Een concentrisch rookgaskanaal zorgt voor de afvoer van verbrandingsgassen en toevoer van verse lucht middels een dubbelwandige pijp. Door deze innovatieve pijp-in-pijpconstructie is een dubbele wand gecreëerd, wat extra veiligheid geeft bij het vrijkomen van giftige gassen als koolmonoxide. Een concentrische rookgasafvoer wordt toegepast bij cv-ketels, gesloten gashaarden en kachels. Feenstra installeert bij nieuwe cv-ketels doorgaans concentrische rookgasafvoerkanalen. In sommige situaties is maatwerk noodzakelijk. Per situatie wordt bepaald wat de beste aanpak is.
Hoe werkt een concentrische rookgasafvoer?
Een concentrische rookgasafvoer bestaat uit één buis waar nog een buis in zit. Deze rookgassen zijn warm, waardoor de binnenste pijp dus ook warm wordt. Door de buis-in-buis constructie is de concentrische rookgasafvoer veel veiliger. Er is namelijk minder kans op koolmonoxidevergiftiging. Dit komt omdat er bij slijtage aan de binnenste buis geen rookgassen kunnen gaan lekken in de woning. Bij slijtage komen de giftige gassen terecht in de buitenste pijp die moet zorgen voor frisse lucht. Als deze schone lucht niet genoeg zuurstof aanlevert doordat er verbrandingsgassen in lekken, springt de cv-ketel op storing en werkt hij niet meer.
Toepassing en levensduur
Rookgaskanalen hebben een beperkte houdbaarheid. Voorheen is het in Nederland altijd gebruikelijk geweest om gescheiden aan- en afvoerpijp te plaatsen voor cv-ketels. In veel landen om Nederland heen is het inmiddels verplicht om een concentrische rookgasafvoer te plaatsen, maar in Nederland wordt het tot nu toe alleen aanbevolen. Nu er steeds meer hr-ketels en materialen voor concentrische aansluitingen beschikbaar komen, is het een logische stap om in het kader van extra veiligheid voor bewoners over te gaan naar deze nieuwe pijp-in-pijp oplossing. Bij zo’n 10% van de cv-ketels in Nederland is er tot dusver een concentrische rookgasafvoer geplaatst.
Een rookgasafvoer gaat veilig 15 jaar mee. Het is dan ook van belang als de cv-ketel vervangen wordt dat de rookgasafvoer inclusief dakdoorvoer vervangen wordt. De gemiddelde leeftijd van een cv-ketel is tevens 15 jaar, maar mocht uw ketel het nu langer volhouden hoeft u niet gelijk de rookgasafvoer te vernieuwen. Let er wel op dat als de cv-ketel ouder wordt dan 20 jaar het noodzakelijk is de rookgasafvoer te vervangen.
HR vs VR ketels: condensatie en materiaalkeuzes
De nieuwe generatie VR ketels mogen niet meer op een gemetselde bakstenen kanaal aangesloten worden zonder deze te voorzien van een voering, zoals een rvs flexibele buis (incl. condensafvoerstuk). Door milieu-eisen zijn de rookgassen minder heet, waardoor condensatie sneller optreedt. Een gemetseld kanaal is niet gas- en vochtdicht, waardoor vochtproblemen en ketelstoringen kunnen ontstaan. HR ketels zijn altijd aangesloten op een dikwandige aluminium, rvs of kunststof buis die voor rookgassen geschikt is. De gassen van een HR ketel hebben een temperatuur van ongeveer 70 graden (de nieuwe generatie zelfs 50 graden). Hierdoor bereiken de rookgassen snel een dauwpunt en condenseren ze, wat zuurgraad (PH 2-4) en mogelijk corrosie veroorzaakt als condensaat op de buizen inwerkt. Een HR ketel op een VR kanaal mag niet, vanwege verhoogd veiligheidsrisico, maar komt helaas nog voor.
Installatie en controles
Tijdens een installatie moet de juiste diameter en lengte bepaald worden gebaseerd op het apparaat dat wordt aangesloten. De binnenste buis voert de rookgassen af en de buitenste buis zuigt verse lucht aan. In de meeste gevallen is er geen ventilator nodig om de rookgassen af te voeren, omdat de trek van het apparaat volstaat. Tijdens een camera-inspectie kan de staat van de kanalen bekeken en beoordeeld worden en u kunt ter plaatse zelf meekijken naar de beelden. Achteraf krijgt u een keuringsrapport met uitleg en fotomateriaal.
Belangrijk zijn de brandveiligheidseisen: een brandwerende afdekplaat met brandmanchet en correcte dakdoorvoer. Om koolmonoxidevergiftiging tegen te gaan, is een veilige rookgasafvoer van levensbelang. NPR 3378-45 en Gasketelwet schetsen verplichtingen rondom vervanging en vakmanschap. Sinds 1 oktober 2020 is de Gasketelwet van kracht en sinds 1 januari 2024 de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).
