De geluidsisolatie tussen appartementen hangt grotendeels af van het ruwbouwontwerp.
In dit artikel uit WTCB-Contact nr. 26 komt een concept aan bod waarbij de vloerplaten onderbroken worden ter hoogte van de spouw van de gemene muur.
Deze laatste dient uitgevoerd te worden als een ankerloze spouwmuur, waarbij er geen enkel hard contact mag bestaan tussen de deelwanden.
Horizontale geluidsisolatie
Men kan een hoge geluidsisolatie creëren tussen appartementen door gebruik te maken van ankerloze spouwmuren, het gevelbinnenspouwblad te onderbreken ter hoogte van de spouw en nauwkeurig de uitvoeringsdetails van het dak, de funderingen en de ondersteuning van de draagvloeren te respecteren.
Bij dit ruwbouwconcept doet de spouw van de muren (4 cm breed) dienst als trillingsbarrière die de flankerende lucht en bijgevolg ook de contactgeluidstransmissie naar de naastliggende woning tegenhoudt.
De geluidsisolatie in horizontale richting zal hierdoor zowel voor halfzware (> 125 kg/m²) als zware (> 250 kg/m²) deelwanden een stuk hoger liggen dan bij traditionele monolithische gemene muren uit baksteen (30 cm dik).
Verticale geluidsisolatie
Aangezien men bij appartementsbouw ook rekening moet houden met boven- en onderburen, dient men bijkomende eisen in aanmerking te nemen voor de verticale geluidsisolatie en de contactgeluidsisolatie.
We geven hieronder een overzicht van de geluidstransmissiewegen van een onder- naar een bovenliggend appartement.
Directe geluidstransmissie
De directe geluidstransmissie doorheen de vloerplaat (weg Dd) is niet alleen afhankelijk van de efficiëntie van de zwevende dekvloer (*), maar ook - en vooral - van de oppervlaktemassa van de vloerplaat (in kg/m²).
Flankerende geluids transmissie
Er zijn drie flankerende geluidstransmissiewegen mogelijk per knoop (i.e. de plaats waar een doorlopende verticale wand in contact komt met een vloerplaat).
In een ruimte die begrensd wordt door vier wanden kunnen er bijgevolg twaalf transmissiewegen bestaan die men als volgt kan beperken in elke knoop :- de geluidstransmissie via de paarse weg Fd (wand naar vloerplaat) zal bij zowat alle wand- en vloertypes beperkt blijven indien er een correct uitgevoerde zwevende vloer toegepast werd - de geluidstransmissie via de groene weg Ff (wand naar wand) en de rode weg Df (vloerplaat naar wand) wordt bijna volledig bepaald door de oppervlaktemassa's van de draagvloer (hoe hoger, hoe beter de geluidsisolatie) en van de draagwand erboven en eronder.
Aanbevolen opbouw voor halfzware wanden.
Legenda: 1.Trillingsdempende voeg tussen plint en vloerafwerking2.Zwevende vloer3.Randstrook4.Elastische strook5.Draagvloer6.Uitvullaag7.Elastische tussenlaag
In combinatie met een te lichte vloerplaat kan deze flankerende geluidstransmissie ervoor zorgen dat constructies die opgebouwd zijn uit halfzware wanden (bv. uit snelbouwstenen) niet langer voldoen aan de eisen voor een normaal akoestisch comfort volgens de norm NBN S 01-400-1.
Om de flankerende geluidstransmissies Df en Ff nagenoeg volledig uit te sluiten, volstaat het om een bijzondere elastische tussenstrook aan te brengen onder elke wand die rust op de vloerplaat (zie afbeelding) (*).
Dankzij deze tussenstroken kunnen constructies met draagvloeren met een oppervlaktemassa van 400 kg/m² zelfs voldoen aan de eisen voor een verhoogd akoestisch comfort (DnT,w≥ 58 dB).
Constructies die opgebouwd zijn uit zware wanden (bv. uit massieve kalkzandsteen of een ander bouwmateriaal met een oppervlaktemassa > 250 kg/m²) en draagvloeren van minstens 400 kg/m² bieden reeds een normaal akoestisch comfort, terwijl constructies met draagvloeren van minstens 500 kg/m² zelfs kunnen voldoen aan de eisen voor een verhoogd akoestisch comfort.
Het is in dit geval niet noodzakelijk om een elastische tussenstrook te voorzien onder de wanden die rusten op de vloerplaat.
