Vrijwel alle gebouwen in Vlaardingen zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater, hemelwater en een beperkte zorgplicht voor grondwater. Om deze zorgplichten goed uit te kunnen voeren is het van belang dat het gemeentelijk rioolstelsel goed blijft werken. Wij zorgen ervoor dat het afvalwater van percelen binnen de gemeentegrenzen op een efficiënte manier wordt verzameld en getransporteerd.
Zo is in artikel 7 van deze verordening geregeld voor welk deel van de rioolaansluiting de eigenaar van een gebouw/woning verantwoordelijk is. Via deze link vindt u afbeeldingen die per stelseltype verduidelijken wie eigenaar is van de aansluiting. Uit de klimaatscenario's van het KNMI blijkt dat de intensiteit van buien toeneemt. Er vallen dus vaker heftige piekbuien. Al het water dat tijdens zo’n bui valt, stroomt tegelijk naar de openbare riolering.
Die openbare riolering is vaak een gemengd stelsel, dat wil zeggen dat er zowel hemelwater als stedelijk afvalwater wordt ingezameld. De regenpijpen kunnen zijn aangesloten op deze openbare riolering. De riolering is niet berekend op zo’n toename aan zware buien en heeft moeite al het water te verpompen naar de rioolwaterzuivering. Hemelwateroverlast door water dat via de openbare weg de woning instroomt, komt niet automatisch voor rekening van de gemeente. De gemeente heeft via artikel 2.16 van de Omgevingswet een hemelwatertaak. Die taak heeft betrekking op hemelwater dat op particuliere terreinen vrijkomt en in redelijkheid niet door de particulier kan worden verwerkt.
De hemelwatertaak geldt niet voor hemelwater dat vanaf de openbare weg de woning instroomt. Daarvoor komt het Burgerlijk Wetboek in beeld dat hierna wordt toegelicht. Gemeenten hebben de taak om stedelijk afvalwater in te zamelen en naar de rioolwaterzuivering te transporteren. Gemeenten geven in hun omgevingsvisie of in een gemeentelijk rioleringsprogramma invulling aan de gemeentelijke watertaken. Hierbij hebben zij beleidsvrijheid (binnen kaders van goed bestuur). De taak van de gemeente sluit aan op de wettelijke taak van het waterschap om het stedelijk afvalwater te zuiveren in een rioolwaterzuivering. In de praktijk vindt daarom veel afstemming plaats tussen de gemeente en het waterschap. Doel hiervan is om zo de werking van het afvalwaterstelsel te verbeteren.
In de wet- en regelgeving zijn geen normen opgenomen over het functioneren van rioolstelsels. Er zijn geen eisen aan de maximaal toelaatbare frequentie van wateroverlast of het minimale niveau waarop regenwatervoorzieningen moeten zijn ontworpen. In de praktijk maken gemeenten gebruik van de Kennisbank Stedelijk Waterbeheer van Stichting RIONED. Uit deze bronnen blijkt dat het rioleringsstelsel niet berekend hoeft te zijn op extreme neerslag. De riolering is bedoeld om bij ‘normale’ neerslag het water van wegen en daken af te voeren. Overlast en schade door extreme buien worden gerekend tot overmachtssituaties. Hiertegen hoeft de gemeente zich in redelijkheid niet te verweren.
Gemeenten hebben ook een taak op het gebied van hemelwater. Maar voor hemelwater dat vanaf de openbare weg naar particulier terrein stroomt, heeft deze taak juridisch geen betekenis. De taak ziet namelijk op hemelwater dat de verantwoordelijkheid is van degene die zich hiervan wil ontdoen, en dat diegene niet zelf kan verwerken op eigen terrein. De gemeente heeft de taak om, als dat doelmatig is, het hemelwater in te zamelen en te verwerken, bijvoorbeeld door het af te voeren via het rioolstelsel.
