Bent u van plan om een woning, bedrijfspand, garage of schuur te bouwen of verbouwen? Niet voor alle bouwwerkzaamheden heeft u een vergunning nodig. De regels verschillen per bouwwerk en per situatie. Kleine aanpassingen aan een woning kunnen soms vergunningvrij. Wel of geen vergunning nodig? Het kan lastig zijn om zelf te bepalen of u een omgevingsvergunning moet aanvragen of dat u vergunningvrij aan de slag kunt. Elk bouwplan is uniek en de toestemming hiervoor is van veel factoren afhankelijk. Het kan ook zijn dat u voor uw plan niet alleen een omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit nodig hebt, maar ook voor andere activiteiten. Het is dus verstandig om uw plan vooraf te bespreken met de gemeente.
Wat bepaalt of u een vergunning nodig heeft?
Of u een vergunning voor uw (ver)bouwplan krijgt, is onder andere afhankelijk van de vraag of uw plan binnen het geldende omgevingsplan past. In een omgevingsplan staat omschreven wat er op een bepaald grondgebied mag gebeuren. Bijvoorbeeld woningbouw, industrie, recreatie of horeca. Als uw aanvraag niet binnen het omgevingsplan past, bekijkt de gemeente of er misschien toch een mogelijkheid is om mee te werken aan uw aanvraag. In sommige gevallen is het dan nodig om een procedure voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) op te starten. In verband met juridische gevolgen kunnen wij telefonisch geen inhoudelijke informatie geven over het omgevingsplan. U kunt dan een vooroverleg indienen voordat u uw vergunning officieel indient. Wij kijken dan of uw plan in het geldende omgevingsplan past.
Met DigiD via Omgevingsloket. Hierin staat de opmerking dat er informatie van Gemeente Hengelo voor u klaar staat. Zonder DigiD via Omgevingsloket. U kunt een papieren formulier samenstellen, printen en invullen. Onderteken het ingevulde formulier en stuur het naar: Gemeente Hengelo, Afdeling Ruimte en Leefbaarheid, team VTH, Postbus 18, 7550 AA Hengelo. De vragenlijst in het omgevingsloket is vrij uitgebreid. Ook als u toestemming aanvraagt voor één activiteit, moet u alle vragen doorlopen. Dit is landelijk zo geregeld.
Bent u hulp nodig bij het invullen van het aanvraagformulier? Bent u zelf niet de eigenaar van de woning of het perceel waarop u wilt bouwen? Complexe aanvraag? Als u vooraf wilt weten of u kans maakt op het krijgen van een vergunning voor uw bouwplannen, kunt u een vooroverleg indienen. Dat kan via Omgevingsloket. In een vooroverleg gaan wij dieper in op uw plannen. Een vooroverleg is een conceptaanvraag op papier. U levert daarvoor een schetsplan in, tekeningen op schaal van gevels en platte gronden, een situatietekening en een lijst van materialen en kleuren. Wij toetsen vervolgens uw plannen aan het omgevingsplan en aan de eisen van de welstand. En als dat van toepassing is op uw plannen kijken wij ook bijvoorbeeld alvast naar brandveiligheid, milieu-aangelegenheden of bodemaspecten. Aan het vooroverleg zijn wel kosten verbonden. Als u uw omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit echt gaat aanvragen, dan krijgt u de kosten van het vooroverleg terug. Het bedrag wordt in mindering gebracht op de leges voor de vergunningaanvraag.
Meestal volgt de omgevingsvergunning de reguliere procedure van de Omgevingswet. Geldt de uitgebreide procedure van de Omgevingswet? Is uw aanvraag niet volledig? Dan krijgt u het verzoek om de ontbrekende gegevens aan te vullen. Bel ons op telefoonnummer 14 074 of vul ons contactformulier in. Wilt u op een andere manier contact met ons? Komt u naar de balies in het stadhuis? Maak dan eerst een afspraak.
Regionale voorbeelden: Arnhem en Deventer
Als u gaat (ver)bouwen in Arnhem krijgt u met verschillende wetten en regels te maken. Dat zijn regels die in het omgevingsplan staan, bouwtechnische regels en regels over het uiterlijk van gebouwen. In het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) van Arnhem ziet u of u op de locatie mag (ver)bouwen en aan welke (milieu)regels u zich moet houden. Bij verschillende werkzaamheden in uw huis, bedrijf of omgeving heeft u een omgevingsvergunning nodig. Soms hoeft u alleen een melding te maken. Voor sommige bouwplannen heeft u geen omgevingsvergunning nodig en hoeft u geen melding te doen. U moet altijd de buurt betrekken als u gaat (ver)bouwen. Als buurtbewoners vragen of klachten hebben over de overlast, moeten ze terechtkunnen bij de bouwer. Aannemers en bouwbedrijven moeten actief buurtbewoners informeren.
