Renovatie en onderhoud aan de Stadsbrug Kampen hebben aangetoond hoe technologische vernieuwingen en behoudsdenken hand in hand gaan met de esthetiek van een historisch stadsbeeld. Mennens verving in mei 2018 de evenwichtskabels in de stadsbrug van Kampen, nadat we de hydraulische cilinder hiervan een aantal jaar eerder vervingen. De kabels in de hefbrug waren 20 jaar oud, en met zoân 5000 hefbewegingen per jaar aan vervanging toe. De stadsbrug in Kampen heeft vier torens met elk twee evenwichtskabels. De hijskabels zijn aan de onderkant verbonden met een contragewicht, dat 60 ton weegt. En aan de andere kant met het val, het bewegende gedeelte van de brug. Deze hijskabels dragen zorg voor de verticale beweging van de brug, in combinatie met de beweging van trommels. De stadsbrug vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Nederrijn en heeft daardoor flink wat scheepvaartbewegingen per jaar, ongeveer 5000. De hijskabels van de stadsbrug hebben een langslagconstructie en diameter van 36 millimeter. De evenwichtskabels hebben een diameter van 64 millimeter. Ook bijzonder aan deze brug: hij heeft geen evenaars. Terwijl de kabels per toren verschillen in lengte. Met hydraulische vijzels hebben onze monteurs de spanning in de kabels gelijkgezet, tijdens de montage ervan. Daarnaast was het een uitdaging om de contragewichten van 60 ton op te tillen, om zo de spanning van de evenwichtskabels te halen en deze te vervangen. De vervanging is inmiddels afgerond en dat betekent dat de staalkabels weer 20 jaar meekunnen.
The idea is that at individual scales the additional load is ignorable, but at mass scraper levels it adds up and makes scraping much more expensive. Ultimately, this is a placeholder solution so that more time can be spent on fingerprinting and identifying headless browsers (EG: via how they do font rendering) so that the challenge proof of work page doesn't need to be presented to users that are much more likely to be legitimate. Please note that Anubis requires the use of modern JavaScript features that plugins like JShelter will disable.
- Renovatie 2018: vervanging van de evenwichtskabels en de hydraulische cilinders.
- Onderhoudsstrings en basisconstructie: contragewichten van 60 ton en de vier torens met twee kabels per toren.
- Ontwerp en functionaliteit: vier heftorens, langslagkabels, en de beweging van trommels die de brug verticaal verplaatsen.
- Relatie tot scheepvaart: circa 5000 bewegingen per jaar en de wens om stuw bij hoogwater terug te dringen door optische en mechanische vernieuwingen.
Historisch overzicht en ontwerpkeuzes
De brug is een monumentale hefbrug die op vier tussensteunpunten staat, waarbij het dek omhoog gehesen wordt. De keuze voor een hefbrug was bedoeld om de benodigde machinerie uit het water te houden, wat bijdraagt aan het terugdringen van stuw bij hoogwater. De vier heftorens zijn stalen kolommen gevuld met beton en zijn slank, met een lichte buiging richting elkaar. Ze zijn bekroond met evenwichtswielen waarover de kabels lopen voor het contragewicht. Om aansluiting te geven bij de monumentale en historische omgeving zijn de evenwichtswielen niet overdekt, maar vrij zichtbaar gelaten. Bovendien zijn ze overdekt met bladgoud en weerspiegelen ze het licht dat ze vangen van boven en vanaf de waterspiegel. Het zijn sterke maar sierlijke mechanical lichamen die de krachten die in het spel zijn met een zekere zwier aan de wereld tonen. Ze trekken net als de gouden weerhanen en ornamenten op de vele kerktorens van Kampen de ogen van bewoners en bezoekers van grote afstand. En niet alleen overdag, na zonsondergang worden de heftorens door een uitgekiend lichtplan aangelicht.
Halverwege de brug, bovenop de dukdalven en houten beschoeiing die de heftorens beschermen tegen eventuele botsingen van schepen, zijn balkons aangebracht die het gevoel geven boven de rivier te zweven. Je bent er dicht bij de grote en wispelturige kracht van de rivier. Vloeiende lijnen in het hekwerk omsluiten een houten bank en een tafel. In 1448 werd de eerste brug in Kampen gebouwd, een verbindingsstuk tussen de omliggende dorpen en de stad. Sinds 1998 is de huidige brug, de IJsselbrug, geopend en heeft een ontwerp dat het stadsgezicht esthetisch versterkt. De twee heftorens, met de evenwichtswielen, zijn bekleed met bladgoud en doen nog het meeste denken aan de oude stadstorens in de binnenstad.
Geschiedenis van de stadsbrug en zijn ontwikkeling
In totaal zijn er zes bruggen gebouwd voordat de huidige IJsselbrug werd geplaatst. De eerste (houten) brug stamt uit 1448 en verbond toen al Kampen met de omliggende dorpen. De bouw van de brug was zonder instemming van de landsheer of andere steden, maar zelfs na geklaag over de vrije zeevaart die erdoor minder werd trokken de Kampenaren zich daar niks van aan. De houten brug heeft veel te verduren gekregen en werd vaak beschadigd door kruiend ijs. In 1589 werd dan ook een drijvende schipbrug in de plaats gebouwd. Nog geen honderd jaar later werd een vaste brug, met een ophaalbrug, geplaatst. De, in 1874 gebouwde brug was de eerste moderne brug en had imposante toegangspoorten. Deze brug werd tot tweemaal toe beschadigd in de Tweede Wereldoorlog. In 1962 werd de ophaalbrug vervangen totdat de huidige IJsselbrug in 1998 werd geopend.
