U leest het steeds vaker in het nieuws: houtstook vervuilt onze lucht toch wel flink. Is dat echt zo? Hoe erg is dat dan? De gasprijzen schieten helaas omhoog. Steeds meer mensen gaan daarom op zoek naar alternatieven. Houtstook is daar een van. Het is daarnaast ook nog eens gezellig; in de koude wintermaanden bij een knisperend haardvuur. Is de houtkachel een goed alternatief? Helaas is het niet zo eenvoudig. Bij houtkachels en vooral bij open haarden vliegt een groot deel van de warmte de schoorsteen uit. Daarmee verlies je dus veel warmte. Hoe houd je het dan warm? Een goed geïsoleerd huis heeft veel voordelen: minder kou en tocht, een lagere energierekening en minder CO2-uitstoot. Er zijn veel snelle bespaartips! Deze elektrische verwarming bespaart veel energie. Toch hout stoken? Vochtig hout brandt slecht en geeft extra veel rook en fijnstof. Zelf hout hakken? Droog het hout minstens 2 jaar. Het hout is droog als het gebarsten is of als de bast loslaat. Gebruik eventueel een vochtmeter om te meten of het hout droog genoeg is. Koopt u hout? Kies voor haardhout met het FSC- of PEFC-keurmerk. Het is verleidelijk: even het oude hout in de kachel, maar bij verbranding van geverfd of geïmpregneerd hout komen zware metalen vrij. Dit geldt ook voor (spaan)plaat en laminaatvloeren, omdat daar lijm in zit. Leg de kleine houtjes juist bóven op het vuur en steek het vuur van bovenaf aan. Dit wordt ook wel de Zwitserse methode genoemd. Het hout plaatst u kruislings op elkaar, van dikke blokken hout onderin naar dunne losse houtjes en een aanmaakblokje bovenop. Check wel altijd de instructie van de kachel of haard. Laat de open haard of houtkachel uit bij windstil of mistig weer. Op zulke dagen blijft de rook hangen en heeft u rondom het huis veel luchtvervuiling en sneller rook- en geurhinder. Doe dat minstens één keer per jaar goed. Zet de luchttoevoer in de kachel helemaal open, net als de klep in de schoorsteen. Het hout kan dan beter verbranden waardoor u minder schadelijke stoffen hebt (zoals kankerverwekkende koolwaterstoffen (PAK’s ) en koolmonoxide). Houd ventilatieroosters tijdens het stoken open (of zet een raampje open). Het vuur kan dan lucht aantrekken en de rook kan via de schoorsteen afgevoerd worden. Wordt het binnen te warm met de houtkachel aan? Controleer regelmatig of u goed stookt: een goed vuur heeft gele, gelijkmatige vlammen en er komt bijna geen rook uit de schoorsteen. Het stoken van hout is ongezond voor u en voor uw omgeving. De rook van een houtvuur bevat namelijk altijd schadelijke stoffen. Als u hout verbrandt, komen er schadelijke stoffen in de lucht, zoals fijnstof, kankerverwekkende koolwaterstoffen (PAK’s), benzeen en koolmonoxide. Dat zorgt voor ongezonde lucht. Houtrook is dus schadelijk voor de gezondheid. Maar hoeveel last iemand heeft of welke klachten iemand krijgt, hangt de hoeveelheid rook, hoe lang je het inademt, hoe gezond je bent en welke stoffen er precies in de rook zitten (de samenstelling van de rook). Vooral kwetsbare groepen als mensen met een longziekte, ouderen en kinderen krijgen eerder gezondheidsklachten door de rook van een houtvuur of barbecue. Deze mensen kunnen benauwd worden, moeten veel hoesten of krijgen (blijvend) een slechtere longfunctie. Ook bij kleine hoeveelheden houtrook kunnen zij klachten ontwikkelen. Hoeveel schadelijke stoffen er in de lucht komen, hangt af van het soort kachel, het hout dat u gebruikt en de manier waarop u stookt. Met een paar veranderingen in de manier waarop u stookt, kunt u de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. Plaatselijk