Toepassingen en eigenschappen van restanten multiplex hardhout: een uitgebreide gids

Multiplexplaten zijn universeel inzetbare houtplaten bestaande uit verschillende lagen samengeperst hout en kunnen afhankelijk van de gekozen samenstelling gebruikt worden voor interieur of exterieur toepassingen. Multiplexplaten zijn bijzonder robuust en stootvast waardoor de platen tot de meest gebruikte bouwmaterialen behoren.

Multiplex bestaat uit minimaal vijf lagen geperst hout, de zogenaamde fineerlagen. De lagen hebben allemaal dezelfde sterkte en worden op een speciale manier met elkaar verlijmd (kruiselings op elkaar voor meer stabiliteit). De verlijming maakt de multiplex platen niet alleen stabiel en tegelijkertijd flexibel, maar zorgt er bovendien voor dat zagen of frezen op maat, evenals spijkeren en schroeven zonder splintervorming geschiedt. De afwerking van mulitplex platen kan naar eigen wensen en inzichten gebeuren.

Herkomst, productie en milieuaspecten

Voor de productie van multiplex wordt voornamelijk gekozen voor populier-, berken- of merantiehout. Daarbij hebben berken en populier de voorkeur, niet alleen omdat het om inheemse boomsoorten gaat en de productieprijs hierdoor laag gehouden kan worden, maar ook omdat het milieuvriendelijk is. Alhoewel multiplex al eeuwen voor Christus vervaardigd werd, nam de populariteit van de platen toe na de introductie van de fineermachine in 1830, waardoor de platen makkelijker en sneller gemaakt konden worden. Werden de platen in het begin van de 20ste eeuw nog gebruikt voor de scheeps- en vliegtuigbouw, al snel werden de platen toegepast voor het vervaardigen van meubelen en de afwerking van muren en plafonds in huizen. Tegenwoordig is multiplex niet meer weg te denken in de bouw.

Multiplex interieur: soorten, eigenschappen en toepassingen

Er zijn twee soorten multiplex verkrijgbaar: interieur en exterieur. Zoals de naam al aangeeft zijn multiplex interieur platen bedoelt voor de af- en verwerking binnenshuis. Zo kunnen meubels op maat gemaakt worden, mallen voor het vervaardigen van specifieke voorwerpen en bovenal zijn de platen geschikt als vloerplaat. Er is een brede keuze multiplex interieur platen, elk met andere eigenschappen. Voor eenvoudige en minder solide toepassingen in huis kunnen de Aziatische multiplex platen genomen worden. De platen zijn gemaakt van berken-, populier- of hardhout, zijn bijzonder goedkoop en lenen zich voor droge toepassingen. Een groot voordeel van deze platen is dat ze zich makkelijk laten verwerken.

Buigtriplex is een andere plaat die binnenshuis gebruikt kan worden voor toepassingen met ronde of afwijkende vormen. Het buigzame materiaal wordt vervaardigd van tropisch Funa hardhout, dat makkelijk af te werken en bovendien voordelig te verkrijgen is. Een goedkoop en vooral solide alternatief voor multiplex platen gemaakt van tropisch hardhout zijn de multiplex populier interieur. De sterke platen kennen de meest uiteenlopende toepassingen, waaronder de productie van meubels, het maken van scheidingswanden en de fabricage van caravans. Indien gewenst kunnen de platen gegrond geleverd worden, waardoor tijd bespaard kan worden. Daarnaast kunnen de platen als afwerkmateriaal gebruikt worden, waarbij hoge eisen gesteld worden aan een hoogwaardige en zichtbare afwerking. Een heel andere plaat is de Russische berken multiplex plaat, die al meer dan honderd jaar gebruikt wordt voor allerlei doeleinden. Het kwalitatieve hout leent zich bijzonder voor het vervaardigen van speelgoed, maquettes en modelbouw, maar ook binnenwerk en constructieve timmerwerken kunnen gecreëerd worden met Russisch berken multiplex. Wie de voorkeur geeft aan duurzaam en milieuvriendelijk multiplex kiest voor Wisa twin multiplex. Deze platen zijn gemaakt van CE2 en Komo gecertificeerd Europees vurenhout. Dankzij de productie en de samenstelling is de plaat universeel inzetbaar, met name voor interieur toepassingen, waarbij het geproduceerde product geverfd moet worden.

