Een efficiënte waterafvoer is essentieel voor elk sanitair, van een wastafel tot een douchebak. De sifon, ook wel waterslot genoemd, speelt hierin een cruciale rol. Het voorkomt niet alleen dat water blijft staan, maar zorgt er ook voor dat nare geuren uit de riolering niet in huis kunnen ontsnappen. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over de werking, installatie en het onderhoud van sifons, met specifieke aandacht voor de dubbele rubberen ring en mogelijke oplossingen voor lekkages.
De Functie van een Sifon
Een sifon is een essentieel onderdeel van het afvoersysteem in elke badkamer of keuken. Het wordt geplaatst tussen het afvoergat van een wastafel, badkuip of douchebak en de riolering. Het water in de gebogen vorm van de sifon vormt een barrière die voorkomt dat rioolgassen en bijbehorende geuren terug de ruimte in kunnen komen. Zonder dit waterslot zou de ruimte snel gevuld worden met onaangename luchtjes.
Soorten Sifons en Installatie
Er zijn diverse soorten sifons op de markt, waarbij de bekersifon het meest voorkomende type is dat onder wastafels wordt gemonteerd. Vroeger werden voornamelijk sifons van wit kunststof gebruikt, maar tegenwoordig zijn er ook design sifons die passen bij de stijl van moderne badkamers.
Installatie van de Afvoerplug en Sifon
Voordat de sifon gemonteerd kan worden, moet de afvoerplug correct in de wastafel worden geplaatst. De installatie kan variëren afhankelijk van het type plug. Wastafelplug met waste: Draai de wastafelplug uit elkaar. Houd de onderkant van de plug onder het gat van de wastafel en draai vanaf de bovenkant de grote wartelmoer in de plug. Gebruik hiervoor alle benodigde afsluitringen. Wastafelafvoer met losse stop: Zet de stop vast in de wastafel met een RVS-bout. Alle soorten wastafelpluggen sluiten aan op een sifon.
Aansluiten van de Sifon op de Afvoer
Het aansluiten van de sifon op de afvoerleiding vereist enige precisie. De algemene stappen zijn: Draai de kleinere wartel los die haaks op de sifon staat. Hierbij komt ook een conische knelring mee. Deze ringen zijn cruciaal voor het afsluiten van afvoerverbindingen. Schuif eerst de wartel over de afvoerbuis (doorgaans 32 mm of 40 mm) en vervolgens de knelring. Steek de afvoerbuis zonder lijm minimaal 2 cm in de uitgang van de sifon. Duw de wartel en de ring richting de sifon en draai de wartel stevig aan.
Het is belangrijk om de afvoerleiding op de juiste lengte te maken. Gebruik hiervoor een rolbandmaat, potlood en een ijzerzaag. Het klemmen van de leiding in een werkbank kan helpen om nauwkeurig te werken.
Verbindingen en Materialen
Bij het verbinden van de sifon met de bestaande aansluitleiding is het gebruik van een overgangsstuk van rubber vaak verstandig, vooral als de maten afwijken. Indien een perfecte bocht niet mogelijk is met standaard bochten, kan een flexibele PVC-afvoerbuis uitkomst bieden. Voor aansluitleidingen met afwijkende maten kan een rechte koppeling of verloopkoppeling van flexibel rubber een geschikte oplossing zijn.
Onderhoud van de Sifon
Regelmatig onderhoud is essentieel om verstoppingen en nare geuren te voorkomen. Het schoonmaken van de sifon is relatief eenvoudig: Plaats een emmer onder de wasbak om eventueel lekwater op te vangen. Draai de sifon los. Verwijder het opgehoopte vuil en maak de sifon grondig schoon. Door dit periodiek te doen, voorkomt u dat de sifon verstopt raakt en zijn functionaliteit verliest.
Probleemoplossing: Lekkende Sifon
Een veelvoorkomend probleem is een lekkende sifon. Dit kan verschillende oorzaken hebben, van een versleten rubberen ring tot een oneffenheid op de aansluitvlakken. In een specifiek geval lekte de sifon bij de dop, waar de rubberen ring tegenaan wordt gedrukt. De oorzaak leek te liggen aan een niet-gelijkmatige onderkant van de sifon, waardoor de dop niet goed afsloot. Hoewel alles aan elkaar gelijmd was, werd gezocht naar een snelle oplossing ("quick fix").