In Tilburgse of Deventer-achtige praktijken geldt vaak: de eigenaar van een pand is zelf verantwoordelijk voor de technische staat van het bouwwerk, ook als de gemeente de constructie heeft beoordeeld. Voor een omgevingsvergunning berekenen wij kosten (leges). De hoogte van de leges is afhankelijk van jouw aanvraag. De reguliere procedure duurt maximaal 8 weken; de uitgebreide procedure duurt maximaal 6 maanden. Onder de Omgevingswet worden veruit de meeste omgevingsvergunningen via de reguliere procedure behandeld.
Vergunningsvrije bouwen: wat mag wel en wat niet?
Het vergunningsvrij bouwen van een schuur: Wanneer mag dat en aan welke voorwaarden moet ik dan voldoen? Dit is een veelgestelde vraag. Een schuur valt onder bijbehorende bouwwerken die een gelijke of ondergeschikte functie tot het hoofdgebouw hebben. Vaak heeft een schuur een opslag- of werkplekkarakter. Vaak is dit sneller gedaan dan een volledige verbouwing, dus mensen zoeken naar vergunningsvrij bouwen. Een simpele oplossing is om te zorgen dat u zeker weet dat u geen vergunning nodig hebt. Volg de voorwaarden in deze blog voor de schuur en gebruik de vergunningscheck via het Omgevingsloket. Als u twijfelt, kun u onze tool gebruiken om dit zelf te bepalen. Door wat simpele vragen in te vullen die volledig op het bouwen van een schuur gericht zijn komt u er in één minuut achter of u vergunningsplichtig bent.
Voorwaarde 1: De schuur wordt op het achtererf geplaatst. Een schuur is een bijgebouw en wordt vaak vrijstaand geplaatst voor opslag. Het achtererf kan bij rijtjeshuizen de achtertuin zijn; bij hoek- of vrijstaande woningen begint het achtererf een meter vanaf de voorkant van de woning. De gemeente heeft Omgevingsplannen per wijk om het aanzicht van de wijk te beschermen. Een schuur op het voorerf kan leiden tot strengere regels. Een uitzondering op deze regel is mogelijk als er geen Omgevingsplan is opgesteld, maar dat is zeldzaam.
Voorwaarde 2: Je houdt je aan het maximaal te bebouwen gebied. De regels verschillen per tuinmaat: tot 100 m2: de helft van het gebied; 100-300 m2: 250 m2 of 20% van het deel groter dan 100 m2; >300 m2: 290 m2 of 10% van het deel groter dan 300 m2, tot maximaal 150 m2. De berekening toont hoe groot de vergunningsvrije schuur mag zijn. Voorwaarde 3: Je blijft binnen de afmetingen van een vergunningsvrije schuur. Binnen 4 meter van het hoofdgebouw mag de schuur niet hoger zijn dan 30 cm boven de vloer van de eerste bouwlaag. Buiten die 4 meter mag de schuur tot maximaal 3 meter hoog zijn. Als je hoger wilt bouwen, gelden aanvullende regels over dakvorm en afstand tot de erfgrens/buren. De dakvorm moet twee schuine dakvlakken hebben en de dakvoet niet hoger dan 3 meter zijn; de dakhelling mag maximaal 55 graden zijn; de maximale nokhoogte is 5 meter, afhankelijk van de afstand tot de perceelgrens volgens de formule: (afstand tot perceelgrens in meters x 0,47) + 3.
Voorwaarde 4: Je bouwt niet bij een beschermd woning of monument. Bij beschermde woningen of monumenten gelden strengere regels; meestal is vergunningsvrij bouwen bijna nooit mogelijk en is een omgevingsvergunning nodig. Voorwaarde 5: Vergunningsvrij bouwen betekent niet dat je helemaal vrij kunt bouwen. Overige regels blijven gelden: een bijgebouw blijft ondergeschikt aan het hoofdgebouw; het burenrecht en het Besluit bouwwerken leefomgeving blijven van kracht. Het burenrecht regelt hinder en right to protest, terwijl het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) de bouwtechnische voorschriften vastlegt, zoals veiligheid, milieu en duurzaamheid. Een constructieberekening en bouwtekeningen zijn vaak vereist om aan te tonen dat de constructie veilig is.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving fungeert als samenvoeging van bouwvoorschriften en is cruciaal voor de veiligheid en duurzaamheid van de schuur. Een constructeur kan een constructieberekening maken die de aannemer duidelijk maakt wat gebouwd moet worden en de tekeningen door een architect laat opstellen. Zonder deze documentatie ben je zelf verantwoordelijk voor veiligheid en naleving, wat kan leiden tot verplichtingen tot aanpassingen of boetes.
