De wijkvernieuwing van Gageldonk-West in Bergen op Zoom zit in de finale fase. De verwachting is dat alle bouwwerkzaamheden in de loop van 2024 worden afgerond. Renovatie, nieuwbouw en het herinrichten van de openbare ruimte hebben de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de wijk dan enorm vergroot. Een nieuw elan voor Gageldonk-West, met een nieuw winkelcentrum in het hart van de wijk en een vernieuwd wijkcentrum met maatschappelijke voorzieningen, vormen het kloppende hart van de vernieuwing.
Een nieuw winkelcentrum en een vernieuwd wijkcentrum
Op dit moment werken Lithos bouw & ontwikkeling en De Kok Bouwgroep nog aan de voltooiing van Vijverberg-Zuid en de Populierbuurt. Als kers op de taart realiseert Lithos bovendien in het hart van Gageldonk-West een nieuw winkelcentrum gerealiseerd. Hier is plaats voor 4000 m2 aan winkels met erboven een kleine honderd woningen. Het oude winkelcentrum de Gentiaan aan het Piusplein en de Kastanjelaan, dat tientallen jaren beeldbepalend was voor het hart van de wijk, is hiervoor gesloopt. Ook het woongebouw de Piushof wordt flink onder handen genomen. Hier komt op de begane grond en eerste verdieping het Huis van de Wijk. In dit nieuwe wijkcentrum komen allerlei maatschappelijke voorzieningen.
Ook de Heilig Hart Kerk krijgt een belangrijke rol in het vernieuwde centrum. In dit oude kerkgebouw ontwikkelt Zenzo Maatschappelijk Vastgoed samen met BuiltbyDeWildt een gezondheidscentrum. Inpandig wordt de oude kerk grondig verbouwd en ook de buitenzijde wordt aangepakt. Het gebouw krijgt een open karakter en uitnodigende uitstraling. Daarvoor worden onder andere veel raampartijen toegevoegd. Je loopt hier als alles klaar is makkelijk naar binnen. De geplande oplevering is eind 2024. Met de realisatie van het complete centrumplan zijn straks alle belangrijke wijkvoorzieningen op één plaats samengebracht en krijgt de hele wijk een nieuw elan.
Verhalen van betrokken inwoners
Alex Pijnen voelt zich vergroeid met de wijk. Hij woont al bijna 50 jaar in Gageldonk-West en wordt nog altijd actief als programmatechnicus bij radio ZuidWest FM. Vanwege de wijkontwikkeling moest hij vijf jaar geleden vertrekken uit zijn woning aan het Piusplein boven winkelcentrum de Gentiaan, waar hij 43 jaar woonde. Het verhuizen zag hij als een noodzakelijke stap en als kans op een nieuw begin. Dankzij het Sociaal Plan van woningcorporatie Stadlander kon hij gelukkig in Gageldonk-West blijven wonen en verhuisde naar een nieuwbouwappartement aan de Ericalaan. Hij digitaliseerde zijn muziekcollectie en vond nieuwe contacten in de multiculturele wijk.
Sinds de oplevering van het complex ziet hij de wijk steeds meer opknappen. Ook de bewoners van zijn eigen appartementengebouw leerden elkaar beter kennen. Er wonen mensen uit verschillende culturen, en er zijn gezamenlijke initiatieven ontstaan. Alex verwacht dat het nieuwe wijkcentrum in de Piushof vele voorzieningen zal huisvesten en ontmoetingsplaatsen biedt. Een echte kroeg mist hij nog steeds in de wijk, maar de toenmalige activiteiten en de aanwezigheid van ZuidWest FM blijven een belangrijk sociaal verband.
Betrokkenheid en sociale ontwikkeling
Arjen de Vries, sociaal projectleider voor Zenzo en Lithos, benadrukt de grote betrokkenheid van bewoners. Sinds 2013 is hij bijna dagelijks met de bewoners en hun vragen bezig en organiseert men activiteiten die bewoners betrekken bij de wijkvernieuwing, zoals openingsfeestjes, buurtbarbecues, informatiebijeenkomsten en de wijkklusdag. De samenwerking tussen bouwpartners heeft als doel bewoners actief deel te laten nemen aan de vernieuwing door werk- en stageplaatsen aan te bieden. Vernieuwing en diversiteit maken van Gageldonk-West een complete wijk.