Mogelijke Oplossingen voor Lekkages: Controleer de dop en rubberen ring: Zorg ervoor dat de dop en de rubberen ring intact zijn en correct geplaatst. Een nieuwe dop of ring kan het probleem oplossen. Controleer op oneffenheden: Inspecteer de aansluitvlakken van de sifon en de dop op zichtbare oneffenheden. Soms kan een lichte oneffenheid al leiden tot lekkage. Gebruik van een extra ring: In situaties waar de sifon onder spanning gemonteerd lijkt te zijn, kan een extra ring tussen de wartel en de sifon helpen om het verschil op te vangen. Vaseline als tijdelijke oplossing: Het aanbrengen van vaseline op de rubberen ring kan soms tijdelijk helpen om de afdichting te verbeteren, hoewel dit geen permanente oplossing is.
Over schimmel en afdichting rondom bad
U vraagt zich misschien af hoe het mogelijk is dat de schimmel zich heeft verspreid naar de omgeving van uw bad ondanks het gebruik van siliconenkit waarvan de fabrikant beweert dat het schimmelbestendig is. Schimmels zijn zo agressief dat ze kunnen groeien in vochtige omgevingen zoals badkamers en zich daar gemakkelijk verspreiden. Ze wachten letterlijk alleen maar op het moment dat de rubberen afdichting rond het bad het begeeft. En dat doet het ook, want na een tijdje scheurt het op sommige plekken en daar komt snel water in. En waar het water lang blijft staan, ontstaat schimmel. Het is niet mogelijk om een nieuwe afdichting aan te brengen op de oude afdichting. Ga langs de voeg en schraap de siliconen grof weg. Maar wees voorzichtig en geduldig, want u mag geen krassen maken op het oppervlak van het bad of tegels. Het is beter om centimeter voor centimeter te gaan. Verwijder eerst de siliconenlaag grof en daarna schoon. Verwijder alle resten en reinig de voeg. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe siliconenlaag goed op zijn plek blijft zitten, is het nodig om de plaats van bestemming goed te ontvetten. Gebruik wasbenzine of spiritus breng een beetje aan op een doek en maak elke vierkante centimeter waar u tot nu toe hebt gewerkt grondig schoon. Als u klaar bent, veeg dan de plek waar de afdichting zat, grondig droog. Het moeilijkste deel is voorbij - als u aan het uitzoeken bent hoe u de afdichting rond het bad kunt repareren, is het verwijderen ervan echt het grootste probleem, omdat u voorzichtig moet zijn en moet proberen geen krassen te maken op het bad of tegels. Nu komt het interessantere werk. Vooral als u de sanitaire siliconenkit in een handig extrusiepistool hebt. Hiermee kunt u de kit in de benodigde hoeveelheid precies op de plaats van bestemming aanbrengen. Als u een wit bad en een witte vloer hebt, gebruik dan wit sanitair silicone. Na het aanbrengen van siliconen komt de reinigingsfase. U kunt een troffel of sjabloon gebruiken, of gewoon uw vinger. Meng in een kom afwasmiddel met water, maak uw vinger nat en veeg over de verbinding. Laat de silicone goed drogen. Naast siliconenkit kan ook een badplint worden gebruikt om het bad af te dichten. Knip eerst de afdekplint af en pas dan de lengte van de plint aan en kort hem in zodat hij op de rand van het bad past. Hoe te bevestigen? Zorg ervoor dat u een zelfklevende badplint aanschaft, waarbij het zelfklevende gedeelte bedekt is met beschermende tape. Scheur de band af en maak de plint stevig vast. Of u kunt gebruik maken van een badplint, waarop u siliconen moet aanbrengen. Breng de silicone niet alleen aan op de plint, maar ook op de plaats waar het moet worden bevestigd. Vervolgens plaats u de plint voorzichtig en drukt u deze stevig aan.
Waarom sifon zo belangrijk is
Voor wie zich afvraagt waarom een sifon eigenlijk zo belangrijk is: de 200 ml stilstaand water in elke sifon is wat je woning beschermt tegen rioollucht in je slaapkamer, badkamer of zolder. Zonder dat watersluitje komt methaan uit het riool je huis binnen. De sifon werd standaardbouw na een typhus-uitbraak in Londen in 1880, waarin open afvoeren als besmettingsbron werden aangewezen.
