Renovatieprojecten in Ter Apel: overzicht van plannen, renovatie en toekomstvisie

In Ter Apel staat het terrein van de oude aardappelzetmeelfabriek al vele jaren leeg. Om dit terrein weer nieuw leven te geven is het plan opgevat een eco-dorp te stichten. Denk hierbij aan particuliere nieuwbouw van zelfvoorzienende woningen en aanpassing van de bestaande gebouwen. Een aantal panden is nog in redelijke staat, anderen zijn sterk verwaarloosd. Waar mogelijk wordt gerenoveerd. LEADER draagt met deze bijdrage bij aan de eerste fase van het project. Deze eerste fase behelst het bruikbaar maken van twee oude fabrieksloodsen en het opruimen en bijhouden van het terrein. In de twee nog goede loodsen worden werkplekken gemaakt die kunnen worden verhuurd. Ook kunnen daar toekomstige bewoners tijdelijk wonen tijdens de bouw van hun huis. Hiervoor zijn sanitaire voorzieningen, isolatie en verwarming nodig. De huuropbrengsten moeten een deel van de eerste kosten dekken. Deze eerste renovatie moet als een olievlek gaan werken. Gefaseerd wordt dan de rest van het terrein onder handen genomen en uiteindelijk volledig herbestemd.

De komende jaren komt er veel samen in Ter Apel. De gemeente Westerwolde heeft op 12 mei 2026 een informatiebijeenkomst georganiseerd over de Toekomstvisie Ter Apel 2040. De toekomstvisie van Ter Apel is uitgewerkt in vijf bouwstenen. We werken aan passende woningen voor Ter Apel. Dat doen we samen met omwonenden, woningcorporaties en projectontwikkelaars, binnen de kaders van de woonvisie. Voor Ter Apel zijn verschillende woningbouwontwikkelingen in beeld. Het gaat om projecten van de gemeente, de woningcorporatie en projectontwikkelaars. We werken aan een aantrekkelijk en levendig centrum voor Ter Apel. Daarbij gebruiken we de ontwerpplannen van OKRA Landschapsarchitecten als basis. Tijdens de bijeenkomst worden deze plannen gepresenteerd. Bezoekers kunnen zien hoe het centrum zich verder ontwikkelt.

Ter Apel heeft veel groen. De gemeente wil deze groengebieden beter met elkaar verbinden. Zo ontstaat er meer ruimte voor natuur en recreatie in en rond het dorp. Er zijn twee routes: een route van west naar oost, tussen het centrum en het klooster en een route van noord naar zuid, langs onder andere de Nulweg, Heembadweg, Moekesgat, het park en het centrum. Voor de route tussen het centrum en het klooster zijn eerste ontwerp ideeën gemaakt door LAOS Landschapsarchitecten. Bezoekers kunnen deze plannen bekijken en erop reageren. Voor de noord-zuidroute zijn nog geen plannen. De mogelijke komst van de Nedersaksenlijn biedt kansen voor de omgeving van een toekomstig station in Ter Apel. Tijdens de bijeenkomst bekijken we hoe dit gebied zich in de toekomst kan ontwikkelen. Op 12 mei laten we verschillende toekomstbeelden zien van het gebied rond het station. We laten zien welke functies hier mogelijk zijn, zoals wonen, werken of andere invullingen. Bezoekers worden uitgenodigd om mee te denken over wat goed past bij Ter Apel en welke ontwikkeling het beste aansluit bij de toekomst van het dorp. Ook is er aandacht voor het bedrijventerrein aan de Nulweg. Sport, onderwijs en ontmoeten zijn belangrijk voor Ter Apel. Tijdens de bijeenkomst laten we op een kaart zien waar deze plekken nu zijn. Ook kijken we waar kansen liggen voor de toekomst. We besteden aandacht aan de sportvoorzieningen die er al zijn. Ook praten we over het nieuwe kindcentrum aan de Kapelweg. We zijn op dit moment bezig met het bekijken en ordenen van alle reacties. Deze reacties komen van de informatiebijeenkomst en de online vragenlijst. We zetten alle resultaten in een duidelijk dashboard. Wilt u betrokken blijven bij de ontwikkelingen? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.

