Deze zomer wordt tussen metrostation Spaklerweg en station RAI hard gewerkt aan het spoor. In totaal wordt over een lengte van ruim 3 kilometer het spoor vernieuwd. Het is het grootste onderhoudsproject in de geschiedenis van GVB. Deze zomervakantie wordt het metrospoor tussen station Spaklerweg en station RAI na 40 jaar vervangen. Zes weken lang geen metro tussen deze twee stations en geen metro 50.
Het vernieuwde stationscomplex Amsterdam RAI is vanaf deze week eindelijk helemaal zichtbaar voor reizigers en publiek. Het OV-knooppunt is uitgebreid met een ruime, transparante en integrale stationshal voor metro en trein. Licht en gastvrij. Het station heeft nu de uitstraling gekregen die aansluit bij de ambitie van OV-knopen aan de zuidkant van Amsterdam.

Waarom het spoorwerk nodig is en waarom nu
Waarom is dit nodig? “Het spoor is hier al 40 jaar oud en simpelweg aan vervanging toe,” vertelt Marc. “Daarom heeft GVB besloten om het hele stuk in één keer goed aan te pakken. Door de werkzaamheden in één keer te doen, in plaats van in kleine stukken, is het werk sneller klaar. En dat zorgt uiteindelijk voor minder hinder voor reizigers.”
Waarom nu? ‘’De werkzaamheden zijn begonnen in de zomervakantie. In de zomer zijn er minder reizigers,” zegt Marc. “Op de snelwegen zie je dat, maar ook in de metro. Daarom maken we gebruik van deze periode. Zo kunnen de werkzaamheden veilig en sneller worden uitgevoerd, terwijl de overlast beperkt blijft.” Vanwege de lengte van het spoor en de complexiteit van het werk is gekozen voor uitvoering tijdens de zomervakantie, in samenhang met de werkzaamheden aan Zuidasdok. Zo houden we de overlast voor de reizigers beperkter.
Wat er precies wordt vernieuwd op het traject Spaklerweg-RAI
Dat betekent: nieuwe dwarsliggers, nieuwe ballast onder het spoor en ook een nieuwe derde rail. Dat is de rail die zorgt voor de stroomvoorziening van de metro. Het oorspronkelijke traject maakte deel uit van de Amstelveenlijn (geopend in 1990) en werd later geïntegreerd in de ringlijn. Door toegenomen reizigersaantallen, onder andere door de groei rond de Zuidas, is grootschalig en toekomstgericht onderhoud noodzakelijk.
Hoe wordt dit gedaan? We nemen jullie mee en nemen een kijkje achter de schermen. We spraken met Marc van Nassau, als projectmanager cluster baan- en spoorprojecten is hij namens GVB en de Vervoerregio verantwoordelijk voor dit grote onderhoudsproject.

Uitdagingen op een “postzegel” en logistiek
Niet alleen de korte tijd waarin werkzaamheden uitgevoerd moeten worden vormt een uitdaging, ook de beperkte ruimte maakt het project extra ingewikkeld. Marc: “Bij GVB werk je eigenlijk op een postzegel. We hebben veel minder ruimte om de werkzaamheden uit te voeren dan bijvoobeeld ProRail, en we werken midden in bewoond gebied. Logistiek is dan ook extra belangrijk.”
Omdat er veel stof vrij kan komen bij het graven en zeven, nemen de bouwers extra maatregelen. Mario Pieper, projectmanager bij aannemer VolkerRail legt uit: “We maken alles eerst nat. Daardoor blijft het stof plakken aan de stenen en komt het niet in de lucht. Dat is beter voor omwonenden, het verkeer en natuurlijk ook voor onszelf.”
Oog voor natuur en duurzaamheid
Het project houdt ook rekening met de natuur. “Van tevoren is ecologisch onderzoek gedaan. Er is daarbij bijvoorbeeld een specifieke bloem gevonden in de bermen langs de sporen. Op plekken waar die bloemen staan, mogen we niet zomaar een inrit maken,” vertelt Marc. “Gelukkig bleek dat we daar geen belemmering hadden, dus we konden doorwerken.”
Ook op andere manieren wordt er aan duurzaamheid gedacht. Zo worden er nieuwe kunststof dwarsliggers geplaatst, in plaats van betonnen of houten exemplaren en wordt er kwartsvrije ballast gebruikt. “Dat is nog niet vaak gedaan op zo’n lange afstand,” zegt Marc. “Maar het is wel een stuk duurzamer.”