Aanvullende praktische aanwijzingen
Voor een wastafel is 32 mm bijna altijd correct. Voor een doucheputje is de sifon meestal geïntegreerd in het putje zelf. Bij een nieuwe wastafel of een vervanging van een oude S-sifon: kies voor een bekersifon. Die is moderner, makkelijker schoon te maken en past op de meeste situaties. Bij een nieuwe sifon zitten meestal alle pakkingen, moeren en eventueel adapters bij. Sluit de stopkraan onder de wastafel of in de meterkast. De meeste sifons hebben drie verbindingen: bovenaan aan de wastafel-uitgang, halverwege bij de bekersifon, en onderaan bij de muur-afvoer of de pijp omhoog. Vang het restwater op in het bakje. Steek de nieuwe sifon in elkaar volgens de meegeleverde tekening. Plaats de bovenkant aan de wastafel-uitgang en draai handvast. Sluit dan de zijuitgang aan op de muur-afvoer en draai handvast. Open de stopkraan, vul de wastafel met water tot de helft, en laat het water langzaam weglopen. Voel met een droge doek bij elke verbinding of er water uit komt. Bij een lek: draai de moer voorzichtig een kwartslag verder. Test ook met een volle wastafel die in één keer leegloopt. Bij een nieuwe wastafel is de aanpak gelijk, met één extra stap vooraf: monteer eerst de afvoer-plug en de uitloop-pijp aan de wastafel zelf voor je 'm op de muur monteert. Bij een hangende wastafel zonder onderkast moet de sifon esthetisch goed staan, omdat hij zichtbaar blijft. Bij oude metalen sifons (15+ jaar) kan de moer vastgeroest zijn. In extreme gevallen moet je de hele afvoer-pijp tot in de muur vervangen. Bij vervangen haal je een bestaande sifon weg en zet je een nieuwe terug. Iets meer werk door de demontage, maar de meeste stappen zijn gelijk. Voor een standaard wastafel: 32 mm bekersifon. Bij een grotere wastafel met grotere afvoer-opening: 40 mm. Bij een eenvoudige vervanging op een vlotte aansluiting: 15 tot 20 minuten. Controleer of alle pakkingen op de juiste plek zitten. Draai de moeren hand-vast plus kwartslag aan, niet harder. Bij plastic sifon-onderdelen niet; die hebben rubber pakkingen die voldoende afdichten. Een bekersifon is een potachtige constructie met schroefdop voor schoonmaken. Een S-sifon is een gebogen buis in S-vorm. Een S-sifon en U-sifon hebben een vaste oriëntatie (in versus uit). Bijna alle Nederlandse wastafels hebben een 32 mm afvoer-uitgang en een standaard sifon-bevestiging. Uitzonderingen zijn designwastafels met afwijkende afvoer-grootte en oudere import-modellen.
Is het een goed idee om afvoeren (PP of PE) in de badkamer te leggen met rubberen dichtingen? Er zijn verschillende meningen en ervaringen opgenomen, variërend van lijmverbindingen tot rubbers en gietingen. Een gebruiker noemt dat rubbers vaak waterdicht zijn als ze plat op de betonplaat liggen, maar er zijn ook stevige oplossingen zoals Geberit-verlijmde systemen die 100% waterdicht en stiller kunnen zijn, zij het met wat extra werk aan de uiteinden. Er wordt daarnaast gesproken over het combineren van PVC-buizen met rubbers en extra afdichtingen voor veiligheid. De meeste oplossingen draaien om voldoende verval en correcte afdichting bij elke verbinding.
Instructievideo gootsteen ontstoppen en sifon reinigen
Praktische samenvatting van de stappen
- Schakel de watertoevoer uit en vang restwater op.
- Monteer eerst de afvoer-plug en de uitloop-pijp aan de wastafel voor je de sifon op de muur aansluit.
- Sluit de sifon aan op de afvoerleiding; schuif de wartel en knelring over de buis en draai stevig aan.
- Maak de verbindingen waterdicht met de juiste pakkingen; controleer op lekken door de wastafel met water te vullen en leeg te laten lopen.
- Voer regelmatig onderhoud uit en reinig de sifon om verstoppingen te voorkomen.
Welke materialen en afmetingen kies je?
Voor een wastafel is 32 mm bijna altijd correct. Voor een doucheputje is de sifon meestal geïntegreerd in het putje zelf. Voor grotere wastafels kan 40 mm nodig zijn. Een bekersifon is moderner en makkelijker schoon te houden; een S-sifon heeft een S-vorm en een vaste oriëntatie.