.

Infographic: Overzicht HWA-componenten en afvoerpad

Naast traditionele afvoer naar het riool kan hemelwater ook infiltreren in de bodem of tijdelijk opgeslagen worden voor hergebruik. Mogelijke systemen zijn:

  • Regentonnen of regentanken voor bovengrondse toepassingen
  • Ondergronds infiltratiesysteem met infiltratiekratten of infiltratieputten
  • Infiltratie ondergrond om regenwater geleidelijk terug te geven aan de bodem
  • Grote regenwatertanken met automatische of analoge/ digitale besturing

Hoe installeer je landschapsafwatering op de juiste manier?

Infiltratie en hergebruik

Regenwaterinfiltratie zorgt ervoor dat regenwater niet naar het riool gaat, maar opgevangen wordt in de grond. Particulieren en bedrijven worden gestimuleerd regenwater van het riool af te koppelen en slim om te gaan met regenwater. Het riool raakt hierdoor minder belast en het opgevangen hemelwater kan worden hergebruikt. Een regenton kan worden gebruikt om hemelwater te hergebruiken voor bovengrondse toepassingen. Een infiltratiesysteem vangt regenwater tijdelijk op en geeft het later dosisgewijs aan de grond terug.

Diagram van infiltratiesysteem en opslagpunten

Normen en onderhoud

Kwaliteitsnormen: Nen 3215 en het bouwbesluit gelden bij de aanleg van hemelwaterafvoer. Nen 3215 geeft aan welke wettelijke regels er gevolgd moeten met betrekking tot gebouwriolering. Het bouwbesluit bevat voorschriften waaraan een bedrijf moet voldoen tijdens de bouw van nieuwbouw of verbouwingen.

Onderhoud: Regelmatig onderhoud is cruciaal om lekkages te voorkomen. Dakgoten schoonmaken, bladeren en vuil verwijderen, en tijdig repareren bij scheuren of schade zijn belangrijke taken. Een specialist kan onderhoud en inspectie uitvoeren als u zelf geen tijd heeft.

Checklist onderhoud hemelwaterafvoer

Aanleggen en berekenen van een HWA-systeem

Zelf aanleggen is mogelijk, maar aandachtspunten blijven: de dakgoot moet goed ondersteund zijn (bijv. circa elke 80 cm een dakgootbeugel), voldoende afschot, en geen scherpe hoeken in de regenpijp. Minimale afmetingen van de hemelwaterafvoer berekenen is essentieel; grotere dakoppervlakken vereisen meer capaciteit. Voor een plat dak kan een vergaarbak of uitloop nodig zijn. Bij hellende daken stroomt water via dakgoot en regenpijp.

Voor het samenstellen van een systeem kun je rekening houden met:

  • Dakoppervlak en waterbelasting
  • Keuze tussen PVC, zink of koper
  • Verbindingen met mof/sok en benodigde lengtes van buizen
  • Eventuele vertakkingen bij meerdere dakvlakken
  • Overloop en aansluiting op riool, infiltratie of waterbuffer
Schematische weergave van regenpijp met uitlopen en verbindingen

Installatie in stappen

Stap 1: Bepaal de gewenste opslag en bijbehorende capaciteit (hoeveel water moet worden vastgehouden en hoeveel wordt verbruikt).

Stap 2: Kies materiaal en afmetingen op basis van dakoppervlak en gewenste toepassing (tuinirrigatie, spoelen toilet, wasmachine, etc.).

Stap 3: Plaats regenwatertank en pompsysteem nabij elkaar om korte aanzuiglengtes te garanderen. Houd rekening met maximale belasting en ondergronds plan bij aanleg.

Stap 4: Leg ondergrond en maak deuropeningen; gebruik dikwandige PVC-leidingen voor aanvoer en afvoer ondergronds.

Stap 5: Monteer de bladvanger en het filter om vuil buiten te houden; controleer regelmatige schoonmaak en eventueel naspoelen van filters.

Uitgebreide installatiehandleiding regenwatertank

Subsidies en praktische overwegingen

Verschillende gemeenten en waterschappen bieden subsidies met verschillende voorwaarden (percentage van kosten, per m² af te koppelen dakoppervlak, etc.). Het is aan te raden dit na te vragen bij uw gemeente en waterschap. Fornuitleer over subsidies en planning: Een nationale subsidie kan mogelijk komen, afhankelijk van regelgeving.

Een praktische vuistregel: niet alle regenwater kan of hoeft volledig uit het riool te worden afgekoppeld. Een mogelijke benadering is gebruik van 1-2 regentonnen per woning voor tuinirrigatie en onderhoud aan het riool. Een volledig afkoppelen kan leiden tot uitdagingen zoals overstroming bij extreme regenval en extra kosten voor buffering en infiltratie.

tags: #regenwater #afvoer #kanaal