Bijzondere machines en hergebruik van materiaal
Bij het werk wordt gebruik gemaakt van een indrukwekkende machine: de Kettinghor. Deze machine heeft een draaiende ketting die het oude steenslag onder het spoor omhoog haalt. Vervolgens gaat dat steenslag over grote zeven. “Alles wat nog goed is, gebruiken we opnieuw,” legt Marc uit. Wat niet goed meer is, gaat via een speciale trein naar een overslagplaats. Daar wordt het afval verder verwerkt.
Organisatie en samenwerking
Marc geeft aan dat het belangrijk is dat een project van zo’n grote omvang echt gedragen wordt door de hele organisatie: “Het gaat niet alleen om het spoor, maar het raakt verschillende afdelingen binnen én buiten GVB. Goed samenwerken is daarbij van groot belang. Bijvoorbeeld met assetmanagement of het eilandbedrijf dat binnen GVB over elektra gaat. Er is natuurlijk ook een heel plan opgetuigd voor alternatief vervoer. Daarbij werken we ook nauw samen met NS.”
Bijzonder aan dit project is dat er een bouwteamconstructie is opgezet met aannemer VolkerRail. Volgens Mario Pieper, de projectmanager van VolkerRail, zorgt dit voor een optimale samenwerking met GVB. “Normaal krijg je als aannemer een kant-en-klaar plan. Nu hebben we samen met het GVB het ontwerp gemaakt. Dat werkt veel beter. Zo kun je gebruik maken van elkaars kennis.”
CEO RAI Paul Riemens over innovatie
Planning, fasering en vooruitblik
De werkzaamheden duren in totaal zes weken. De planning is om op 24 of 25 augustus klaar te zijn. Volgend jaar zomer volgt het spoor aan de andere kant. Ook vanuit Operatie GVB wordt er mee gewerkt aan dit grote en belangrijke project.
Bereikbaarheid en reisadvies tijdens de werkzaamheden
Er is natuurlijk ook een heel plan opgetuigd voor alternatief vervoer. Reisadviezen vanaf Station Zuid naar Centraal Station: Metro 52 naar Noord. Vertrekt vanaf het rechter perron (tegenover metro 51 naar Isolatorweg). Naar Amstelveenseweg, Lelylaan, Sloterdijk en Isolatorweg: Metro 51 naar Isolatorweg. Vertrekt vanaf het rechter perron (tegenover metro 52 naar Noord). Naar Station RAI: Metro vervangend vervoer met NS-trein tot Station RAI of bus 62 richting Amstelstation. Naar Overamstel: Metro 52 tot metrostation Europaplein en daarna overstappen op tram 23 naar Amstelstation.
| Herkomst | Bestemming | Adviesroute |
|---|---|---|
| Station Zuid | Centraal Station | Metro 52 naar Noord (rechter perron) |
| Station Zuid | Amstelveenseweg/Lelylaan/Sloterdijk/Isolatorweg | Metro 51 naar Isolatorweg (rechter perron) |
| Station Zuid | Station RAI | NS-trein tot RAI of bus 62 richting Amstelstation |
| Station Zuid | Overamstel | Metro 52 tot Europaplein, overstap tram 23 naar Amstelstation |
Stationsrenovatie RAI: hal, licht en fietsenstalling
Het vernieuwde stationscomplex Amsterdam RAI is vanaf deze week eindelijk helemaal zichtbaar voor reizigers en publiek. Na de opening van de fietsenstalling in maart van dit jaar, is de metamorfose compleet. Het belangrijke OV-knooppunt is nu ook verder uitgebreid met een ruime, transparante en integrale stationshal voor metro en trein, zodat de reiziger gemakkelijk en snel kan switchen tussen de diverse vervoersmiddelen. Het station Amsterdam RAI bevindt zich aan de oostelijke kop van het Zuidas gebied en heeft een integrale transformatie en uitbreiding ondergaan.
Licht en gastvrij. Op dit moment maken reizigers alleen gebruik van het station voor noodzakelijke reizen maar het nieuwe station is er klaar voor als er weer gereisd mag worden. Het nieuwe station is, door het gebruik van veel glas, uitnodigend: open, licht en vooral gastvrij. Licht is er in overvloed door de volledig glazen gevels, de witte tegelwanden en de witte, ruim verlichte plafonds en is misschien wel het opvallendste element in het station. Via glazen overkappingen en ruime vides stroomt het daglicht de stationshal in.

