Renovatie van Zuiderpark Groningen: Duurzaamheid en behoud van historie

Elke keer dat Vincent langs dat opvallende pand op de hoek van het Zuiderpark kwam, kreeg hij een goed gevoel. Hij hoefde niet lang na te denken toen het te koop kwam. Inmiddels zit Vincent er met zijn eigen kantoor en meerdere start-ups. Vanaf het begin was duidelijk: verduurzamen was nodig. Maar wel met behoud van het karakter van het pand.

Vincent: “Dit is geen gewoon pand. Je hebt hier te maken met historie. Vincent begon al snel met verduurzamen. Zo zijn er zonnepanelen geplaatst. En het dak is volledig geïsoleerd, net als de zolder en delen van de vloer. Een grote stap was het vervangen van het glas. “Overal zat enkel glas,” legt hij uit. “Dat zorgde voor kou en veel geluid van buiten. De ramen konden op sommige plekken gewoon niet dicht en klapperden door de wind. Dat wilde ik verbeteren, maar wel op een manier die past bij het pand.”

Experts bekeken welk soort glas het beste paste op elke plek. In de meeste ramen was dat vacuümglas. Dat isoleert goed én past in de bestaande karakteristieke kozijnen. Voor het verbouwen van karakteristieke panden zijn er regels. Je mag niet alles zomaar aanpassen. Alles wat zichtbaar is vanaf de straat, moet in overleg met de gemeente gebeuren. Dat gold dus voor het glas, maar ook voor het schilderwerk.

“De kleuren van het pand waren in de loop van de tijd veranderd,” zegt hij. “Toen ik het kocht, was het grijs geschilderd. Dat deed het pand geen recht.” Samen met de gemeente heeft Vincent gezocht naar een geschikte kleur. Toen die kleur er toch niet mooi uitzag, kwam de gemeente langs. De schilders waren al geregeld, dus ze moesten snel een nieuwe kleur kiezen. “De mensen van de gemeente zeiden: laten we hier samen naar kijken. Alles is toen snel geregeld. Dat vond ik heel prettig.”

Uiteindelijk kozen ze voor nieuwe kleuren die goed passen bij hoe het pand er vroeger uitzag. “Het moest weer kloppen. De belangrijkste tip van Vincent: schakel een bouwbegeleider in. De bouwbegeleider heeft er bijvoorbeeld voor gezorgd dat het hele pand vooraf ingetekend is, van binnen en van buiten. “Alles staat nu in 3D,” vertelt Vincent. “Dat is ontzettend handig. Bijvoorbeeld toen ik vergunningen moest aanvragen. Maar ook later, als ik nog iets wil doen. Dan kan ik de tekeningen en afmetingen makkelijk delen.”

De bouwbegeleider hielp ook bij het aanvragen van vergunningen en had contact met de gemeente. Wat heeft de verduurzaming opgeleverd? Vincent: “De temperatuur is veel stabieler. Eerst ging het steeds heen en weer, van koud naar warm. Er is al veel gebeurd, maar Vincent is nog niet klaar. “Ik zit nog middenin in het proces,” zegt hij. Hij is nu bezig met een goed ventilatiesysteem. Dat is nodig, omdat het pand door alle isolatie steeds minder lucht doorlaat. Daarna wil hij kijken naar een warmtepomp. Ook zijn er nog een paar ruimtes die hij wil aanpakken.

Wat Vincent misschien wel het meest raakt, zijn de reacties van anderen. “Mensen spreken me aan, of doen een briefje in de bus. Ze zien dat we het pand verbeteren en onderhouden.” Dat maakt hem trots. “Ik vind het mooi dat dit pand weer aandacht krijgt. Het hoort bij deze plek. Dit pand staat hier over vijftig of honderd jaar nog.”

Renovatie van Zuiderpark 1 en behoud van historie

Voor opdrachtgever HTO gingen we aan de slag met het monumentale pand aan het Zuiderpark in Groningen. In dit project stond behoud van karakter centraal. Herstel van houtrot en schilderwerk in originele kleurstelling zorgen ervoor dat Zuiderpark 1 weer in topstaat komt te verkeren. Het pand kreeg authentieke uitstraling terug door historisch verantwoord onderhoud en zorgvuldig schilderwerk in oude rijkskleuren.

Het ontwerp en de uitvoering benadrukken het samenspel tussen oud en nieuw. Bij monumentale panden is het belangrijk om zorgvuldig te werk te gaan en verspilt geen tijd aan onnodige veranderingen. De aanpak omvat een volledig gestript casco, vervolgens worden moderne installaties passend geïnstalleerd en de indeling aangepast aan hedendaags wonen, met behoud van sierpleisterwerk, sierlijsten en houten balken aan het plafond.

