Renovatieprojecten in de wijken van Roosendaal: aanpak, ambities en bewonersbetrokkenheid

portalcenter.cl

Roosendaal kampt met grootstedelijke problemen. Bewoners voelen zich niet altijd veilig, ervaren kansenongelijkheid of missen de saamhorigheid in de wijk of buurt. Wie nu opgroeit in de Westrand, Kalsdonk, Langdonk, ’t Oude Centrum en De Krooven heeft gemiddeld een lager inkomen, woont in een slecht onderhouden woning, krijgt lagere schooladviezen en heeft met hogere zorgkosten te maken.

Het Nationaal Programma Roosendaal moet hier verandering in brengen. Om dit te bereiken investeert het programma extra in de wijken die dit het hardst nodig hebben. In Roosendaal zijn er al veel buurtinitiatieven en activiteiten van inwoners, de gemeente en maatschappelijke organisaties. Samenwerking tussen de alliantiepartijen is doorslaggevend om de ambities te kunnen realiseren. Iedereen die de missie van het Nationaal Programma Roosendaal steunt en een bijdrage kan en wil leveren kan aansluiten bij de alliantie.

Infographic: Overzicht NPLV-gebieden en doelen Roosendaal

Uitwerking en doelen van de renovatieaanpak

Tussen 2025 en 2029 worden in de NPLV-gebieden 50.000 woningen en ruimtelijke en maatschappelijke voorzieningen verbeterd en gebouwd. Hoe en waar? Dat staat in de uitwerking van de Woontopafspraken. Innovatieve energiezuinige wijkrenovatie wordt toegepast met name in De Kroeven en Langdonk.

De herstructureringsopgave van het project ‘De Kroeven’ in Roosendaal is in veel opzichten bijzonder te noemen. De Kroeven is een typische 60-70er jaren wijk. Ruimtelijk vaak interessant door de vele open restruimten, hiërarchisch in de opbouw van openbare ruimten en onduidelijk naar de overgangen privé-openbaar. De stedelijke vernieuwing bood ruimte voor het maken van nieuwe openbare ruimten door sloop van een deel van de woningen. Met aanvullende nieuwbouw is vervolgens het programma gedifferentiëerd. Woningen voor ouderen, woon-werkwoningen en appartementen zijn toegevoegd. Daarnaast is de grens tussen openbaar en privé opnieuw gedefinieerd. De vernieuwde wijk toont zich aan de openbaarheid van de stad en geeft nieuwe gebruiksmogelijkheden voor haar bewoners.

De woningen zijn gebouwd en gerenoveerd volgens het principe van het ‘passiefhuis’. Voor de bestaande woningen geeft dit een rendementsverbetering op energiegebruik van maar liefst 86%. Proefwoning: de renovatie is een onderdeel van de duurzame wijkontwikkeling. Het opdrachtgever Aramis AlleeWonen heeft een ongekende ambitie uitgesproken om naast leefbaarheid en ruimtelijkheid ook duurzaamheid op de agenda te zetten.

Diagram passiefhuisprincipes en energiebalans

Technische kenmerken en realisatie

State of the art: De bestaande woningen zijn voorzien van een volledige nieuwe huid. Houtskeletbouw wanden en daken, geïsoleerd met cellulose (Rc=9m2 K/W), omhullen het bestaande skelet. Houten kozijnen met 3-laags glas en aluminium deklijsten sluiten het geheel af. Een installatie met WKO en zonneboiler vullen het geheel aan tot het gevraagde niveau. Het totale plan is het grootste project voor de ontwikkeling van passiefhuis-woningen in Europa.

De resultaten waren meteen een groot voorbeeld. In Roosendaal hebben we te maken met een te eenzijdige samenstelling in de wijken en dat kan in sommige gebieden leiden tot problemen. Onze gebiedsteams buigen zich over hoe we dit gaan aanpakken. Denk hierbij aan het toepassen van een toewijzingsbeleid, aantrekken van verschillende doelgroepen, vragen van andere huurprijzen en opzetten van sociale programma’s. Roosendaal is overigens opgenomen in het programma Leefbaarheid en Veiligheid en staat op de lijst van steden met problemen in de wijk.