kan de luchtvervuiling bij windstil weer hoog oplopen. Bij windstil of mistig weer kunt u het vuur dus beter uitlaten. Zit u ’s zomers in de rook van de vuurkorf van de buren, of slaat ’s winters de rook van een open haard even verderop bij u naar binnen? Probeer er altijd eerst samen uit te komen. Een goed gesprek en simpele trucks om beter te stoken kan een stuk schelen in de overlast. Uit onderzoek blijkt dat twee derde van de houtstokers wel maatregelen wil nemen om overlast te beperken. Zij zijn bijvoorbeeld bereid om de barbecue te vervangen door een schonere, of de vuurkorf of open haard of houtkachel minder vaak aan te doen. Stel eerst vast waar de rook vandaan komt. Misschien zijn er meerdere buren die hout stoken. Staat het huis dichtbij of verderop? En hebben meer buren last? Dan kunt u samen stappen ondernemen. Ga in overleg met houtstokers om tot een oplossing te komen. Misschien zijn uw houtstokende buren zich van geen kwaad bewust. Leg rustig uit waarom u last heeft van hun rook. En vertel dat er manieren zijn waarop zij de overlast kunnen beperken. U kunt ook een logboek bijhouden, om te laten zien wanneer u vooral last heeft. Komt u er niet uit? Heeft u een houtkachel thuis? Dan maakt deze op de koude dagen ongetwijfeld overuren. Logisch, want met zo’n kachel maakt u het heerlijk warm in uw huis. Als uw houtkachel goed werkt, wordt de rook die vrijkomt bij de verbranding zonder problemen afgevoerd. Gebeurt dit bij u niet? Dan trekt de rook mogelijk de ruimte in waar de kachel zich bevindt. Dit kan op den duur voor problemen zorgen. Wilt u dit voorkomen? Laat uw rookkanaal dan eens inspecteren door een specialist. Er kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggen aan rook in huis. U krijgt allereerst te maken met rook in huis als u de deur van uw kachel opent. De kachel produceert dan meer rookgas, omdat er zuurstof bij het vuur komt. Is de deur gesloten? Kijk dan of u ergens rook vandaan ziet komen. Er kan namelijk ook sprake zijn van een lekkage in uw rookkanaal. Er zit dan een gat in uw schoorsteen, waardoor rook niet altijd naar buiten afgevoerd wordt. Indien u een lekke schoorsteen heeft, kan er rook in uw kamer komen. Tot slot kan te weinig trek in uw schoorsteen de oorzaak zijn van rook in uw huis. Bij te weinig trek slaat de rook terug in uw kachel in plaats van dat het afgevoerd wordt naar buiten. De rook zoekt in dat geval een andere uitweg, waardoor het mogelijk in uw woonkamer terechtkomt. Heeft u ook weleens last van rook in huis? Dan komt u mogelijk niet direct in actie. Toch is dit wel belangrijk. Rook in huis is namelijk slecht voor uw gezondheid. Zo bevat de rook die vrijkomt bij verbranding bijvoorbeeld allerlei schadelijke stoffen. Denk hierbij aan fijnstof, maar ook aan kankerverwekkende stoffen. De meeste mensen ondervinden hier niet direct gevolgen van, maar op latere leeftijd krijgt u mogelijk alsnog te maken met problemen. Omdat rook in huis slecht is voor uw gezondheid, is u er waarschijnlijk veel aan gelegen om dit te voorkomen. Gelukkig kan dit betrekkelijk eenvoudig. Open de deur van uw kachel bijvoorbeeld altijd rustig. Zo biedt u rook minder kans om in uw huis te komen. Stook uw houtkachel daarnaast goed op. Hoe warmer de kachel en het rookkanaal zijn, des te beter de trek. Rook wordt dan beter afgevoerd. Gebruik daarnaast alleen droog en schoon hout om te stoken. Bij nat hout worden de kachel en schoorsteen minder snel warm. Wilt u verlost worden van rook in uw huis? Dan helpt het soms om uw schoorsteen te laten vegen. Rommel in de schoorsteen kan het afvoeren van