Wat is Funderingsbekisting?
Funderingsbekisting is een aangebrachte betimmering van hout of een kant-en-klaar systeem waarin beton wordt gestort. De funderingsbekisting dient als tijdelijke mal, om het vloeibare beton in de gewenste vorm te houden totdat het volledig is uitgehard. Deze fundering dient uiteindelijk als fundament voor alles wat erop wordt gebouwd, vaak zijn dat de muren van een huis.
Bij Bouwbestel onderscheiden we twee soorten funderingsbekistingen:
- Houten funderingsbekisting: Hierbij plaatst u zelf houten schotten, die worden verstevigd met piketpalen en koppellatten. Een dergelijke bekisting is iets arbeidsintensiever dan het kant-en-klare systeem, maar prima voor kleine en middelgrote klussen.
- Kant-en-klare funderingsbekisting: Een snelle en eenvoudige manier om een funderingsbekisting te bouwen is met kant-en-klare EPS-elementen (ook bekend als tempex en piepschuim). Deze elementen zijn eenvoudig in elkaar te zetten, licht van gewicht en gemakkelijk te bewerken voor prefabricage van buizen.

Stappenplan voor Kant-en-klare Funderingsbekisting met EPS
In dit stappenplan behandelen we de kant-en-klare funderingsbekisting met EPS. Mocht u na het onderstaande stappenplan nog vragen hebben over het maken van een funderingsbekisting, aarzel dan niet om contact op te nemen met de klantenservice.
Stap 1 - Voorbereiding
Begin met het doorlopen van alle stappen in dit stappenplan. Bepaal vervolgens hoeveel materiaal u nodig heeft voor de klus.
Stap 2 - Locatie van de fundering bepalen
Begin met het bepalen van de locatie van de fundering. Markeer de omtrek door op elke hoek een piketpaaltje te zetten. Span vervolgens een metselkoord tussen de piketpaaltjes. Dit koord dient als leidraad voor het uitgraven van de fundering.
Stap 3 - De fundering uitgraven
Graaf een sleuf van minstens 60 cm diep. Indien mogelijk is 80 cm beter. Een minimale diepte van 60 cm is belangrijk omdat dit de vorstgrens is. De vorstgrens is de bodemdiepte tot waar de grond in de winter kan bevriezen. Voor de breedte van de sleuf kunt u uitgaan van de breedte van de kant-en-klare elementen plus wat speling aan weerszijden.

Stap 4 - Bekisting plaatsen
Plaats nu de bekisting in de uitgegraven sleuf. Gebruik voor het plaatsen van de lengte- en hoekstukken de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. Verstevig de bekisting met de boven- en onderbeugels. Zorg dat de bekisting aan de bovenkant waterpas is. Dit is erg belangrijk, omdat anders de fundering scheef wordt.
Stap 5 - Wapening aanbrengen in de funderingsbekisting
Beton is uitstekend bestand tegen drukkrachten. We willen echter dat de fundering ook bestand is tegen buig- en trekkrachten. Daartoe wordt staal in de constructie geplaatst, in de vorm van wapeningskorven. Zorg ervoor dat er ongeveer 5 cm ruimte is tussen de folie en de wapeningskorven, zodat de wapening volledig kan worden ‘ingepakt’ door het beton. Deze 5 cm ruimte kan worden gecreëerd met behulp van betonnen hunebedden of stukjes puin.

Stap 6 - Beton storten
De funderingsbekisting is nu klaar om gevuld te worden met beton. U heeft hiervoor verschillende opties:
- Kant-en-klare betonmortel bereiden (alleen water toevoegen).
- Zelf beton maken met cement, zand, grind en water.
- Voor de gemiddelde fundering loont het al snel om een betonwagen van een externe partij te laten komen.
Stort het beton voorzichtig in de bekisting. Om het beton te ontluchten en te verdichten kunt u een trilnaald gebruiken of zelf porren met een stok. Als de hele bekisting gevuld en ontlucht is, kunt u de fundering gladstrijken met een troffel, balk of afreilat.

Stap 7 - De fundering laten uitharden
Bedek na het storten de gehele fundering met plastic folie om te voorkomen dat het water in het beton te snel verdampt. De folie moet minimaal een week blijven liggen voor een goede uitharding en om krimpscheuren (door te snelle droging) te voorkomen.
EPS Funderingsbekisting: Innovaties en Voordelen
Er zijn verschillende manieren om op een paalfundering een betonnen funderingsbalk te storten. Het meest toegepast worden EPS-bekistingen, die zorgen voor een goed geïsoleerde funderingsbalk en aansluiting op de begane grondvloer. De Hoop Pekso heeft het EPS-bekistingssysteem doorontwikkeld tot de zogenaamde Superkist. Dit systeem werkt zonder boven- en onderbeugels en is supersnel te plaatsen.