Exterieur multiplex: buiten toepassingen en eigenschappen

Zoals eerder aangegeven is multiplex ook buitenshuis toepasbaar. Voor het vervaardigen van multiplex platen wordt een andere productiemethode toegepast die erop gericht is de platen tegen schimmel en vocht te beschermen. Het lichte en tegelijkertijd solide materiaal leent zich prima voor het bouwen van jachten en het vervaardigen van deuren. Van Bruynzeel biedt drie verschillende soorten multiplex aan die voldoen aan uiteenlopende eisen: Bruynzeel multipaint, Bruynzeel Regina mahonie multiplex en Bruynzeel suprahecht. Deze platen zijn waterafstotend, weer- en watervast en hebben KOMO- en CE2-certificaten; ze zijn bijzonder geschikt voor gevelbekleding, boeidelen en decoratieve buitentoepassingen. Speciaal voor grof buitenwerk worden Elliotis Pine multiplex aangeraden, met een grove structuur die zichtbaar kan zijn. De goudgarant okoumé multiplex biedt hoge weerstand tegen weersinvloeden en krijgt twintig jaar garantie. Voor nog meer duurzaamheid en 30 jaar garantie kan de joubertpaint multiplex worden gekozen, met een 170 gram melamine fineerlaag die de lagen beschermt. De standaard okoumé platen zijn gegrond en ongegrond verkrijgbaar. De multiplex platen zijn te gebruiken voor diverse buiten toepassingen en kunnen naar eigen behoefte afgewerkt worden.

Technische eigenschappen en verwerking

De bijzondere sterkte van multiplex plaatmateriaal komt door het oneven aantal fineerlagen die kruislings verlijmd zijn. Deze constructie creëert een uitzonderlijk stabiel product met geringe werking. De waterbestendigheid van multiplex hangt af van het type verlijming en de houtsoort; voor toepassingen met hogere vochtbelasting kies je voor WBP-verlijming (water boiled proof). Okoumé multiplex is bij uitstek geschikt voor buitentoepassingen waar tijdelijke vochtbelasting geen probleem vormt, mits goed afgewerkt. Het grootste voordeel van multiplex is de hoge stabiliteit, wat vormvastheid cruciaal maakt voor meubelbouw en decoratieve wanden. Multiplex kan kromtrekken door temperatuur- en vochtwisselingen; daarvoor bestaan preventieve maatregelen zoals acclimatiseren, goede ventilatie en juiste keuze van plaatmateriaal.

Multiplex is waterbestendig maar niet waterdicht. Direct contact met water kan problemen veroorzaken. Voor buitengebruik is een degelijke afwerking met lak of beits noodzakelijk. Het materiaal is licht van gewicht, gemakkelijk te bewerken en verkrijgbaar in diverse diktes. Hoe dikker de plaat, hoe groter de draagkracht. Bomen worden maximaal benut met multiplex; het grootste deel van de plaat is FSC- of PEFC-gecertificeerd. Het is ook mogelijk om multiplex te schilderen of te gronden; gegrond multiplex biedt directe werkbaarheid. Voor binnengebruik vind je diverse soorten zoals triplex met interieurverlijming, geschikt voor droge ruimtes zoals wandbekleding en meubels.

Vergelijkingen en combinaties met andere plaatmaterialen

Wat is het verschil tussen multiplex en underlayment? Underlayment is net als multiplex opgebouwd uit kruislings verlijmde houtlagen, maar verschilt in plaatkwaliteit, houtsoorten en beoogde toepassing. Underlayment wordt veel gebruikt als constructieve ondervloer, dakbeschot of wandplaat en heeft meestal een grovere houtstructuur. Multiplex is in meer kwaliteiten en afwerkingen verkrijgbaar en wordt vaak gebruikt voor meubels, deuren en nette betimmeringen. Multiplex is niet automatisch ongeschikt voor vloeren, maar de juiste plaat en dikte zijn cruciaal.

Wat is het verschil tussen multiplex en betonplex? Betonplex heeft een harde kunstharslaag die slijtvast en makkelijk te reinigen maakt, maar is niet volledig waterdicht en vereist bescherming van beschadigde randen. Multiplex heeft geen dergelijke coating en kan makkelijker geverfd of afgewerkt worden. Betonplex wordt vaak gebruikt voor betonbekistingen en constructies waar een krasvaste coating nodig is, terwijl multiplex veelzijdiger is voor interieur en buitengebruik met juiste afwerking.