Kiezen en onderhouden
Bij de installatie geldt: kies een cv-ketel inclusief concentrische rookgasafvoer. Een rookgasafvoer moet periodiek gecontroleerd worden op verstoppingen of lekkages en schoon gehouden worden voor optimale prestaties. De onderhoudsinspanning is relatief gering, maar nodig voor veiligheid. Volgens de NEN 2757 moet de afvoer jaarlijks gecontroleerd worden bij gasgestookte toestellen en cv-ketels; bij pelletkachels is dit minimaal 1-2 keer per jaar.
Kiezen voor een concentrische rookgasafvoer biedt tal van voordelen: veiligheid, optimale luchtdichtheid en preventie van koolmonoxidelekken bij lekkage. Ventilatieland biedt een breed assortiment aan concentrische rookgasafvoeren, met afmetingen variërend van 60/100 mm tot 80/125 mm, afhankelijk van de capaciteit van het apparaat. Het monteren vereist nauwkeurigheid: de binnenste buis voert de rookgassen af, de buitenste buis zuigt verse lucht aan. In de meeste gevallen is geen ventilator nodig.
Kunststof vs metaal en materiaalstrategie
Kunststof rookgasafvoer is licht, corrosiebestendig en eenvoudig te verwerken, ideaal voor condenserende HR-ketels. Het materiaal is bestand tegen het zure condensaat en vergt weinig onderhoud. Voor HR-ketels is kunststof vaak de meest logische en kosteneffectieve keuze, met een levensduur van circa 15 tot 20 jaar. Het combineren van kunststof met aluminium of andere materialen is mogelijk, maar vereist adapters en rekening houdend met verschillende uitzettingscoëfficiënten. Binnen één materiaalsoort blijven is het voordeel voor naadloze aansluitingen.
Praktische voorbeelden en casussen
Een appartementenseizoen met vier VR-ketels kreeg collectief een HR-kanaal voor alle zes bewoners; hetzelfde gebeurde met een geval met vijf VR-ketels op een gezamenlijke rookgasafvoer (CLV). In beide gevallen werd een brandwerende afdekplaat met brandmanchet toegepast en werd de dakdoorvoer vervangen na 15 jaar. Een combinatie van VR en HR ketels is mogelijk met speciale aanpassingen.
Oud en nieuw naast elkaar tonen hoe de dakdoorvoer voor HR werd vervangen, terwijl de rest van het systeem nog functioneerde. Concluderend: de verouderde kanalen moeten regelmatig worden gecontroleerd en indien nodig vervangen; veiligheid staat voorop.
Kwaliteit, certificering en advies
Bij Wasco en soortgelijke leveranciers wordt actief geadviseerd om rookgasafvoeren te controleren, te vervangen waar nodig en te kiezen voor veilige materialen en verbindingen. Volgens NPR 3378-45 en de Gasketelwet is het essentieel vakmanschap aan te tonen en de juiste papieren te bezitten. Een rookgasafvoer gaat net zo lang mee als het verwarmingsapparaat; regelmatige controle op lekkages en condensatie voorkomt gevaarlijke situaties.
Wil je meer weten over het volledige aanbod verwarmingssystemen en een professionele installatie? Onze specialisten helpen je graag verder en kunnen het gehele traject verzorgen, van advies tot installatie en onderhoud.
🔥 Rookgasafvoer FOUT = Levensgevaar! (Loodgieter Anouar legt uit)
Concreet: wanneer vervanging nodig is
Vervanging is aan te raden bij elke cv-ketelvervanging, volgens NPR 3378. Veel fabrikanten adviseren vervanging van de rookgasafvoer bij vervanging van de ketel. Een standaard vervanging kost meestal rond de 185 euro extra naast de ketelvervanging, inclusief dakdoorvoer naar buiten. Raadzaam is om tijdig de rookgasafvoer te plannen bij vernieuwing van de installatie.
Checklist voor installatie
- Beoordeel de juiste diameter en lengte op basis van het toestel.
- Voorzie voldoende ondersteuning met beugels, vooral bij horizontale trajecten.
- Houd rekening met 3 graden afschot richting de ketel en 5 cm per meter.
- Vervang de rookgasafvoer bij ketelvervanging en controleer alle verbindingen op lekkage.
- Documenteer de installatie voor de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).
Samenvatting van kernpunten
Een concentrische rookgasafvoer biedt veiligere afvoer van rookgassen en toevoer van verse lucht in een dubbelwandige pijp. Geschikt voor HR- en VR-ketels, met aandacht voor condensatie, materiaalkeuzes en kwaliteitseisen. De installatie vergt zorgvuldige planning, correcte bevestiging, en periodieke controles om veiligheid en betrouwbaarheid te garanderen.