rook namelijk bemoeilijken. Helaas verhelpt dit het probleem niet altijd. Heeft u nog steeds last van rook in huis nadat u uw schoorsteen heeft laten vegen? Dan raden wij een schoorsteen camera inspectie aan. Hiervoor schakelt u een professional in. Hiermee brengt hij de binnenkant van uw rookkanaal in beeld. Hierdoor wordt direct duidelijk hoe het met uw schoorsteen gesteld is. Zo’n camera inspectie brengt vaak problemen aan het licht die van buiten niet te zien zijn. Hierdoor kan een specialist direct handelend optreden, zodat u uw kachel straks weer veilig kunt gebruiken. Je gebruikt een verouderde webbrowser. In het huis van mijn dochter ( uit circa 1970) zijn we bezig de muren stukklaar te maken. Nadat we de " piepschuim" tegels , die op de schoorsteen waren geplakt, verwijderd hebben roken we een rook lucht. Houtkachels produceren rookgassen. In hout zit ook vocht. Dat vocht kan makkelijk beslaan op koude oppervlakken zoals steen. Als het rookkanaal nog koud is en je steekt de kachel aan, wordt de schoorsteen vochtig aan de binnenzijde en kán het die typerende bruine kringen en vegen veroorzaken die je wel vaker rond rookkanalen ziet. In uw geval is het dus mogelijk dat het rookkanaal veelvuldig vochtig geworden is door onjuist stoken of een andere oorzaak. Dat vocht neemt roetdeeltje mee door het gesteente want steen is poreus. Die lucht krijg je (denk ik) er niet uit. Belangrijker is die inspectie! Zeker als u voornemens bent om dat rookkanaal weer te gaan gebruiken, zou ik er een nieuw e flexibele buis in trekken. Een kachelboer kan u er alles over vertellen. Kanaal is geïnspecteerd, en helaas bovenste gedeelte is lek. Rook uit je open haard of houtkachel komt de woonkamer in in plaats van via de schoorsteen naar buiten. Dit zorgt voor een rokerige ruimte, mogelijke gezondheidsrisico’s en een onprettige stookervaring. Hoe herken je het? De kamer vult zich met rook, je ziet rook uit de kacheldeur komen en mogelijk gaat je rookmelder af. Ook kun je last krijgen van brandende ogen of irritatie aan de luchtwegen. Mogelijke oorzaken Een afzuigkap of mechanische ventilatie die aan staat Een te koude schoorsteen bij het opstarten Verstopt of vervuild rookkanaal Ongunstige weersomstandigheden (mistig, windstil weer) Te vochtig hout Te goed geïsoleerde woning zonder voldoende luchttoevoer Oplossingen: Direct bij rookterugslag: Open een raam in dezelfde ruimte als de kachel. Zet mechanische ventilatie uit. Voeg extra droog aanmaakhout toe om de temperatuur snel te verhogen. Voor de langere termijn: Verwarm het rookkanaal voor (bijvoorbeeld met een aanmaakblokje of föhn) voordat je de kachel aansteekt Gebruik de Zwitserse aansteekmethode (van boven naar beneden) Zorg voor voldoende luchttoevoer door een raam op een kier te zetten of een ventilatierooster te installeren Stook alleen met hout dat een vochtgehalte heeft van minder dan 20% Wanneer schakel je een vakman in? Wanneer de problemen aanhouden ondanks je eigen maatregelen, is het verstandig een specialist in te schakelen. Je gebruikt een verouderde webbrowser. In het huis van mijn dochter ( uit circa 1970) zijn we bezig de muren stukklaar te maken. Nadat we de " piepschuim" tegels , die op de schoorsteen waren geplakt, verwijderd hebben roken we een rook lucht. Houtkachels produceren rookgassen. In hout zit ook vocht. Dat vocht kan makkelijk beslaan op koude oppervlakken zoals steen. Als het rookkanaal nog koud is en je steekt de kachel aan, wordt de schoorsteen vochtig aan de binnenzijde en kán het die typerende bruine kringen en vegen veroorzaken die je wel vaker rond