Wat is het verschil tussen multiplex en OSB? OSB bestaat uit grote houtschilfers en is steviger in constructieve toepassingen maar heeft een grovere uitstraling dan multiplex, dat vaak fijner zichtwerk mogelijk maakt. De keuze hangt af van toepassing, dikte en gewenste uitstraling. Multiplex biedt bovendien een betere trek- en schuifeigenschap, wat bijvoorbeeld gunstig is voor meubelconstructies.

Andere belangrijke vergelijking is tussen spaanplaat en multiplex. Spaanplaat is vaak goedkoper maar vochtgevoelig; multiplex is sterker, stabieler en biedt betere grip voor schroeven en bevestigingsmaterialen. Underlayment en multiplex delen veel gunstige eigenschappen; beide zijn goed bewerkbaar maar toepassing bepaalt de beste keuze. Voor vochtige ruimtes is multiplex vaak de betere optie dan underlayment.

Praktische toepassing - dikte en wand-, vloer- en bouwvoorbeelden

De multiplex platen zijn verkrijgbaar in verschillende diktes, van 3,6 mm tot 40 mm. Dunner multiplex (tot ongeveer 6 mm) is ideaal voor buigzame constructies en decoratieve toepassingen, terwijl dikkere platen (18 mm en hoger) geschikt zijn voor dragende constructies en vloeren. Diktes zijn belangrijk voor draagkracht en stabiliteit. Voor dakconstructies geldt vaak 40 mm als gangbare maat. Bij een project zoals vloeren of wanden kan vloer- of wandafwerking afhankelijk zijn van gekozen dikte en soort multiplex. De dikte bepaalt ook de draagkracht van de vloer en de uitvoering van dragende elementen.

Hiervoor is Stiho een voorbeeld van leverancier met een breed aanbod multiplex en verschillende diktes, evenals een bewerkingstool om op maat te bestellen. Het bestellen van multiplex platen op maat biedt voordelen zoals minder materiaalverspilling en tijdsbesparing op de bouwplaats. Bij zagen en bewerking is de juiste techniek essentieel voor een splintervrij resultaat. Een cirkelzaag met fijngetand zaagblad en het plaatsen van de plaat met de beste zijde naar beneden zijn aanbevelingen. Voor precisiewerk is een geleiderail sterk aan te bevelen. Buigtriplex kan gebogen worden via stoom of warm water voor complexere vormen, afhankelijk van dikte en type multiplex.

Absentie van service-informatie

Let op: sommige leveringen kunnen afwijken qua levertijd vanwege vakanties van personeel en leveranciers. Verzendkosten en afhaalmogelijkheden kunnen variëren per regio en per leverancier.

Overige weetjes en toepassingen

Multiplex plaatmateriaal kan binnen een bouwproject in vele toepassingen ingezet worden, zowel voor ruwbouw als afbouw. Bij buitengebruik zijn speciale watervaste verlijmingen vereist, vooral bij okoumé en hardhout multiplex. Voor decoratieve afwerking kunnen berken- en beuken multiplex de voorkeur hebben vanwege hun nette afwerking. Gegrond multiplex biedt direct werkklaar afwerking. Multiplex platen zijn ook geschikt voor wand- en plafondafwerking en kunnen uiteraard geverfd worden.

In samenvatting: multiplex is een duurzaam, sterk en veelzijdig plaatmateriaal. Door kruislings verlijmde lagen biedt het kracht, stabiliteit en een consistente structuur. Het is beschikbaar in diverse houtsoorten en diktes, geschikt voor binnen en buiten, mits de juiste verlijming en afwerking worden toegepast. De keuze hangt sterk af van het beoogde gebruik en omgeving.

Infographic: Structuur van kruislings verlijmde fineerlagen en toepassingen

Wat is de overgang?

HoutsoortEigenschappenToepassingenDikte-advies
BerkenZacht, glad oppervlak, hoog afwerkingspotentieelT.php meubelbouw, binnenafwerking6-18 mm
PopulierLichtgewicht, economischWandbekleding, binnenafwerking6-15-18 mm
OkouméWatervast verlijmd, buiten geschiktGevelbekleding, boeidelen6-40 mm
Hardhout multiplexSterk, duurzaam, CE2+/CE2Constructieve en decoratieve projecten12-40 mm

Bij vragen over aankoop en maatwerk kun je terecht bij leveranciers zoals Stiho voor een ruim assortiment met verschillende diktes en afwerkingen en een online bewerkingstool voor multiplex op maat.

tags: #restanten #multiplex #hardhout