In het hart van Ter Apel realiseert Project Care Noord binnenkort een betekenisvolle gebiedsontwikkeling door leegstaande winkelpanden aan het Molenplein te transformeren naar 13 moderne maisonnettes. Dit project geeft een nieuwe impuls aan het centrumgebied en speelt actief in op de groeiende vraag naar betaalbare, compacte woonruimte. Van leegstand naar leefbaarheid: de winkelpanden op het Molenplein staan al langere tijd leeg en dragen bij aan een gevoel van leegte en verpaupering in het centrum. Door deze panden om te vormen tot eigentijdse woningen, zorgt Project Care Noord voor meer sociale dynamiek, een veiliger straatbeeld en een aantrekkelijkere leefomgeving - ook buiten winkeltijden. De 13 maisonnettes zijn specifiek ontworpen voor kleinere huishoudens, waaronder starters en senioren.

Ter Apel maakt deel uit van Westerwolde en kent een divers woningbestand. 23% van de woningen is gebouwd voor 1945, wat vaak gepaard gaat met vochtproblemen, houtrot en verouderde installaties. De renovatie kan onder meer gericht zijn op funderingsherstel, vochtbestrijding, vervanging van houten kozijnen en sanering van houtrot, en het vervangen van enkele beglazing door HR++ of triple glas. De gemiddelde WOZ-waarde ligt rond de €251.000, wat iets lager is dan het Westerwoldse gemiddelde. De renovatiekosten variëren per maatregel en woningtype, met indicatieve bedragen op basis van de RVO Kostenkentallen 2026, aangepast aan Westerwolde (-8% ten opzichte van landelijk gemiddelde).

Funderingsrisico is een belangrijk aandachtspunt in Westerwolde. Er zijn 51 postcodegebieden met een kwetsbare bodem en veel vooroorlogse panden met houten palen. Een funderingsonderzoek geeft duidelijkheid. Een aantal subsidies en financieringsmogelijkheden kan helpen de verduurzaming en renovatie betaalbaar te maken, zoals ISDE-subsidie, Nationaal Warmtefonds en SVVE-regelingen voor VvE's, aangevuld met gemeentelijke regelingen in Westerwolde. Het is mogelijk om renovatieactiviteiten te starten met een WoningCheck en vervolgens adviesgesprekken aan te vragen, inclusief hulp bij subsidieaanvragen.

Het centrumplan Ter Apel is ontwikkeld in samenwerking met OKRA Landschapsarchitecten, met een ontwerp voor Hoofdstraat, Marktplein, De Kruier, Molenplein en Park, alsmede een duidelijke verbinding tussen het centrum en de Kloosterenclave. Het centrumplan is in 2023 vastgesteld en de tentoonstelling en kaartpresentaties geven bezoekers inzage in de toekomstige ontwikkelingen. Het projectteam zoekt betrokkenheid van inwoners, ondernemers en vastgoedeigenaren om het centrum mooier en levendiger te maken en zo de relatie tussen het centrum en het groen te versterken.

Informatiedashboard en betrokkenheid: de reacties uit de informatielijsten en online vragenlijsten worden verzameld in een dashboard en gedeeld met de geïnteresseerden. Als u op de hoogte wilt blijven, meldt u aan voor de nieuwsbrief. Het bredere doel is een geïntegreerde stedelijke en landelijke verbinding tussen woningbouw, groengebieden en economische levendigheid, waarbij de verschillende projecten elkaar versterken en toekomstbestendig zijn.

Willekeurig overzicht van relevante kernpunten:

• Two old factory warehouses will be repurposed to create rentable workspaces and temporary living spaces during construction.
• LEADER ondersteuning ondersteunt de eerste renovatiefase en opruimwerkzaamheden.
• Toekomstvisie 2040 omvat vijf bouwstenen gericht op passende woningen, centrumontwikkeling, groenconnectiviteit, en toekomstige station-gerelateerde ontwikkelingen.
• OKRA Landschapsarchitecten levert ontwerpvoorstellen voor het centrum en de verbinding met de kloosterenclave.
• Funderingsrisico en vochtproblematiek bij pre-1945 woningen vragen gerichte renovatie- en saneringsmaatregelen.
• Subsidies en leningen (ISDE, Nationaal Warmtefonds) helpen particulieren en VvE's bij verduurzaming.
• Centrumplan en Molenplein-transformatie dragen bij aan leefbaarheid en betaalbaar wonen in het centrum.