rookkanalen ziet. In uw geval is het dus mogelijk dat het rookkanaal veelvuldig vochtig geworden is door onjuist stoken of een andere oorzaak. Dat vocht neemt roetdeeltje mee door het gesteente want steen is poreus. Die lucht krijg je (denk ik) er niet uit. Belangrijker is die inspectie! Zeker als u voornemens bent om dat rookkanaal weer te gaan gebruiken, zou ik er een nieuw e flexibele buis in trekken. Een kachelboer kan u er alles over vertellen. Kanaal is geïnspecteerd, en helaas bovenste gedeelte is lek. Heeft u een houtkachel aangesloten, dan heeft u zich voorafgaand daaraan waarschijnlijk goed in de vereisten voor rookkanalen verdiept. Die strenge regelgeving leidt er in de meeste gevallen toe dat men een dubbelwandig rookkanaal in de schoorsteen heeft gemaakt. Toch kan het zo zijn dat u soms moet constateren dat rook naar beneden slaat in de schoorsteen. Vaak duidt dit op omgekeerde trek. Een trekregelaar of een schoorsteenkap kunnen hierin verbetering brengen. Constateert u dat rook tijdens het gebruik van uw houtkachel naar binnen slaat? Dit kan verschillende oorzaken hebben. Het beste wat u kunt doen, is in de eerste plaats controleren of de kacheldeur wel goed is gesloten. Is dat niet het geval, dan kan rook namelijk makkelijk de ruimte binnendringen. Een gebrekkige ventilatie kan hier ook (mede) debet aan zijn. Mogelijk is er ook sprake van afdichtingen van onvoldoende kwaliteit. Is de capaciteit van een kachelpijp of de trek onvoldoende? Dan kan rook niet voldoende worden afgevoerd en slaat deze naar beneden in de schoorsteen, uw woonruimte in. Komt er rook uit de houtkachel, dan kan dat ook op een slechte verbranding duiden. Gebruik daarom te allen tijde droog hout. Ook dient het rookkanaal regelmatig te worden gereinigd om roet- en creosoot ophoping te voorkomen. Zorgt u er ook altijd voor dat u de kachel voldoende heet opstookt om de gewenste trek te verkrijgen. Helpt ook dat niet? Rookterugslag bij een houtkachel ontstaat wanneer er drukverschil tussen de binnen- en buitenomgeving bestaat. Dat drukverschil kan, zoals uit de voorbeelden hierboven blijkt, verschillende oorzaken hebben. Controleert u deze punten dan ook stapsgewijs om na te gaan waar het probleem in is gelegen. Een praktische tip van Heating World: plaats een schoorsteenkap of trekkap met vonkenvanger boven op uw rookkanaal. Hoe u kunt voorkomen dat de schoorsteen naar binnen blaast, is dus afhankelijk van de oorzaak die daaraan ten grondslag ligt. Lukt het u niet om deze te achterhalen? Neemt u dan een professional in de arm, die uw houtkachel en rookgasafvoer zorgvuldig onder de loep neemt. Gelukkig is er voor ieder probleem een effectieve oplossing beschikbaar. Heeft u een kwalitatief hoogwaardig rookgasafvoersysteem nodig? Je komt thuis en zodra je de deur opent merk je: je huis ruikt naar rook. Alsof iemand net de kachel heeft aangestoken, terwijl die al uren uit staat. Vreemd, en eerlijk gezegd ook een beetje verontrustend. Waar komt die geur vandaan? De geur van rook in huis terwijl de kachel koud is, heeft bijna altijd een logische verklaring. Soms ligt het aan het weer, soms aan iets in het rookkanaal en heel af en toe wijst het op een probleem dat aandacht nodig heeft. In deze blog lees je waarom je huis ruikt naar rook ondanks dat de kachel uit staat, wat de meest voorkomende oorzaken zijn en wanneer je beter een specialist inschakelt. Waarom je huis ruikt naar rook terwijl de kachel uit staat.Een uitgezette kachel zou geen rook moeten verspreiden. Toch gebeurt het. De oorzaak zit zelden in de kachel zelf. Meestal komt het door wat