De illuminatie van dergelijke geëxponeerde vlakken en de verlichting van het materiaal in het donker zijn veelzijdig toepasbaar. Naast de fascinatie van de architectuur kan de verlichting zeer individueel worden gepland en gerealiseerd. Bij de lichtplanning moeten de structuur en de reflectiegraad van de oppervlakken in ogenschouw worden genomen. Wanneer de structuren op gevels individueel benadrukt en verlicht moeten worden, dan kan met de positionering van de armaturen een bijzondere invloed worden uitgeoefend op de verlichtingsresultaten. Verlichting vanuit een scherpe hoek ten opzichte van de gevel laat de structuren optimaal tot hun recht komen. Hoe scherper de gekozen hoek, hoe sterker het samenspel van licht en schaduw.
Architectuurverlichting en gevelbeleving
Met een iets grotere afstand tussen de armaturen en de architectuur en de keuze voor Wallwasher-armaturen kan de gevel in zijn totaliteit in het donker worden beleefd - dankzij verzachte verlichtingseffecten zonder lichtkegels. Bij glanzende en gestructureerde oppervlakken kan met direct licht ook worden verlicht in een hoek van 90 graden. Elk op de gevel gerichte lichtpunt wordt zichtbaar en zorgt voor een nog facetrijkere accentuering van het licht. Wallwashers benadrukken in samenhang met de schemering de waarde van een gestructureerde façade. Een goede verlichting van de speelruimte: Schijnwerpers aan de mast maken de structuur herkenbaar en beleefbaar. Doelgerichte enscenering van de gradaties en golfbewegingen van een gevel. Bij een reflecterend oppervlak ontstaan bijzondere illuminatie-effecten.
Puntlichtvorming en randstralen
Een puntlichtbron is een lichtbron waarbij het licht vanuit één punt komt. Als je een voorwerp voor een puntlichtbron plaatst wordt een deel van het licht door het voorwerp geblokkeerd (afbeelding 2 en 3). Om in een tekening precies aan te geven waar het licht nog wel kan komen en waar de schaduw begint teken je lichtstralen langs de rand van het voorwerp. Deze lichtstralen worden randstralen genoemd. Dit lijkt erg veel op het tekenen van kijklijnen. Licht beweegt langs rechte lijnen. Lichtstralen worden getekend als rechte lijnen. Om ook de richting van het licht aan te geven teken je er een pijl in (afbeelding 1).
Tekenen van schaduw en gezichtsveld
Eerst leren: gezichtsveld. Je kunt de schaduw tekenen van een voorwerp bij één punt lichtbron (afbeelding 1): Zie video: Lichtbron zet je potlood in de lichtbron, leg je geodriehoek of liniaal tegen je potlood, draai je geodriehoek totdat je een lijn langs één van de kanten van het voorwerp kunt tekenen, doe dit zelfde voor de andere kant van het voorwerp. Teken in de twee lijnen pijltjes die van de lichtbron af wijzen. Arceer/kleur het gebied aan de achterkant/onderkant van het voorwerp. Als een voorwerp het licht van een lichtbron blokkeert ontstaat er achter dat voorwerp een gebied waar weinig tot geen lichtkomt. We noemen dit een schaduw. De plaats en grootte van zo'n schaduw kan je in tekeningen op een vergelijkbare manier bepalen als bij het tekenen van een gezichtsveld.
Randstralen en illustratieve stappen
- Om de schaduw achter een voorwerp te bepalen teken je randstralen vanaf de lichtbron langs het voorwerp. In afbeelding 4 zie je in het midden een (punt) lichtbron. Uit deze lichtbron komen lichtstralen in alle richtingen. Elke lichtstraal die tegen de voorwerpen komt kan niet verder.
- Een puntlichtbron is een lichtbron waarbij het licht vanuit één punt lijkt te komen. Als je een voorwerp voor één puntlichtbron plaatst wordt een deel van het licht door het voorwerp geblokkeerd. Hierdoor ontstaat er een schaduwgebied. Als je een voorwerp voor twee puntlichtbronnen plaatst wordt een deel van het licht door het voorwerp geblokkeerd en een ander deel maar voor de helft.