De stadsbrug wordt in de volksmond ook wel de oude brug genoemd en de naastliggende Molenbrug de nieuwe brug, hoewel deze 15 jaar ouder is. De stadsbrug vormt de verbinding tussen Kampen en IJsselmuiden en geeft een snelle toegang tot het station Kampen, ook wel Kamperlijntje genoemd, welke aan de kant van IJsselmuiden ligt. De wielen zijn bewerkt met bladgoud en de rest van de brug is wit. Het is een brede brug en heeft een autoweg met aan beide zijden een voetpad. In het midden zit een uitkijkpunt naar beide kanten van de IJssel.
Renovatieprocestappen en recente ontwikkelingen
De renovatie in 2018 werd gepresenteerd als een succesvol traject waarbij bewegende delen werden nagekeken en de stalen kabels vervangen. De brug heeft een nieuw wegdek en de loop- en fietspaden zijn vernieuwd. Verder is alles opnieuw in de verf gezet. Ook de brugdelen die onder water zitten zijn voorzien van een nieuwe beschermende coating. De werkzaamheden verliepen voorspoedig; er waren nauwelijks tegenslagen. Het streven van de aannemer was dat hij bij het opleveren van de renovatie trots wilde zijn op het geleverde werk, en dat is volgens hem gelukt. De brug moet er in elk geval weer twintig jaar tegenaan kunnen. Tijdens de werkzaamheden afgelopen zomer was het nodig om de brug tien dagen af te sluiten voor auto's, terwijl voetgangers en fietsers wel konden passeren. In dezelfde periode was een deel van de A50 tussen Kampen en Zwolle afgesloten voor werkzaamheden, evenals een drukke rotonde in IJsselmuiden. De gemeente hield rekening met de verkeersimpact en verwachtte geen grootschalige problemen.
De N764 is de belangrijkste vervoersverbinding tussen Zwolle en Kampen. Via een tuibrug, de Molenbrug (1983), gaat de N764 bij Kampen over de IJssel. De brug is de zuidelijkste van de drie bruggen bij Kampen en van regionaal belang. Daarom voeren we groot onderhoud uit aan de Molenbrug, met aannemer Heijmans. De uitvoering is gepland voor 2027 en 2028. Samen met Heijmans worden de technische details en de exacte planning verder uitgewerkt met als doel zo min mogelijk verkeershinder te veroorzaken. De brug mag maximaal vier maanden volledig afgesloten zijn voor gemotoriseerd verkeer; de brug is maximaal veertien maanden versmald open voor auto's; tijdens minder intensieve werkzaamheden blijft de brug in beide richtingen beschikbaar voor verkeer. Voetgangers, fietsers en nood- en hulpdiensten tot 4.000 kg kunnen de brug blijven gebruiken tijdens de werkzaamheden. Een definitieve planning voor de afsluiting van de Molenbrug volgt later in overleg met de gemeente Kampen en de provincie Overijssel.
Tussen het oude stadscentrum van Kampen en het stationsplein stroomt de IJssel. De brug die beide stadsdelen verbindt is niet alleen een belangrijke verbinding, maar ook een gezichtsbepalend onderdeel van het centrum van de stad. Toen de oude brug vervangen diende te worden kreeg architectenbureau ZJA de opdracht een nieuwe brug te ontwerpen. De eerste beslissing was om de brug op dezelfde plek, passend in het middeleeuwse stratenpatroon te leggen. De tweede ontwerpbeslissing was om de doorgang voor de scheepvaart te verdubbelen naar dertig meter. Omdat de IJssel, ook met het oog op klimaatverandering in de toekomst extra ruimte nodig zal hebben, zijn de oude massieve kolommen en landhoofden vervangen door slankere kolommen. De keuze voor een hefbrug met vier tussensteunpunten laat het dek omhoog hijsen, waardoor alle benodigde machinerie uit het water verdwijnt en de stuw bij hoogwater vermindert. De vier heftorens zijn bekleed met bladgoud en dragen bij aan het monumentale karakter van Kampen, terwijl het ontwerp ook functioneel is en hedendaags oogt. Halverwege de brug hangen balkons boven de dukdalven en beschoeiing, waardoor bezoekers het gevoel hebben boven de rivier te zweven en een uitzicht hebben op de rivier, schepen en de stad.
Technische specificaties in beeld
- Contragewicht: 60 ton, verbonden met de onderkant van de hijskabels.
- Diameter hijskabels: 36 millimeter; diameter evenwichtskabels: 64 millimeter.
- Aantal torens: vier, elk met twee evenwichtskabels.
- Langslagconstructie van kabels en beweging via trommels.
- Beweging en bediening: hydraulische vijzels voor spanningscontrole tijdens montage.
Inwoners van Kampen trots op de vernieuwde Stadsbrug
De geschiedenis van de brug, haar monumentale kenmerken en de recente renovatie tonen aan hoe erfgoed en moderne infrastructuur samen kunnen gaan. Het ontwerp geeft niet alleen een functionele brug voor het verkeer en scheepvaart, maar versterkt ook het stadsbeeld en de identiteit van Kampen.