Met de komst van de BENG-eisen worden er nog strengere eisen gesteld aan de energieprestatie van een gebouw. Volgens de trias energetica begint een goede energieprestatie met het beperken van de energievraag. Dat betekent goed isoleren, luchtdicht bouwen en voorkomen van koudebruggen. Die uitdaging begint al bij de fundering. Door de funderingsbalk goed te isoleren, ontstaat een koudebrugvrije oplegging van de begane grondvloer. De thermische schil blijft daardoor één doorgaande lijn, die alleen wordt onderbroken door de palen onder de funderingsbalk.
Fixeren met Wandelstokken: Het Superkist Systeem
Er zijn meerdere leveranciers die EPS-bekistingen maken voor funderingsbalken. Veel systemen werken met een onderbeugel die op de ondergrond wordt geplaatst en die de EPS-kist op zijn plek houdt. Aan de bovenzijde van de kist komen bovenbeugels om de druk van het beton te weerstaan. Deze beugels worden toegepast in combinatie met vuren regels langs de randen.
De Hoop Pekso heeft het EPS-bekistingssysteem doorontwikkeld tot de zogenaamde Superkist. Dit is een innovatief systeem dat bestaat uit een vaste U-vormige bekisting en werkt zonder boven- en onderbeugels. De kist wordt gefixeerd met wandelstokken. Dit zijn ongelijkzijdige haarspelden met een lange en korte poot. Nabij een aansluiting met een volgend element wordt de lange zijde van één wandelstok door de bodem van de EPS-bekisting deels in de grond geprikt. Hierbij dringt de korte zijde door in de bodem van het aansluitende element en is het geheel goed gefixeerd. Het wafelmotief in de kistbodem zorgt daarnaast nog eens voor meer stabiliteit op het zandbed. Uiteraard komt er gewoon wapening in de kist, met de nodige afstandshouders naar vloer en wanden. Een prefab korfwapening is ook mogelijk, wat tijd en moeite op de bouwplaats bespaart.
Kunststof Trekpennen voor Strakke Afwerking
Aan de bovenzijde komen kunststof trekpennen door de kistwanden, in plaats van de gebruikelijke bovenbeugel over de kist heen. Daarvoor zijn in de Superkist speciale inkepingen aangebracht waarin de trekpennen eenvoudig zijn aan te brengen. Deze trekpennen voorkomen dat de kist uit elkaar spat door de zijdelingse druk van het beton. Doordat de kunststof trekpennen door de kistwanden zitten, vormen ze ook geen belemmering voor het afwerken van de bovenzijde van het beton. Het resultaat is een strakke afwerking. Door het minimaliseren van materiaalgebruik is het aantal handelingen van het stellen tot aan het opleveren van de fundering sterk teruggebracht. Na het storten ervaar je het grootste voordeel van de Superkist, want ontkisten en afvoeren van houten regels, stalen bovenbeugels et cetera, behoort tot het verleden. Storten, afvlakken en klaar.

Overige Eigenschappen van de Superkist
Met een lengte van 1800 mm is de kist langer dan andere kisten. De kisten zijn per twee stuks verpakt waardoor je in één handeling 3600 mm meeneemt de bouwput in. De Superkist is leverbaar in de hoogtes 400, 450 en 500 mm en breedtes 300, 350, 400, 450 en 500 mm. In totaal zijn er vijftien maatvoeringen (betonmaten). De Hoop Pekso kan tevens gezaagde hoekstukken voor de Superkist meeleveren. Door de zwaluwstaart-inkepingen in de kistwanden is de betonhechting ook beter dan bij traditionele EPS-kisten.
Veel Voordelen van EPS Funderingsbekisting
Resumerend biedt de Superkist dus veel voordelen. Het is een schoor- én kransloze funderingsbekisting met een beter resultaat met minimaal materiaalgebruik. De EPS-fundering is supersnel te plaatsen en het beton is na de stort moeiteloos uit te vlakken. De stabiliteit is hoog door de onderlinge aansluiting met tong- en groefverbinding en het gebruik van de wandelstokken en trekpennen. Het systeem werkt dus zonder houten regels: dat bespaart flink op zowel arbeid als materiaal.
Toepassingen van EPS in de Civiele Techniek
Tijdens het aanleggen van wegen en taluds op minder draagkrachtige gronden kunnen grote zettingen optreden, omwille van het extra gewicht. De belasting van de zandbeddingen en/of taluds is vaak groter dan het draagvermogen van de onderliggende grondlagen met alle gevolgen vandien. Enkele manieren om deze problemen op te lossen zijn:
- Het aanbrengen van een voorlast op de grond.