Aanvragen en procedure
Als u een omgevingsvergunning aanvraagt, kan de gemeente uw plan toetsen aan de eisen voor welstand. Hiervoor gebruiken we de Welstandsnota. Bij complexe aanvragen kunnen vooroverleggen nuttig zijn; dit is een conceptaanvraag op papier waarbij u een schetsplan, tekeningen en materialenlijst indient. Een vooroverleg kan helpen om te zien of uw plannen binnen het omgevingsplan vallen en welke aanvullende eisen er mogelijk zijn (brandveiligheid, milieu, bodemsamenstelling). De kosten van het vooroverleg worden verrekend met de leges als u uiteindelijk de vergunningaanvraag indient.
Bij de start van de (ver)bouw moet eventueel een kwaliteitsborger worden ingehuurd. Als u dit niet doet, moet u de start van de bouw bij de gemeente melden, minimaal 2 werkdagen van tevoren. De duur van de reguliere procedure is maximaal 8 weken (met één mogelijke verlenging van 6 weken). De uitgebreide procedure duurt maximaal 6 maanden (met één mogelijke verlenging van 6 weken). De gemeente maakt de aanvraag bekend zodat buurtbewoners kunnen reageren; het kan leiden tot bezwaren en een voorlopige voorziening als dit noodzakelijk is.
Tegelijkertijd: praktische handvatten bij de omgevingsvergunning
De omgevingsvergunning gaat vaak samen met meerdere activiteiten; soms moet u naast een omgevingsvergunning ook een melding doen. Het is belangrijk om aan te geven welke activiteiten u gaat (ver)bouwen, slopen of starten. Indien u meerdere activiteiten tegelijkertijd doet, kunt u kiezen voor één omgevingsvergunning voor alle activiteiten. Voor sommige werkzaamheden geldt vergunningsvrij bouwen, maar in veel gevallen moet u een melding doen of een vergunning aanvragen.
Als u vragen heeft over uw specifieke situatie, of als u wilt weten of uw bouwplan aan de regels voldoet, biedt Omgevingsloket een handige vergunningscheck. Hieruit blijkt of u een omgevingsvergunning nodig heeft, of u melding moet doen, en of er mogelijk aanvullende documenten vereist zijn (plattegronden, doorsneden, gevelaanzichten, bouwtekeningen, constructieberekening en technische specificaties).
Let op dubbelbestemmingen bij vergunningvrij bouwen
Belangrijk: sinds 1 juli 2023 zijn bepaalde aanvragen digitaal ter inzage gelegd; persoonsgegevens moeten soms worden geanonimiseerd. Voor meer informatie, kunt u een afspraak maken met de gemeente of het Omgevingsloket raadplegen.
Samenvatting van de belangrijkste onderdelen
- Omgevingsplan bepaalt wat er op een bepaalde locatie mag gebeuren; past een plan niet, kan BOPA of vooroverleg nodig zijn.
- Vooroverleg helpt om vroegtijdig af te stemmen op hetOmgevingsplan en welstands- en milieueisen; kosten worden verrekend met de leges als je uiteindelijk een vergunning aanvraagt.
- Vergunningsvrij bouwen voor schuren vereist dat het achtererf wordt gebruikt en voldoet aan maximale bebouwing, afmetingen en hoogte-eisen; uitzondering geldt bij beschermde woningen en monumenten.
- Welstand en Welstandsnota worden toegepast als de vergunningaanvraag wordt getoetst.
- BBL-regels zorgen voor veiligheid, milieu en duurzaamheid; constructieberekening en tekeningen zijn vaak vereist.
- Procedures: korte (8 weken) of uitgebreide (6 maanden) procedure afhankelijk van de impact op omgeving en plan; bezwaarperiode en voorlopige voorziening kunnen voorkomen bij monumenten.
Met een duidelijke vergunningcheck, juiste documentatie en tijdige afstemming met de gemeente vergroot u de kans op een vlotte doorlooptijd van uw (ver)bouwplan aanzienlijk. Mocht u nog vragen hebben over de omgevingsvergunning of de procedure om deze aan te vragen, kijk dan verder op onze blogpagina of laat een berichtje achter in onze berichtenbox.