Oriëntatie, kunst en beleving
Er arriveren hier steeds meer reizigers, vaak als eenmalig bezoeker, die behoefte hebben aan visueel overzicht en oriëntatie. Denk aan beursbezoekers van de RAI, maar ook aan het groeiende internationale zakenpubliek, te gast in de stad en op zoek naar hotels aan deze kop van de Zuidas. De hal wordt zo een lichtpunt tussen de viaducten met uitstraling naar de straat. Door de transparante, glazen gevels heeft het station een sterk visuele relatie met de omgeving gekregen, wat bijdraagt aan de sociale veiligheid en natuurlijke oriëntatie en wayfinding.
In de ruime stationshal die nu meer dan twee keer zo groot is als de oorspronkelijke komt het kunstwerk van het kunstenaarsplatform Polly’s Pictureshow nu eindelijk pas echt goed tot haar recht. Het siert de centrale wand van de hal met als thema ‘het theater van het reizen’. De reizigers die er passeren maken er onderdeel van uit, als figuranten in het ruimtelijke en theatrale decor.
Fietsvoorzieningen en integrale werking
De fietsenstalling is integraal onderdeel van de hal en biedt plaats aan ruim 1800 fietsen en 60 OV-fietsen. De stalling is gemoderniseerd en uitgebreid met een glazen serre. Ze heeft een directe en comfortabele verbinding gekregen met de stationshal. Als je eenmaal binnen bent in het kleurrijke interieur, blijf je verder droog en uit de wind. De stalling is bewaakt en voor de eerste 24 uur gratis.
De bewaakte fietsenstalling is na de metamorfose integraal onderdeel van het stationscomplex en biedt plaats aan ruim 1800 fietsen. Ze is gemoderniseerd met kleurrijke interieur en uitgebreid met een glazen serre. Het OV-knooppunt is uitgebreid met een ruime, transparante en integrale stationshal voor metro en trein.

Achter de schermen: opdrachtgevers, ontwerp en uitvoering
De renovatie en uitbreiding is uitgevoerd door Metro en Tram, onderdeel van de Gemeente Amsterdam, in opdracht van de Vervoerregio Amsterdam, ProRail en NS. In de voorbereiding en de uitvoering is de gemeente ondersteund door het ingenieursbureau Movares, tevens de architect van het ontwerp. De aannemer J.P. van Eesteren heeft de renovatie en uitbreiding gerealiseerd in samenwerking met Strukton die verantwoordelijk was voor de installaties.
Het ontwerp van het station is ontwikkeld vanuit één architectonische, integrale visie met een ambitieniveau dat past bij de centrumlocatie. Het ontwerp is van architect Paul van der Ree, studioSK. Hij stelde ook het integrale masterplan op voor de transformatie van de totale stationsomgeving. De kwaliteitssprong in uitstraling en comfort is in het hele stationscomplex terug te vinden.
Historische context en koppeling met de Noord/Zuidlijn
Griekspoor is bij de RAI Amsterdam bezig met het aanbrengen van de bestrating bij het metrostation Europaplein. Dit station maakt deel uit van de nieuwe Noord/Zuidlijn. De Noord/Zuidlijn is een 9,7 kilometer lange metrolijn. De metrolijn begint bovengronds in Amsterdam-Noord om vervolgens onder het IJ door richting het centrum Amsterdam te rijden. Vanaf centraal gaat de metro onder straten als Damrak, Rokin, Vijzelstraat, Vijzelgracht, Ferdinand Bolstraat en Scheldestraat om bij station Europaplein uit te komen. Station Europaplein krijgt 2 ingangen, bij beide ingangen gaat Griekspoor aan het werk.
De bestaande klinkers worden verwijderd, de grond wordt aangevuld en verdicht, de bestrating wordt aangebracht en ook het trottoir wordt hersteld. Ben jij benieuwd naar ons bezoek aan dit bijzondere project? Het oorspronkelijke traject maakte deel uit van de Amstelveenlijn (geopend in 1990) en werd later geïntegreerd in de ringlijn.