Toepassing op expositievlakken en donkerverlichting
De illuminatie van dergelijke geëxponeerde vlakken en de verlichting van het materiaal in het donker zijn veelzijdig toepasbaar. Naast de fascinatie van de architectuur kan de verlichting zeer individueel worden gepland en gerealiseerd. Bij de lichtplanning moeten de structuur en de reflectiegraad van de oppervlakken in ogenschouw worden genomen. Wanneer de structuren op gevels individueel benadrukt en verlicht moeten worden, dan kan met de positionering van de armaturen een bijzondere invloed worden uitgeoefend op de verlichtingsresultaten. Verlichting vanuit een scherpe hoek ten opzichte van de gevel laat de structuren optimaal tot hun recht komen. Hoe scherper de gekozen hoek, hoe sterker het samenspel van licht en schaduw.
(tagimg)Overzicht van gevelverlichtingsscenario's en hoekperspectieven
Papierkeuze, grijstinten en waardeschaal: Teken een object na, of maak er een foto van. Kijk in en om je huis om ideeën op te doen. Negatieve ruimte is de ruimte en de vorm rond je onderwerp. Toonwaarden bestaan uit de lichte en donkere gebieden van je tekening. Een waardenschaal heeft een bereik van wit naar zwart, met diverse tinten grijs ertussenin. Begin met wit en eindig met donkergrijs. De overgang tussen licht en donker bepaalt mede de leesbaarheid van het object. Gebruik een doezelaar voor de mooiste, vloeiendste overgang en houd de doezelaar op dezelfde manier vast als een potlood.
Schaduw als ontwerpcriterium in gevelontwerp
De kunst van het creëren van schaduw - of schaduw, zo je wilt - zou een verplicht vak moeten zijn in elke designopleiding. Ontwerp de schaduw eerst - en daarmee bedoelen we ook alle voordelen die externe zonwering met zich meebrengt: energie-efficiëntie, comfort (gefiltered daglicht, ventilatie, akoestiek, enzovoort). Schaduwpatronen creëren een diepere laag in de architectuur, een betekenisvolle en onaantastbare kwaliteit in een ruimte. Tijdens talrijke gesprekken met architecten en gevelingenieurs het afgelopen jaar kwam het onderwerp keer op keer ter sprake: gebouwen kunnen enorm profiteren van een goed ontworpen gevel die de warmtebelasting vermindert, daglicht filtert en bijdraagt aan de energie-efficiëntie van het gebouw.
De gevel van binnenuit ontwerpen? Duik in de (extra) functionaliteiten van de gevel - om de prestaties van de gebouwschil in perspectief te plaatsen. Schaduw geeft ruimtes een extra dimensie van beleving en betekenis. Het creëert steeds wisselende invalshoeken van licht en donker en beïnvloedt de manier waarop je kijkt, beweegt en je al dan niet op je gemak voelt in die ruimte. MD Designperforation of MD Formatura voegen patronen toe aan de gevel en interieur, waardoor extra cognitieve emoties ontstaan. Metadecor werkt aan Future Façade-projecten en onthult concepten voor dynamische buitenzonwering zonder elektriciteit. Gevels die reageren op de zon met behulp van dezelfde bron van energie en inspiratie.
GEVELVERLICHTING - UITGELEGD
Technische voetnoten: tekenen, markers en urban sketching
Julia Henze beschrijft in een tutorial hoe markers en alcoholbasierte markers kunnen worden gebruikt voor urban sketching, inclusief stap-voor-stap processen zoals thumbnail-tekeningen, kleurkeuzes, en drie-tintkleuren voor realistische overgangen. De nadruk ligt op het creëren van schaduwen met drie tinten, het houden van thumbnail-voorbereiding, en het kiezen van passende fineliners en papier. Promarkers en alcoholmarkers bieden hoogwaardige blends en zorgen voor vloeiende overgangen, wat vooral nuttig is bij gedetailleerde gevelillustraties. Het combineren van licht en donker, evenals reflecties, maakt schetsen levendiger en verleent diepte aan de architectonische tekening.
Praktische samenvatting voor ontwerpers en tekenaars
De sleutel tot effectieve gevelverlichting is het zorgvuldig plannen van hoek, afstand en type armatuur, zodat schaduwen en texturen van oppervlakken maximaal tot hun recht komen. Tegelijkertijd biedt schaduw in tekeningen een methode om diepte en beweging weer te geven, waarbij materiaal en reflectie in ogenschouw worden genomen. Of het nu gaat om architectonische uitlichting, gevelpatronen of urban sketchings met markers, de principes van licht en schaduw blijven consistente bouwstenen voor overtuigende beeldvorming.