- Grondverbeteringswerken (vervangen van het grondpakket).
- Verticale drainage.
Daar deze vaak omslachtige en dure oplossingen zijn, kan het toepassen van EPS de zaak, letterlijk en figuurlijk, enorm verlichten.
EPS kan dus de volgende functies vervullen:
- Beperken van zettingen: Omwille van de extra belasting op de slappe grond kunnen grote zettingen optreden. Na verloop van tijd ontstaan er dan hoogteverschillen tussen de nieuw aangelegde weg en bestaande constructies (bv. bruggen, tunnels). Door het gebruik van EPS als lichtgewicht ophogingsmateriaal kunnen deze zettingen beperkt worden.
- Beperken van krachten op naastliggende constructies en leidingen: Bij verticale belasting van EPS treden slechts geringe horizontale krachten op. Met andere woorden, de horizontale krachten op keermuren, damwanden en ondergrondse infrastructuur zijn beperkt.
- Verhoging van de stabiliteit van de taluds: Omwille van het lagere gewicht van de EPS-ophogingsconstructie is er minder gevaar voor afschuiving van het talud.

EPS als Economische en Flexibele Bekisting
De klassieke houten bekisting wordt dikwijls om prijstechnische redenen vervangen door uitsparingen in geëxpandeerd polystyreen. Geëxpandeerd polystyreen is sedert de jaren ’60 in de bruggenbouw stevig ingeburgerd. Geëxpandeerd polystyreen, kortweg EPS genoemd, is een economisch rendabel product omwille van zijn korte arbeidstijd en lage densiteit. De mogelijkheden in vorm en grootte zijn praktisch onbeperkt. De normale volumemassa voor deze bekisting bedraagt 13 à 15 kg/m³.
De onderste deklaag wordt eerst gestort. De wachtstaven van de draagbalkwapening steken vrij uit met hechtpunten waaraan men de polystyreenblokken kan vastmaken. De polystyreenblokken worden aangebracht volgens het bekistingsplan: indien nodig kan men op dit ogenblik nog gemakkelijk aanpassingen doen. De bevestiging van de blokken geschiedt per strekkende meter, met een minimum van 2 bevestigingen per blok. Boven op de blokken worden afstandshouders geplaatst, waarop de bovenwapening rust. Het vloeibare beton wordt eerst op de blokken gestort, daarna ertussen om opstuwing te voorkomen. De maximum liftkracht, waarmee rekening gehouden moet worden, bedraagt ongeveer 26,4 kN/m³. De gegarandeerde minimum ouderdom bedraagt 24 uur (om de nakrimp te minimaliseren). Maximum doorbuiging in het vlak is kleiner dan L/600.
Flexibele Levering en Technische Ondersteuning
Leveranciers van EPS-bekistingen bieden vaak flexibele leveringsfaciliteiten, waarbij grote hoeveelheden op relatief korte termijn mogelijk zijn, evenals snelle depannage bij schade of problemen. Volledig uitgewerkte details en legplannen met stuklijst worden doorgaans geleverd. Technische bijstand en follow-up tijdens de werkzaamheden door ingenieurs is eveneens een veelvoorkomende service. Een transformator met gloeidraad voor bijsnijden en passtukken staat ter beschikking.
Verschillende Funderingssystemen en de Rol van EPS
Er zijn verschillende funderingssystemen toepasbaar, afhankelijk van het project en de ondergrond. De keuze voor de juiste fundering is cruciaal voor de stabiliteit en duurzaamheid van de constructie.
Fundering op Staal
Fundering op staal is een klassieke term voor funderen op een egale, stabiele ondergrond (vaak zand). Binnen fundering op staal vallen onder andere:
- Plaatfundering (funderingsplaat): Wordt vaak aangebracht op een gestabiliseerd zandbed en isolatie. Een vlakke, stabiele ondergrond is belangrijk omdat verzakking kan leiden tot scheurvorming.
- Strookfundering: Kan worden uitgevoerd met diverse systemen, waaronder EPS bekistingsoplossingen. De maatvoering (breedte/hoogte), wapening en betonkwaliteit zijn hierbij afhankelijk van het ontwerp en de ondergrond.
Let op: een ondergrond van klei of veen kan risico's geven bij fundering op staal.
Fundering op Palen
Fundering op palen is een veelgebruikte oplossing als de draagkrachtige laag dieper ligt of wanneer de constructie zwaarder is. Bij paalfunderingen wordt funderingsbekisting vaak toegepast als verloren bekisting: de bekisting blijft zitten en vormt onderdeel van de constructie.
Poeren
Poeren worden vaak toegepast bij kleinere projecten (bijv. tuinkamer/veranda). Het gewicht wordt lokaal op de poeren overgedragen.