Omgevingsmaatregelen in Zuidas: werken aan doorstroming en veiligheid
In juli en augustus 2026 is de weg onder de weg- en spoorviaducten in de Beethovenstraat vier weken dicht voor auto’s en bussen. We bereiden daar de aanleg van de A10-tunnel voor. Verderop krijgt de kruising Beethovenstraat/Ravellaan een nieuwe inrichting. Van 18 mei tot en met 9 augustus 2026 voeren we enkele verbeteringen door aan de De Boelelaan-West. Daardoor rijdt autoverkeer straks beter door, en kunnen fietsers en voetgangers veiliger oversteken bij de Parnassusweg. Houd rekening met enige hinder.
Langs de Beethovenstraat bij Valley hebben we een deelmobiliteitshub aangelegd. Dit om deelvervoer in Zuidas aantrekkelijker te maken. We gaan het op meer plekken in Zuidas doen: in 2026 willen we naar 20 deelhubs, op de langere termijn zelfs 35.
Werken in en rond station RAI: eerdere en aanvullende ingrepen
Binnenkort start de renovatie en de uitbreiding van de metrohal in station RAI. Het werk moet voor de zomervakantie van 2019 klaar zijn. Uiteraard blijft het station tijdens de werkzaamheden volop in bedrijf. Na oplevering van het vernieuwde metrostation wordt ook de ruimte rond het station opnieuw ingericht. Verder wordt de bewaakte fietsenstalling uitgebreid van 500 naar circa 1.850 fietsparkeerplekken. Om deze uitbreiding mogelijk te maken, gaat de huidige stalling vanaf 20 juli 2018 dicht. Er komen alternatieve fietsparkeerplekken in de buurt. De vernieuwde fietsenstalling gaat in februari 2019 open.
Vanwege de aanleg van een nieuw riool gaat het fietstunneltje onder de Europaboulevard richting het ROC (het tweede tunneltje vanaf station RAI) tijdelijk dicht. Het werk vindt plaats tijdens de komende zomervakantie, om hinder voor zo veel mogelijk mensen te beperken. Er worden ter plaatse omleidingsroutes aangegeven. Ook het GVB gaat werkzaamheden uitvoeren en wel in de herfst. Het tramspoor bij RAI en op de keerlus naast station RAI wordt vernieuwd.
Daarnaast zal voor Waternet het spoor in de Rooseveltlaan worden opgebroken. Vanwege de werkzaamheden aan de keerlus en Rooseveltlaan, zal tram 4 tussen 1 oktober 2018 en 1 juli 2019 een aangepaste route rijden naar het Amstelstation in plaats van naar Station RAI. De buslijnen blijven wel rijden, maar krijgen tijdelijke haltes.

Capaciteit, gebruik en positionering van station RAI
De stationshal is meer dan verdubbeld in omvang en capaciteit, met een moderne transparante uitstraling. Het functioneert als een ‘Urban Lounge’: open, licht, uitnodigend en gastvrij en voor iedereen toegankelijk, 7 dagen per week en vrijwel de hele dag. Met piekmomenten op evenementendagen maken zo’n 10.000 metroreizigers en 30.000 treinreizigers per dag gebruik van het station. Op Amsterdam RAI arriveren steeds meer reizigers, vaak als eenmalige bezoekers, die behoefte hebben aan oriëntatie en visueel overzicht. Denk aan beursbezoekers van de RAI, maar ook aan het groeiende internationale zakenpubliek, te gast in de stad en op zoek naar hotels aan deze kop van de Zuidas.
Door de transparante, glazen gevels heeft het station een sterk visuele relatie met de omgeving gekregen, wat bijdraagt aan de sociale veiligheid en natuurlijke oriëntatie en wayfinding. De kwaliteitssprong in uitstraling en comfort is in het hele stationscomplex terug te vinden.
CEO RAI Paul Riemens over innovatie
Kerncijfers en elementen op een rij
- In totaal wordt over een lengte van ruim 3 kilometer het spoor vernieuwd.
- Nieuwe dwarsliggers, nieuwe ballast en een nieuwe derde rail voor stroomvoorziening van de metro.
- De werkzaamheden duren in totaal zes weken met oplevering rond 24 of 25 augustus.
- Het is het grootste onderhoudsproject in de geschiedenis van GVB.
- De stationshal is meer dan twee keer zo groot, met integrale verbinding tussen metro en trein.
- De fietsenstalling biedt plaats aan ruim 1800 fietsen en 60 OV-fietsen.
- Gebruik van kunststof dwarsliggers en kwartsvrije ballast voor duurzaamheid.
- Logistieke beperking: “Bij GVB werk je eigenlijk op een postzegel.”

Het gaat niet alleen om het spoor, maar het raakt verschillende afdelingen binnen én buiten GVB. Daarbij werken we ook nauw samen met NS.
tags: #renovatie #metrostation #rai