Schema: toewijzingsbeleid, doelgroepen en sociale programma’s

Renovatie- en verduurzamingsprojecten per wijk

In Langdonk renoveren en verduurzamen we in totaal 564 woningen. We vervangen daken en kozijnen, en isoleren de vloeren. Huurders kunnen aangeven of ze ook willen dat we de badkamer, de keuken en het toilet aanpakken. Het is een intensief project en mensen blijven er tijdens de renovatie wonen. De eerste fase van 181 woningen aan de Reginadonk en 17 woningen aan de Mathildadonk is gereed. Met de gemeente richten we hier de openbare ruimte opnieuw in. We zijn nu met de uitvoering bezig aan de Bovendonk, daarna volgen de Agathadonk, Brigittadonk en Dingenadonk, waar we eerst bij huurders op huisbezoek gaan. Aan de Desmijndijk en Diamantdijk in Kortendijk gaan we aan 145 woningen groot onderhoud plegen.

Mensen wonen steeds langer thuis en kunnen als ze zware zorg nodig hebben niet meer als vanzelfsprekend in een verpleeghuis terecht. We moeten daar goed over nadenken, want hoe gaan we om met het afsluiten van een huurcontract door iemand met dementie? Samen met zorgorganisaties bekijken we hoe we dit aanpakken en hoe we bestaande gebouwen opnieuw kunnen inzetten. Van het huurderskeuzebudget van de HAR zijn inmiddels meer dan 500 woningen voorzien van zonnepanelen. In totaal zal dat vanuit dat budget bij 1.000 woningen gebeuren.

We pakken in deze wijken vooral de verloedering in de brandgangen en tuinen aan. Ook experimenteren we met gedeeltelijk ingerichte woningen (vloerbedekking en gordijnen) bij nieuwe verhuur. We zetten ons al jaren in voor minimalisatie van huisuitzettingen door betalingsachterstanden. Dat doen we samen met de gemeente en WijZijn. Onze aanpak werpt zijn vruchten af: het aantal huisuitzettingen blijft dalen. We zetten dit zeker voort, ook met het oog op de stijgende energieprijzen.

Kaart met renovatiedeelgebieden Langdonk, Desmijndijk, Diamantdijk

Specifieke buurten en bouwbeslissingen

In de wijk Fatima in Roosendaal bevindt zich een bijzondere woonbuurt uit de vijftiger jaren, met een samenhangende architectuur in Delftse School stijl. Voor Alwel hebben we voor 117 woningen in het complex Fatima het plan gemaakt voor vernieuwing van de kozijnen en aanbrengen van dakisolatie. De nieuwe kozijnen hebben nu weer een middenstijl, met een smaller horizontaal profiel voor zoveel mogelijk daglicht en uitzicht. Voor de overige 169 woningen bleven de bestaande kozijnen gehandhaafd.

In de wijk Kalsdonk in Roosendaal, ook wel ‘Philipswijk’ genoemd, zijn 71 woningen gerenoveerd. Deze wijk ontstond rondom de vroegere Philips-fabriek en werd gebouwd om de vele werknemers van woonruimte te voorzien. Er zijn Sneldek Novo+ dakpannen geleverd in de kleur Hollands Rood. De renovatie draait om de mensen die er wonen. Bewoners denken actief mee over ontwerp en uitvoering, en krijgen directe ondersteuning via de bewonersapp en een vaste bewonerscoach.