EPS Funderingsbekisting in de Praktijk
Werk je met een EPS systeembekisting? Onderstaand vind je uitleg over de meest toegepaste funderingssystemen. Daarnaast kunnen we bepaalde funderingsbekisting (zoals De Hoop Pesko) op aanvraag leveren. Dit kan vergelijkbaar zijn met VBI funderingsbekisting en is soms leverbaar in hogere druksterkten (bijv. Fundering op staal is een klassieke term voor funderen op een egale, stabiele ondergrond (vaak zand). Binnen fundering op staal worden o.a. Een plaatfundering (funderingsplaat) wordt vaak aangebracht op een gestabiliseerd zandbed en isolatie. Een vlakke, stabiele ondergrond is belangrijk omdat verzakking kan leiden tot scheurvorming. Een strookfundering kan worden uitgevoerd met diverse systemen, waaronder EPS bekistingsoplossingen. De maatvoering (breedte/hoogte), wapening en betonkwaliteit zijn hierbij afhankelijk van het ontwerp en de ondergrond. Poeren worden vaak toegepast bij kleinere projecten (bijv. tuinkamer/veranda). Het gewicht wordt lokaal op de poeren overgedragen. Fundering op palen is een veelgebruikte oplossing als de draagkrachtige laag dieper ligt of wanneer de constructie zwaarder is. Bij paalfunderingen wordt funderingsbekisting vaak toegepast als verloren bekisting: de bekisting blijft zitten en vormt onderdeel van de constructie. Tip: twijfel je over bodemopbouw of draagkracht? Informeer bij de gemeente of er een bodemonderzoek (sondering) nodig is. VBI levert funderingsbekisting met (afhankelijk van type) kant-en-klare hoekstukken en complete elementen. Handig om te weten: bij het berekenen van hoeveelheden is de standaardlengte van veel funderingsbekisting-elementen vaak 1200 mm (1,2 meter). Strokenfunderingen worden vaak toegepast bij aanbouw/ bijgebouwen of wanneer een paalfundering niet nodig of niet mogelijk is. De geschiktheid hangt sterk af van bodemtype en belasting. Bij sommige systemen kan (afhankelijk van ontwerp) met andere beton-/wapeningsoplossingen worden gewerkt. Let op: een ondergrond van klei of veen kan risico's geven bij fundering op staal.
Tip: Twijfel je over bodemopbouw of draagkracht? Informeer bij de gemeente of er een bodemonderzoek (sondering) nodig is.
VBI levert funderingsbekisting met (afhankelijk van type) kant-en-klare hoekstukken en complete elementen. Handig om te weten: bij het berekenen van hoeveelheden is de standaardlengte van veel funderingsbekisting-elementen vaak 1200 mm (1,2 meter).
Strokenfunderingen worden vaak toegepast bij aanbouw/bijgebouwen of wanneer een paalfundering niet nodig of niet mogelijk is. De geschiktheid hangt sterk af van bodemtype en belasting. Bij sommige systemen kan (afhankelijk van ontwerp) met andere beton-/wapeningsoplossingen worden gewerkt.
Soorten funderingen en hun toepassingen
Integratie van Riolering in Funderingsbekisting
Voor een goed werkende PE binnenriolering zijn de juiste bevestigingsmaterialen noodzakelijk. Leveranciers bieden een breed assortiment van ELVZ-staal beugels, PP zadels met klikaansluiting, PVC ophangbeugels en bijbehorende bevestigingsmaterialen in verschillende diameters. In het geval van een vaste beugeling kan de inlegband aangebracht worden voor het verkleinen van de inwendige diameter. Raadpleeg voor de juiste PE bevestigingsmaterialen de technische documentatie of neem contact op met de leverancier voor advies op maat.
Veelgestelde Vragen over Funderingsbekisting
Vraag: Op de nieuwe fundering netjes aan te laten sluiten zal ik dan een stukje van de oude fundering weg hakken of is dit niet aan te raden?
Antwoord: Hou de nieuwe fundering los van de schuur en huis. Wat voor fundering hebben het huis en schuur? Zorg dat de nieuw fundering niet op de oude gaat leunen. Dat kan bv.
Vraag: Mijn voorkeur gaat uit om eerst de fundering uit te zetten dan het benodigde leidingwerk er door te werken de fundering en de vloer in eens te laten storten. Het mooiste is denk ik dan om de bekisting te nemen met ingebouwde vorstrand maar nu vraag ik mij weer af hoe zit het dan weer met het metselwerk sponning om het buitenblad in op te metselen?
Antwoord: Deze vraag vereist specifieke projectinformatie en kan niet algemeen beantwoord worden. Raadpleeg hiervoor een constructeur of specialist.
tags: #riool #bevestigen #eps #bekisting