Het centrumplan maakt Gageldonk-West niet alleen hip en aantrekkelijk, maar ook leefbaar en toekomstbestendig. Als de bouwwerkzaamheden zijn afgerond, dragen bewoners en organisaties de wijk zelf. De combinatie van wijkvernieuwing en activiteiten op straat zorgt voor een bruisende en complete omgeving met een multicultureel karakter. Zenzo en Lithos investeren volop in een sterke sociale omgeving als kern van maatschappelijk vastgoed.
Toekomstplannen en omliggende projecten
Een nieuwe woonwijk, nauw verbonden met het stadscentrum, ondergaat een gedaanteverwisseling rondom Plein XIII. Voor de ontwikkeling van een van de grote uitbreidingsprojecten heeft Bergen op Zoom het Rotterdamse architectenbureau Juurlink+Geluk ingeschakeld. Vanaf de Antwerpsestraat tot aan het station komt een brede groene laan, en tussen de straten én op daken is ruimte voor planten en bomen. Het plan voorziet in ongeveer duizend woningen, voornamelijk gestapelde bouw, en een beperkt autogebruik. Een voetgangersgebied waar auto’s te gast zijn, wordt het uitgangspunt, met aandacht voor groen en duurzaam waterbeheer.
Belangrijke onderdelen van de gebiedsaanpak worden in informele bijeenkomsten besproken. Focusprojecten omvatten onder andere Plein 13, Westersingel, Waterfront en landschapsdonaties rondom Landgoed Vrederust. De plannen benadrukken duurzame en circulaire bouw, biobased en plantbased ambities, en een betere verbinding tussen historische binnenstad en omliggende wijken. Voor Bravis verhuist het ziekenhuis naar Roosendaal, waardoor de locatie in Bergen op Zoom vrij komt voor deze plannen. De gemeente streeft naar een mix van woningtypen en naar een leefbaar, groen en sociaal georiënteerd stedelijk gebied.
Praktische volgorde en oproep tot participatie
Een nieuw plan maken voor een gebied gebeurt in meerdere stappen. Voor elk gebied organiseren we bijeenkomsten waar je mee kunt praten. Heb je ideeën over hoe we een wijk aantrekkelijker kunnen maken, of wil je meedenken over groen, vervoer of voorzieningen voor jong en oud? De gemeenten en bouwpartners horen graag je mening en zetten in op een participatieve aanpak gedurende de hele vernieuwing.
| Onderdeel | Beschrijving |
|---|---|
| Winkelcentrum | 4000 m2 winkels met bijna 100 woningen erboven |
| Wijkcentrum Huis van de Wijk | Locatie op begane grond en eerste verdieping; maatschappelijke voorzieningen |
| Kerk en gezondheidszorg | Heilig Hart Kerk krijgt gezondheidscentrum; samenwerking Zenzo en BuiltbyDeWildt |
| Oplevering | Eind 2024 |
- Oud winkelcentrum Gentiaan en Kastanjelaan gesloopt; Piushof onder handen genomen
- Nieuw winkelcentrum met 4000 m2 winkels en woningen erboven
- Huis van de Wijk met maatschappelijke functies
- Renovatie van kerkgebouw en open, uitnodigende buitenkant
- Nieuwe woonwijk Plein XIII met groene laan, bomen en waterbeheersing
Meer weten? Nog even en dan zijn de woningen, wijkvoorzieningen en de buitenruimte in Gageldonk-West weer helemaal van deze tijd. De wijk blijft in beweging en de bewoners en organisaties kleuren dagelijks de wijk in. Dat is ook de visie van Zenzo op wijk- en gebiedsontwikkeling. Voor informatie of deelname aan de ontwerp- en uitvoeringsfase kun je contact opnemen met de betrokken partijen.