erboven hangt: het rookkanaal en de schoorsteen. Daar blijft van alles achter na een avondje stoken. Roet, condensaat, soms ook vocht uit regenwater dat naar binnen druppelt. Onder bepaalde omstandigheden komt die opgebouwde geur via het rookkanaal weer je woonkamer in.Vaak speelt het weer een rol. Bij een lage luchtdruk of harde wind in een ongunstige richting kan de trek in de schoorsteen omdraaien. De lucht keert om en zakt het rookkanaal in. Alles wat in de schoorsteen aan geur is achtergebleven, dwarrelt langzaam jouw kamer binnen.Onderdruk in huis: de stille krachtWat veel mensen niet weten? Moderne huizen zijn behoorlijk goed afgesloten. Geen tochtgaten, hooguit een mechanische ventilatie en een afzuigkap. En precies daar zit het probleem. Zet je een krachtige afzuigkap aan, dan ontstaat onderdruk in huis. Die onderdruk moet ergens vandaan komen, en de schoorsteen is vaak de weg van de minste weerstand. Lucht stroomt dan naar binnen via het rookkanaal, met alle geuren die daar nog hangen.Hetzelfde gebeurt bij een wasdroger met afvoer of een sterke ventilatie op zolder. Test het zelf eens: zet je afzuigkap op de hoogste stand en houd een aansteker bij het deurtje van de kachel. Beweegt de vlam richting de kachel? Dan trekt jouw kachel lucht naar binnen in plaats van naar buiten.Een koude schoorsteen trekt Een schoorsteen werkt op temperatuurverschil. Warme lucht stijgt op, koude lucht zakt naar beneden. Heb je een paar dagen niet gestookt, dan is het rookkanaal flink afgekoeld. Die koude luchtkolom drukt eigenlijk op je kachel en duwt geuren naar binnen. Vooral in de overgang tussen seizoenen, denk aan herfst of vroege lente, merken mensen dit het sterkst.Creosoot en roet in het rookkanaalIedere keer dat je stookt, blijft er iets achter in het rookkanaal. Hoe vaker je stookt en hoe vochtiger het hout, hoe dikker de afzetting. Die afzetting heet creosoot: een teerachtige, donkere stof die zich vastzet aan de wanden. Creosoot ruikt sterk, vooral als het vochtig wordt door regen of een koude buitendag.Een dun laagje roet is normaal en niet direct schadelijk. Wordt de laag dikker, dan ontstaat er een probleem. Creosoot is brandbaar en geeft een scherpe rooklucht af zodra er vocht bij komt. Voor het verwijderen ervan heb je echt een schoorsteenveger nodig. Zelf met een borstel aan de slag gaan werkt zelden goed en kan ook gevaarlijk zijn. Meer over hoe vaak je dit moet laten doen lees je in onze blog over schoorsteen onderhoud Vocht en regen in de schoorsteenRegenwater dat via de schoorsteen naar binnen sijpelt, mengt zich met de roetlaag en zorgt voor een penetrante rookgeur. Vooral huizen zonder regenkap op de schoorsteen krijgen hier last van. Een eenvoudige regenkap of trekkende kap voorkomt het grootste deel van dit probleem.Een open klep of luchtschuifDe luchtschuif of klep van de kachel staat soms onbedoeld open. Daardoor stroomt lucht uit het rookkanaal vrij je woonkamer in. Even controleren of alles goed dicht zit voordat je naar bed gaat, scheelt vaak al de helft.Achtergebleven as en houtrestenEen laag oude as in de kachel ruikt eigenlijk niet zo onschuldig als veel mensen denken. Bij vocht of warme dagen komt die geur opnieuw vrij. Maak de kachel regelmatig leeg en zorg dat er geen halfverbrande houtblokken in blijven liggen na een stookbeurt.Wat kun je zelf doen?Een aantal dingen kun je zonder gereedschap aanpakken. Sluit de klep en luchtschuif als je niet stookt. Laat de afzuigkap niet onnodig op de hoogste stand draaien zonder een raam open te zetten. Maak je kachel leeg na het stookseizoen. En heel belangrijk: laat