Doelstenen van de toekomstvisie en concrete renovatieplannen

De eerste renovatiefase behelst het bruikbaar maken van twee oude fabrieksloodsen en het opruimen en bijhouden van het terrein. In de twee nog goede loodsen worden werkplekken gemaakt die verhuurd kunnen worden en toekomstige bewoners tijdelijk kunnen wonen tijdens de bouw. Hiervoor zijn sanitaire voorzieningen, isolatie en verwarming nodig. De huuropbrengsten moeten een deel van de eerste kosten dekken. De eerste renovatie moet als een olievlek gaan werken en gefaseerd wordt de rest van het terrein onder handen genomen tot volledige herbestemming.

De toekomstvisie biedt kansen voor wonen, werken en voorzieningen in het dorp. Woningbouwontwikkelingen worden in beeld gebracht door de gemeente, woningcorporatie en projectontwikkelaars, met een focus op passende woningen en een levendig centrum. Er wordt gewerkt aan een groenere en beter verbonden omgeving met twee duidelijke routes door en rondom het centrum. Het Nedersaksenlijn-station biedt potentieel extra mogelijkheden voor de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Ter Apel.

Het Molenplein krijgt een transformatie naar 13 moderne maisonnettes, gericht op kleine huishoudens zoals starters en senioren. Dit project levert een boost aan de vitaliteit van het centrum en draagt bij aan betaalbare woonruimte in de buurt, naast bestaande winkel- en ontmoetingsplekken.

Verduurzaming en renovatie worden ondersteund door subsidiemogelijkheden zoals ISDE-subsidie, Nationaal Warmtefonds en regionale regelingen. Voor de renovatie is het belangrijk om vroegtijdig te informeren en te plannen via WoningCheck en adviesgesprekken. Funderingsrisico's in Westerwolde vragen om gerichte maatregelen en mogelijk een funderingsonderzoek.

Inhoudelijke cijfers en context in Ter Apel tonen een wijk met 4.547 woningen en 11.370 inwoners, waarvan 74% eengezinswoningen zijn. De meeste woningen zijn gebouwd voor 1945, wat extra aandacht vraagt voor vocht en houtrot. De gemiddelde WOZ-waarde ligt rond €251.000, wat lager is dan het gemeentelijk Westerwolde-gemiddelde. Verduurzaming kan de waarde en leefbaarheid aanzienlijk verhogen.

Wilt u betrokken blijven bij de ontwikkelingen? Schrijf u in voor de nieuwsbrief en volg de online vragenlijst en het centrale dashboard dat alle resultaten weergeeft. De gezamenlijke inzet van inwoners, ondernemers en vastgoedeigenaren moet leiden tot een centrum dat mooier, levendiger en duurzamer is, met betere leefmogelijkheden en een samenhangende verbinding tussen groen en stedelijke ruimte.

Subsidie- en financiëringsoverzicht

Belangrijke opties voor woningeigenaren in Ter Apel en Westerwolde:

• ISDE-subsidie: isolatie, warmtepompen en zonneboilers, van €3 tot €5.500 per maatregel.
• Nationaal Warmtefonds: lening tot €29.000, 0% rente bij inkomen tot €60.000.
• SVVE: tot 75% subsidie voor VvE's; mogelijk relevant gezien het aandeel appartementen.
• Gemeentelijke subsidies in Westerwolde bovenop landelijke regelingen.

Funderingsrisico is prominent: 51 postcodegebieden met een kwetsbare bodem in Westerwolde en veel panden gebouwd voor 1970 met houten palen. Een funderingsonderzoek biedt duidelijkheid over benodigde maatregelen en kosten. Voor Ter Apel geldt een gemiddeld funderingsherstel van €736 - €1.380 per meter; een gemiddelde tussenwoning (~40 meter) kan daarmee €29.440 - €55.200 kosten, aangepast aan Westerwolde.

tags: #renovatie #ter #apel