Volgens de artikelen 5:37 en 5:38 BW moeten lagere erven het water ontvangen dat van hogere erven van nature afloopt. Ook een openbare weg geldt als een erf. De overlast kan in redelijkheid niet op de gemeente worden afgewenteld. Alleen als sprake is geweest van een onrechtmatige wijziging in de loop of de hoeveelheid van het van het openbare terrein stromend water (artikel 5:39 BW) kan dit anders zijn. Gemeenten moeten dan ook erg alert zijn bij werken aan de openbare weg. De burger heeft ook nog een eigen verantwoordelijkheid om overlast en schade zoveel mogelijk te voorkomen. Ook via particuliere afvoer- en aansluitleidingen kan hemelwater de woning inlopen.
Paragraaf 3.7.4 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat algemene regels waaraan de gebouwriolering moet voldoen. Nieuwe en bestaande bouwwerken moeten een zodanige voorziening voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater en hemelwater hebben, dat dit water zonder nadelige gevolgen voor de gezondheid is af te voeren. Zulke voorzieningen zijn lang niet altijd aanwezig, zeker niet bij bestaande bouwwerken. Ook hiervoor geldt dat dit soort preventieve voorzieningen, met een beroep op de specifieke zorgplicht van het Bbl (artikel 3.5), wel aanwezig zouden moeten zijn.
Een verstopping of rioollucht zorgt meteen voor stress. Het water loopt slecht weg, de geur blijft hangen en al snel komt de vraag op tafel: wie moet dit oplossen? De hoofdregel is eenvoudiger dan veel mensen denken: alles wat zich op jouw eigen terrein bevindt, valt onder jouw verantwoordelijkheid. Dat betekent dat de afvoer in huis, de leidingen onder de vloer en ook het riool in de tuin voor rekening van de woningeigenaar komen. Dit geldt ook wanneer het probleem zich diep onder de grond bevindt. Zodra het riool overgaat in de hoofdriolering onder de straat of het trottoir, verschuift de verantwoordelijkheid. Dat deel behoort tot het gemeentelijk rioolstelsel. Let op: In zulke gevallen is het cruciaal om het probleem direct te melden bij de gemeente en niet zelf een commercieel bedrijf in te schakelen voor het gemeentelijke deel.
Tussen jouw woning en het gemeentelijk riool zit de huisaansluiting. Dit stuk zorgt vaak voor discussie. De meeste woningen hebben op de perceelgrens een ontstoppingsstuk of erfscheidingsputje. Staat het ontstoppingsstuk vol water? Is het ontstoppingsstuk droog? In huurwoningen ligt de verantwoordelijkheid in eerste instantie bij de verhuurder of de woningbouwvereniging. Neem bij rioolproblemen altijd direct contact met hen op. Een verstopping die alleen in jouw woning voorkomt, wijst meestal op een probleem in de eigen leiding. Met een rioolinspectie kan exact worden vastgesteld waar de verstopping zich bevindt en waar de grens ligt tussen privériolering en het gemeentelijk riool. De woningeigenaar betaalt voor alles op eigen terrein (tot de perceelgrens). De gemeente betaalt voor problemen in het hoofdriool.
Een putje of toegangspunt op de grens van jouw terrein en de openbare grond dient als controlemiddel: staat er water in, dan ligt het probleem meestal bij de gemeente. Nee, in de meeste gevallen vergoedt de gemeente deze kosten niet. Laat eerst een inspectie uitvoeren (bijvoorbeeld met een camera). Wanneer zich problemen voordoen met de riolering, zoals een rioolverstopping of lekkage, is het belangrijk om te weten wie verantwoordelijk is voor het onderhoud en de eventuele vervanging.
De gemeentelijke riolering begint meestal bij de perceelgrens van de particulier. Het gedeelte van het riool dat zich in openbaar gebied bevindt, valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Wanneer de rioolbuis zich echter op particuliere grond bevindt, is de eigenaar van de grond verantwoordelijk voor het onderhoud en eventuele vervanging. De huiseigenaar is verantwoordelijk voor het deel van de riolering dat zich op particuliere grond bevindt. Dit betekent dat eventuele verstoppingen, lekkages of andere problemen binnen het perceel van de particulier door de eigenaar zelf moeten worden verholpen. In appartementencomplexen of vakantieparken, waar meerdere woningen op dezelfde riolering zijn aangesloten, kan de verantwoordelijkheid gedeeld worden door de eigenaren of de Vereniging van Eigenaren (VvE).