de schoorsteen minimaal eenmaal per jaar professioneel vegen. Volgens de Algemene Schoorsteenvegers Patroons Bond (ASPB) is dat zelfs een aanrader voor de veiligheid van je woning.Komen de klachten ondanks alles steeds terug? Dan is een inspectie van het rookkanaal verstandig. Soms zit er een verzakking, scheur of zelfs een vogelnest in de schoorsteen waardoor de trek niet meer goed werkt.Geur weg, comfort terugEen huis dat naar rook ruikt terwijl de kachel uit staat, heeft meestal te maken met onderdruk, een vervuilde schoorsteen of een klep die niet goed sluit. Eerst zelf de oorzaak achterhalen scheelt vaak een hoop. Helpt het niet, dan is professioneel advies de oplossing. Twijfel je of jouw schoorsteen aan onderhoud toe is? Heeft u weleens last van rook in de woonkamer tijdens het stoken van uw hout gestookte haard? Dat is in de meeste gevallen een teken dat er iets niet in orde is. Rooklucht in huis kan diverse oorzaken hebben, variërend van onvoldoende trek in het rookkanaal tot verkeerde stooktechnieken of een gebrek aan ventilatie. Gelukkig zijn de meeste geurproblemen goed op te lossen of te voorkomen met de juiste aanpak.
Belangrijke oorzaken en leefbare oplossingen
- Ophoping van roet en creosoot: Creosoot en roet in het rookkanaal kunnen geur loslaten bij verbranding. Regelmatig onderhoud, zoals het minimaal één keer per jaar laten vegen van uw schoorsteen door een erkend bedrijf, voorkomt de vorming van creosoot en verkleint het risico op schoorsteenbrand.
- Slechte trek of ventilatie: Een goede luchttoevoer is essentieel voor een schone verbranding. Verhoogde ventilatie voorkomt onderdruk in huis, waardoor rook niet terug naar binnen gezogen wordt.
- Gebruik van verbrandhout: Vochtig hout produceert meer rook en verbrandt minder efficiënt. Kies voor haardhout met een vochtgehalte onder de 20% en vermijd geverfd, gelakt, geperst of geïmpregneerd hout.
- Nieuwe kachels: Nieuwe kachels kunnen de eerste keren geur verspreiden door hittebestendige lak of coating die inbrandt. Dit is tijdelijk.
- Problemen met het rookkanaal: Verstopte of beschadigde rookkanaal, lekkages of koude trek kunnen rook in huis veroorzaken. Laat rookkanaal inspecteren door een professional bij aanhoudende problemen.
- Underdruk in huis door afzuiginstallaties: Een krachtige afzuiging kan lucht naar binnen trekken via het rookkanaal; ventileer goed bij gebruik van afzuiging.
- Afhangen van weersomstandigheden: Windstil of mistig weer verhoogt rookhinder rondom het huis. Pas stookgedrag hierop aan.
Directe stappen bij rookterugslag
- Open een raam in dezelfde ruimte als de kachel en zet mechanische ventilatie uit.
- Voeg extra droog aanmaakhout toe om de temperatuur snel te verhogen.
Langdurige maatregelen
- Verwarm het rookkanaal vooraf met een aanmaakblokje of föhn voordat je de kachel aansteekt.
- Gebruik de Zwitserse aanstookmethode van boven naar beneden.
- Zorg voor voldoende luchttoevoer door een raam op een kier te zetten of een ventilatierooster te installeren.
- Stook uitsluitend met hout met een vochtgehalte onder de 20%.
- Laat het rookkanaal minimaal jaarlijks vegen door een erkend vakbedrijf.
Schoorsteenvegen RB Service
Wanneer schakel je een vakman in?
Wanneer de problemen aanhouden ondanks je eigen maatregelen, is het verstandig een specialist in te schakelen. Een inspectie van het rookkanaal kan nodig zijn als de geur blijft terugkeren of rook terug de kamer in komt. Een schoorsteen camera inspectie kan direct duidelijk maken wat er mis is met het rookkanaal en welke maatregelen nodig zijn.
tags: #rooklucht #door #schoorsteen