Het eindresultaat is een moderne, comfortabele woning die het authentieke karakter van het historische pand volledig behoudt. De opdrachtgever is zeer tevreden met het resultaat en de transparante manier waarop het traject is begeleid. De controlelijn bestaat uit opname, planning, uitvoering en oplevering, afgestemd met de opdrachtgever. Een bouwteam zorgt voor nauwkeurige afwerking en onderhoudsvriendelijkheid.

Two Faced: herontwikkeling met visie aan het Zuiderdiep

Two Faced: UC Architects realiseerde een spraakmakende herontwikkeling aan het Zuiderdiep in Groningen. Het project combineert historische restauratie met optoppen en duurzame transformatie, waardoor oud en nieuw respectvol samenkomen in een dynamisch stedelijk geheel. De voorzijde focust op optoppen en restauratie, met behoud en versterking van de historische gevels en het oorspronkelijke karakter van het Zuiderdiep. De achterzijde benut ruimte voor verdichting met moderne woonvormen zoals appartementen en studentenwoningen, zonder afbreuk te doen aan de historische waarde.

UC Architects verbindt oud en nieuw met duurzame architectuur door te kiezen voor innovatieve en duurzame bouwtechnieken, waaronder hergebruik van materialen. Het project laat zien hoe verdichting kan samengaan met behoud van erfgoed en stedelijke kwaliteit. De toepassing van Groninger baksteen in een verticaal patroon geeft een specifieke regionale identiteit aan het gebied en versterkt de visuele connectie met de omgeving.

Ring Zuid en Zuiderplantsoen: grootschalige stedelijke vernieuwing

Het project Ring Zuid omvat de ombouw van de zuidelijke ringweg naar een parkway-achtige omschrijving, met een ondergronds tracé en een vernieuwd Zuiderplantsoen. De plannen voorzagen de vervanging van verkeerslichten door een knooppunt met verhoogde leefbaarheid, betere doorstroming en verbindingen tussen stadsdelen. Syb van Breda & Co tekende voor stedelijke kunstwerken, terwijl Wurck de verdiepte ligging en het park plan vormgaf, met groen, water en wandelpaden die de geschiedenis van Sterrebos naar voren brengen.

Het Zuiderplantsoen wordt gecreëerd als een groen lange- en wandelruimte met verwijzingen naar het Sterrebos en de geschiedenis van de plek. Een zes meter breed fiets- en voetpad, bomenrijen en rozenpatronen geven het park zowel functionaliteit als poëtische aandacht. Het project integreert ook een Geheugenbalkon langs de Hereweg en een Geheugenpaviljoen bij het Winschoterdiep, waardoor bewoners en bezoekers letterlijk door de geschiedenis kunnen wandelen. De onderliggende wens is een groen, veilig en cultureel rijk gebied dat aansluit bij de stedelijke identiteit van Groningen.

De voltooiing van Zuiderplantsoen wordt verwacht in 2025, met aandacht voor vleermuizen en fauna door gerichte verlichting en leefbaarheidsmaatregelen. De Ring Zuid-transformatie oefent invloed uit op de omgeving door betere bereikbaarheid en economische ontwikkelingen, terwijl het behoud van historische materialen en kleurstellingen in de renovaties centraal blijft staan.

Infographic: Stapsgewijze renovatie van Zuiderpark Groningen en projectoverzicht Two Faced

Transformatietour | Provincie Zuid-Holland

Praktische tips voor wie ook wil verduurzamen

  • Schakel een bouwbegeleider in om alles 3D in kaart te brengen en vergunningen efficiënter te verwerken.
  • Kies glas dat past bij het karakter van het pand, vaak vacuümglas voor goede isolatie binnen kozijnmaten.
  • Werk samen met de gemeente bij zichtbare veranderingen zoals schilderwerk en gevelkleur.
  • Overweeg duurzame installaties zoals ventilatiesystemen en warmtepompen in vervolgfases.
  • Maak gebruik van subsidies zoals isolatiesubsidies die 50% tot 100% van de kosten kunnen dekken.
OnderdeelVerduurzamingsstappenVoordelen
GlasVacuümglas waar mogelijk, in retrofit blijvende kozijnenBetere isolatie, minder geluid
IsolatieDak, zolder en delen van vloer geïsoleerdStabielere temperatuur
VentilatieNieuw ventilatiesysteemGezonde binnenlucht
VerkleurstellingHistorische kleuren teruggebrachtAuthentieke uitstraling

In de loop van de tijd blijft duurzaamheid verweven met historische verbindingen. Het Zuiderpark en zijn omgeving laten zien hoe renovatie en modernisering elkaar kunnen versterken, met respect voor erfgoed en een toekomstgerichte aanpak die bewoners en bedrijven ten goede komt.

tags: #renovatie #zuiderpark #gronbinbgem