Als we praten over het funderingsspook, dan hebben we het over de onzichtbare risico’s die samenhangen met de fundering onder woningen en andere gebouwen. Klimaatverandering kan dat proces versterken. Door langdurige periodes van droogte kunnen bijvoorbeeld houten palen droog komen te staan. Ook kunnen panden zonder palen schade oplopen, bijvoorbeeld omdat de bodem verzakt. De schade? Die loopt al snel in de tienduizenden euro’s per woning.
Funderingsrisico’s door de ondergrond en klimaat
Den Haag ligt op een geologisch bijzondere ondergrond met een duidelijke tweedeling tussen stevig duinzand en veen- of kleilagen. Woningen op duinzandrug functioneren doorgaans goed, maar woningen op veenachtige, slappe kleilagen zijn gevoeliger voor bodemdaling en verzakking. Het meest risicovolle zijn de overgangszones waar het ene deel van een fundering op zand staat en het andere op veen of klei; dit veroorzaakt trek- en drukkrachten in draagmuren, met scheurvorming of scheefstand als mogelijk zichtbaar gevolg. Klimaatverandering kan dit proces versterken: lange droge periodes laten het grondwater dalen en veen inklinkt, waardoor houten heipalen deels droog komen te staan en paalrot toeneemt.
In Den Haag komen vooral drie funderingsproblemen regelmatig voor: paalrot, funderingen op staal en ongelijkmatige zetting. Bij woningen met houten heipalen ontstaat paalrot wanneer de grondwaterstand langdurig daalt. De palen komen dan deels droog te staan, waardoor schimmels het hout aantasten en de draagkracht afneemt. Daarnaast zijn er woningen die op staal gefundeerd zijn; op stevig duinzand kan dit goed functioneren, maar op slappe veen- of kleilagen ontstaat sneller verzakking. Vooral in overgangsgebieden tussen zand en veen kan een woning ongelijkmatig zakken.
Geregionaliseerd risico: welke wijken in Den Haag?
Niet elke wijk draagt hetzelfde risico. Vooral oudere Haagse portiekwoningen, herenhuizen en arbeiderswoningen van vóór 1970 hebben een verhoogd risico op funderingsproblemen, omdat ze vaak gebouwd zijn in een periode waarin minder bekend was over lokale bodemopbouw, grondwaterstanden en langdurige zetting. In wijken zoals Schilderswijk, Transvaal, Regentessekwartier, Laakkwartier en Spoorwijk komen dit type woningtypen veel voor. Bij portiekwoningen ziet men funderingsproblemen terug in klemmende gezamenlijke voordeuren, scheuren rond kozijnen of hoogteverschillen tussen woningen. Funderingsschade ontwikkelt zich ondergronds en is pas zichtbaar als het probleem al gevorderd is.
Herkenning en vroege signalen
Herken verschijnselen zoals klemmende deuren, diagonale scheuren of een scheve vloer. Funderingsschade vereist vaak een ingrijpende verbouwing waarbij de complete draagbasis van het pand wordt vernieuwd en de kosten lopen op tot tientallen duizenden euro’s per woning. Een huis kan cosmetisch gerenoveerd zijn, maar onder de vloer bestaan structurele problemen. Een funderingsrapport geeft vooraf duidelijkheid over de technische staat van de woning en kan helpen bij onderhandelingen met verkopers en banken.
Quickscan en verdiepend funderingsonderzoek
Een Quickscan / funderingsonderzoek fase 0 is de snelste manier om de funderingssituatie beter te begrijpen. Deze methode combineert archiefonderzoek, bodemgegevens, omgevingsfactoren, zichtbare schade, scheefstand en zakkingsgegevens en levert een onderbouwde eerste risico-inschatting op. Als aanvullende duidelijkheid nodig is, volgt fase 1: verdiepend funderingsonderzoek op locatie, met visuele inspectie en nauwkeurige metingen zoals vloerwaterpassing en lintvoegmeting.
Transparantie in prijzen: een Quickscan fase 0 kost 332,50 euro excl. btw; een volledig fase-1 onderzoek kost 1.075,00 euro exclusief btw. De inspectie op locatie duurt meestal 1-2 uur en het rapport volgt binnen enkele werkdagen.