Foto: renovatieprojecten in Kalsdonk en Fatima

Bouwen aan circulaire en toekomstige mogelijkheden

Roosendaal is strategisch gelegen op het kruispunt van belangrijke spoorverbindingen richting Antwerpen, Breda en Vlissingen. De stad biedt relatief betaalbare woningen vergeleken met omliggende steden, wat het aantrekkelijk maakt voor kopers die een woning willen kopen en renoveren. Wijken als Krooven en Langdonk hebben een groot aandeel woningen uit de jaren '60-'70 die met een gerichte renovatie weer helemaal bij de tijd gebracht kunnen worden. Het centrum van Roosendaal wordt de komende jaren flink opgeknapt, wat positief uitstraalt op de omliggende woonwijken.

De meest gevraagde renovaties in Roosendaal zijn gericht op energiebesparing: isolatie, nieuwe kozijnen met HR++ glas en het vervangen van oude cv-ketels. In Kroeven en Langdonk, waar veel portiekflats en rijtjeswoningen staan, zijn badkamerrenovaties bijzonder populair. Bewoners van Tolberg en Kalsdonk kiezen vaak voor het moderniseren van de keuken en het creëren van een open woonruimte. In Nispen en Wouw, de meer landelijke kernen, zien we renovaties van vrijstaande woningen en karakteristieke boerderijpanden.

De woningen worden verduurzaamd met biobased isolatie van tarwestro, een natuurlijk restproduct dat bijdraagt aan meer wooncomfort, lagere energiekosten en een gezonder binnenklimaat. De isolatie wordt van buitenaf aangebracht, waardoor ingrijpende werkzaamheden in de woning worden voorkomen. De uitvoering bouwt voort op eerdere renovatiefases in Langdonk en wordt ondersteund door nauwe ketensamenwerking en een centrale materiaalhub. De hellende daken van 71 woningen worden geïsoleerd met tarwestro: een 100% natuurlijk restproduct. De renovatie draait om de mensen die er wonen; bewoners krijgen directe ondersteuning via de bewonersapp en een vaste bewonerscoach.

In Roosendaal wordt renovatie wijkbreed aangepakt. Wat begon in Langdonk groeit door in Kalsdonk en andere buurten. Dankzij nauwe samenwerking met ketenpartners kunnen materialen slimmer worden ingezet, bijvoorbeeld via een centrale materiaalhub. De ervaringen uit eerdere renovaties, zoals in Langdonk, vormen de basis voor Kalsdonk.

Bouw je mee aan de emissieloze bouwplaats? Vlog 2 Duurzaamheid

Waarom Renoveren in Roosendaal?

Roosendaal is strategisch gelegen op het kruispunt van belangrijke spoorverbindingen richting Antwerpen, Breda en Vlissingen. De stad biedt relatief betaalbare woningen vergeleken met omliggende steden, wat het aantrekkelijk maakt voor kopers die een woning willen kopen en renoveren. Wijken als Kroeven en Langdonk hebben een groot aandeel woningen uit de jaren '60-'70 die met een gerichte renovatie weer helemaal bij de tijd gebracht kunnen worden. Het centrum van Roosendaal wordt de komende jaren flink opgeknapt, wat positief uitstraalt op de omliggende woonwijken.

Populaire renovaties en bouwkenmerken

Populaire renovaties in Roosendaal zijn gericht op energiebesparing: isolatie, nieuwe kozijnen met HR++ glas en het vervangen van oude cv-ketels. In Kroeven en Langdonk zijn badkamerrenovaties bijzonder populair. In Nispen en Wouw zien we renovaties van vrijstaande woningen en karakteristieke boerderijpanden. Bouwkenmerken van Roosendaalse woningen tonen naoorlogse kenmerken met portieken, rijtjeswoningen en enkele hoogbouwflats; veel woningen hebben betonnen vloeren, platte daken en spouwmuren met onvoldoende isolatie. Het centrum bevat een mix van oudere winkelpanden, bovenwoonruimtes en monumentale gebouwen.