Een rioolverstopping kan verschillende oorzaken hebben. Als de verstopping zich op particuliere grond bevindt, is de huiseigenaar verantwoordelijk voor de kosten van het ontstoppen. Regelmatig onderhoud aan het rioolstelsel kan problemen zoals verstoppingen en lekkages voorkomen. De huiseigenaar heeft een onderhoudsverplichting voor het deel van de riolering dat zich op particuliere grond bevindt. In sommige gevallen kan het nodig zijn om delen van de riolering te vervangen, bijvoorbeeld bij ernstige breuken of structurele schade. Een van de beste manieren om schade en verstoppingen te voorkomen, is door het riool op de juiste manier te gebruiken.
Wil je weten wat jouw rioolreparatie gaat kosten? Wanneer je schade aan het riool vermoedt, is het belangrijk om snel te handelen om verdere problemen te voorkomen. Het voorkomen van rioolverstoppingen begint bij goed onderhoud en correct gebruik. Regelmatige inspecties door een specialist kunnen helpen om beginnende problemen in beeld te brengen voordat ze ernstiger worden. Heb je te maken met een rioolverstopping of andere problemen met de riolering? Neem dan contact op met een betrouwbare loodgieter, zoals Rioolned of loodgieters.nl.
- Formulier “aanvraag rioolaansluitingen” indienen bij de gemeente.
- Aangelegd en met een diameter van ø125 mm. Controleput (bruin) voor een DWA-afvoer wordt geplaatst.
- Gemeente meet in en verstrekt informatie; mogelijke kostenraming wordt gemaakt.
- Zij die zich op gemeentegrond of op eigen grond bevindt: gemeente rioolstelsel; anders: private grond eigendom en verantwoordelijkheid.
- Beheer en toezicht op de afhandeling van de aanvraag; kostenverrekening vindt plaats via de grondprijs.
Wanneer de rioolbuis op privéterrein ligt, is de eigenaar meestal verantwoordelijk voor onderhoud en vervanging. Als de riolering zich op gemeentegrond bevindt, draagt de gemeente doorgaans de verantwoordelijkheid. Bij een verstopping die zich op privéterrein bevindt, is de huiseigenaar verantwoordelijk voor de kosten van het ontstoppen. Als er sprake is van onrechtmatige wijziging van de loop of hoeveelheid water op openbaar terrein, kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld. In privaatrechtelijke situaties is het vaak raadzaam een rioolinspectie uit te voeren voordat werkzaamheden beginnen om aansprakelijkheid en kosten te kunnen bepalen.
Op basis van jurisprudentie en lokale verordeningen bepalen gemeenten vaak waar het openbare eindigt en het particuliere riool begint. Het publiekrecht en het privaatrecht hebben daarbij elk hun eigen regels, en de grens kan per gemeente verschillen. Een stappenplan helpt bij het vaststellen van eigendom en verantwoordelijkheid, met aandacht voor perceelsgrenzen, ontstoppingsstukken en de rol van verhuurders of VvE's in huur- en collectieve situaties.
Praktische richtlijnen en tips
- Inspecteer bij rioolproblemen altijd eerst de eigen leidingen en eventueel het ontstoppingsstuk bij de perceelgrens.
- Neem bij vermoedens van een verstopping direct contact op met de verhuurder bij huurwoningen en met een erkend loodgietersbedrijf voor advies.
- Laat een rioolinspectie uitvoeren om precies te bepalen waar de verstopping zit en wie ver responsible is voor het onderhoud.
- Bewaar documentatie van inspecties en reparaties om later aansprakelijkheid te kunnen vaststellen.
Samenvattend
De hoofdregel is: alles wat zich op jouw eigen terrein bevindt, valt onder jouw verantwoordelijkheid tot aan de perceelgrens. Het deel van de riolering dat zich op gemeentelijke grond bevindt, valt onder de gemeente. Bij twijfel is het essentieel direct meldingen te doen aan de gemeente en geen eigen commerciële partijen in te schakelen voor het gemeentelijke deel. Juridische achtergronden en lokale verordeningen kunnen per gemeente verschillen, maar de kern blijft dat onderhoud en klachten zo snel mogelijk moeten worden gemeld en vastgelegd.