Aanpak en nut voor bewoners en gemeenten
Het tegengaan van funderingsschade draagt bij aan de leefbaarheid van wijken en is ook voor gemeenten belangrijk om funderingsrisico’s in kaart te brengen. Aveco de Bondt deed dit voor Den Haag en legde de bevindingen vast in een risicokaart waarop te zien is waar nu en in de toekomst mogelijk schade kan ontstaan. Het goede nieuws: een groot deel van de gemeente loopt weinig risico op schade aan funderingen, nu én in de toekomst.
Met de risicokaart en pandprofielen kan de gemeente Den Haag bewoners geruststellen en voor wijken met risico een gerichte en doelmatige aanpak ontwikkelen om funderingen te behouden. De indicatief berekende schadekosten bieden waardevolle informatie om investeringen af te wegen en middelen te reserveren. Aveco de Bondt biedt ondersteuning bij het in kaart brengen van funderingsrisico’s voor gemeenten en woningcorporaties, met praktijk- en theoretisch onderzoek en jarenlange ervaring in geohydrologie, funderingen, stedenbouwkundige ontwikkeling en bouwhistorie.
Over De Schaloen en de bredere context in Den Haag
De Schaloen is een project in Moerwijk, Den Haag, ontworpen door JMW architecten, ontwikkeld door Staedion en Sustay, met circa 570 woningen in twee fasen. Het project is bedoeld als klimaatneutraal en betaalbaar, met gasloze woningen en duurzame voorzieningen voor meer wooncomfort en lager energieverbruik. De buitenruimte wordt groen ingericht en het Zuiderpark ligt op loopafstand. Het project draagt bij aan de vernieuwing van Den Haag Zuidwest en versterkt de verschillende woningsegmenten om aan de groeiende woningnood te voldoen.
Het ontwerp en de uitvoering worden ondersteund door overleg met bewoners en partijen; er zijn klankbordgroepen en bijeenkomsten geweest om zienswijzen te verzamelen. De Schaloen wordt gezien als een gemêleerde wijk die ruimte biedt aan gezinnen, senioren en alleenstaanden, met aandacht voor middenhuur en sociale huur om zo verschillende doelgroepen te bedienen.
Praktische informatie en bouwlogistiek
De bouw van De Schaloen gaat in twee fasen met 570 appartementen; fase 1 is halverwege de kelder en fase 2 wordt ontworpen. Parkeren wordt gepland in half verdiepte parkeergarages; er zijn lokale voorzieningen zoals een basisschool en het winkelgebied de Betje Wolffstraat in de buurt. De bouw kent periodes zonder trillingen en met minimale geluidsoverlast, en er is contact met de uitvoerder in geval van overlast.
Woningen krijgen duurzame voorzieningen, zijn gasloos en voldoen aan de nieuwste duurzaamheidseisen. De buitenruimte krijgt een vernieuwde inrichting met groen en aandacht voor leefbaarheid, en de Schaloenstraat wordt een zone voor langzaam verkeer. De ontwikkeling is een stap in de gemeentevisie om Den Haag klimaatneutraal te maken en betaalbare woningkwaliteit te verbeteren.
National Park: The Sallandse Heuvelrug
Een Quickscan/funderingsonderzoek biedt een eerste risicobeoordeling voor woningen vóór 1970 of woningen in risicowijken zoals Schilderswijk, Transvaal en Regentessekwartier. Ziet u klemmende deuren, diagonale scheuren of een scheve vloer, dan is direct actie verstandig; een negatieve Quickscan betekent niet automatisch dat direct funderingsherstel nodig is, maar wel dat vervolgonderzoek verstandig kan zijn.
Funderingsonderzoek is bovendien verstandig bij de aankoop van elke oudere woning in Den Haag; een funderingsrapport kan clarity geven bij aankoopbeslissingen en onderhandelingsonderwerpen. De combinatie van quickscan en fase-1 onderzoek biedt een betrouwbare basis voor beslissingen en toekomstige investeringen in de woningvoorraad van Den Haag.
tags: #schaloenstraat #den #haag #fundering