Roosendaal heeft een beperkt aantal monumenten, waaronder kerken en historische panden in het centrum, waarvoor een monumentenvergunning vereist is bij renovatie. Een omgevingsvergunning is vereist bij constructieve wijzigingen, uitbouwen en gevelaanpassingen. Bij woningen in Nispen en Wouw kunnen aanvullende regels gelden vanwege het beschermde dorpsgezicht.

Wat kost het isoleren van een rijtjeswoning in Kroeven? Het volledig isoleren van een typische rijtjeswoning in Kroeven kost gemiddeld €8.000 tot €18.000. De investering verdient zich terug door lagere energiekosten en een hogere woningwaarde. Via landelijke regelingen zoals de ISDE-subsidie kunt u een deel van de kosten terugkrijgen.

Kunnen jullie ook renoveren in Nispen en Wouw? Zeker. Nispen en Wouw zijn dorpen die bij de gemeente Roosendaal horen en behoren tot ons werkgebied. Deze kernen hebben een eigen karakter met vrijstaande woningen, boerderijen en dorpswoningen. Hoe lang duurt een badkamerrenovatie in een Roosendaalse portiekflat? Een complete badkamerrenovatie in een portiekflat in Roosendaal duurt gemiddeld 7 tot 10 werkdagen. Bij appartementen in Kroeven en Langdonk houden wij rekening met de bereikbaarheid via het trappenhuis en eventuele VvE-regels over werktijden en geluidsoverlast.

Diagram: kosten en terugverdienmodel van isolatieinvesteringen

De uitkomsten van de renovaties laten zien dat bewonersparticipatie en zorgvuldige planning essentiële factoren zijn voor succes. De combinatie van leefbaarheidsverbeteringen, betaalbare renovaties en duurzame technieken vormt de kern van Roosendaals renovatievisie. Met trots presenteren wij ‘Onze Tuinen - karakteristiek wonen in de Josephwijk’. Een duurzame wijk met een uitgesproken groen karakter. De Josephwijk staat bekend als een gezellige en sociale buurt. Ook de nieuwe bewoners van Onze Tuinen vinden het vanzelfsprekend om samen aan de slag gaan.

Foto: Onze Tuinen en Josephwijk - groene, sociale wijk

Praktische informatie en contact

Klaar om aan de slag te gaan met jouw project? Of kan je nog wel wat advies gebruiken? Onze medewerkers staan voor je klaar en helpen je graag. Zo adviseren we over gebruikte dakpannen of nieuwe dakpannen, bieden we projectondersteuning en denken we met je mee omtrent nieuwe innovaties en het herbestemmen van materialen.

Renoveren in Kalsdonk vraagt om een duurzame verbetering van bestaande woningen, terwijl de werkzaamheden plaatsvinden in een bewoonde en levendige wijk. De woningen hebben behoefte aan betere isolatie en een gezonder binnenklimaat, maar de aanpak moet betaalbaar blijven en zo min mogelijk overlast veroorzaken. De woningen worden verduurzaamd met biobased isolatie van tarwestro, een natuurlijk restproduct dat bijdraagt aan meer wooncomfort, lagere energiekosten en een gezonder binnenklimaat. De isolatie wordt van buitenaf aangebracht, waardoor ingrijpende werkzaamheden in de woning worden voorkomen. De uitvoering bouwt voort op eerdere renovatiefases in Langdonk en wordt ondersteund door nauwe ketensamenwerking en een centrale materiaalhub.

Samenvatting van kenmerken en toekomstige mogelijkheden

  • 50.000 woningen en ruimtelijke en maatschappelijke voorzieningen tussen 2025 en 2029.
  • Passiefhuis-voorbeelden en energiebesparing tot 86% op woningniveau.
  • Circulair en biobased materialen, zoals tarwestro, in renovaties.
  • Wijkgerichte aanpak met bewonersparticipatie via apps en coaches.
  • Verdeling van projecten over Langdonk, Kalsdonk en andere buurten met integrale aanpak van openbare ruimte en sociale programma’s.

tags: #roosendaal #wijk #renovatie