Tekst: B. Sociale woningbouw in Nederland moet voldoen aan specifieke geluidseisen volgens het Bouwbesluit. Voor binnenwanden gelden strengere normen dan bij reguliere woningbouw: maximaal 52 dB voor contactgeluid tussen woningen en 47 dB voor luchtgeluid.
Het Bouwbesluit stelt duidelijke geluidseisen woningbouw voor sociale huurwoningen. Tussen verschillende woningen mag het contactgeluid maximaal 52 dB bedragen, terwijl luchtgeluid beperkt blijft tot 47 dB. Deze normen zijn strenger dan bij veel particuliere woningbouw.
Woningcorporaties moeten aantonen dat hun nieuwbouwprojecten aan deze eisen voldoen voordat ze een gebruiksvergunning krijgen.
Buitengeluid heeft ook specifieke grenswaarden. Verkeer, industrie en andere externe geluidsbronnen mogen niet meer dan 48 dB binnenshuis veroorzaken tijdens de dag.
De woningcorporatie geluidsnormen gelden voor zowel nieuwbouw als renovatie van bestaande complexen. Geluidshinder heeft grote impact op de gezondheid en het welzijn van bewoners.
Chronische blootstelling aan teveel geluid veroorzaakt stress, slaapproblemen en concentratiemoeilijkheden. Woningcorporaties hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid om kwalitatieve woonruimte te bieden.
Goede geluidsisolatie verhoogt de leefbaarheid en zorgt voor minder klachten tussen buurman en buurvrouw. Slechte akoestiek beïnvloedt vooral kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen.
Kinderen hebben moeite met leren en concentreren in lawaaierige omgevingen. Goede geluidsisolatie sociale huur verhoogt ook de waarde van het vastgoed. Woningen met betere akoestiek zijn gewild bij huurders en hebben minder leegstand.
Akoestische metingen voer je uit met gespecialiseerde apparatuur die geluidsniveaus meet in decibellen. Een gecertificeerd akoestisch adviseur moet deze metingen doen volgens NEN-normen. Voor nieuwbouwprojecten zijn metingen verplicht voordat je een gebruiksvergunning krijgt. De meetresultaten vergelijk je met de wettelijke grenswaarden. Als een woning niet voldoet, moet je aanvullende maatregelen nemen voordat bewoning mogelijk is. Bij renovatieprojecten controleer je eerst de huidige situatie. Dan bepaal je welke verbeteringen nodig zijn om aan de huidige akoestische eisen te voldoen. Metingen zijn altijd verplicht bij nieuwbouw van sociale woningen. Ook bij renovaties waarbij je dragende constructies wijzigt of nieuwe scheidingswanden plaatst.
Geluidsisolatie kost gemiddeld 2-5% van de totale bouwkosten voor sociale woningbouw. Voor een standaard rijtjeswoning betekent dit ongeveer €3.000 tot €8.000 aan extra kosten. De kosten variëren sterk per isolatiemethode. Standaard isolatiematerialen in spouwmuren kosten €15-25 per vierkante meter. Bij renovatie zijn de kosten vaak hoger omdat je rekening moet houden met bestaande constructies. Slimme planning helpt kosten beheersen. Door vroeg in het ontwerpproces rekening te houden met akoestiek voorkom je dure aanpassingen later. Gebruik standaard isolatiematerialen waar mogelijk en reserveer dure oplossingen voor kritieke plekken. Plan installaties slim om geluidsproblemen te voorkomen. Bij TVA architecten zorgen we ervoor dat akoestische eisen vanaf het begin meenemen in het ontwerp. Dit voorkomt kostbare aanpassingen en zorgt voor woningen die voldoen aan alle geluidsnormen voor sociale woningbouw. Goede planning en de juiste materiaalkeuze maken kwaliteitswoningen mogelijk binnen het beschikbare budget.
Hoe lang duurt het om akoestische metingen uit te voeren bij een nieuwbouwproject? Akoestische metingen voor een gemiddeld sociale woningbouwproject duren 1-3 dagen, afhankelijk van het aantal woningen en complexiteit. De voorbereidingstijd en rapportage kosten meestal nog eens 1-2 weken extra. Plan deze metingen tijdig in om vertragingen bij de oplevering te voorkomen.
Wat gebeurt er als een sociale woning na oplevering alsnog niet voldoet aan de geluidseisen? Als blijkt dat een woning niet voldoet aan de geluidseisen, is de woningcorporatie verplicht om binnen redelijke termijn aanvullende maatregelen te treffen. Dit kan variëren van extra isolatie tot het aanpassen van installaties. De kosten hiervan komen voor rekening van de corporatie, niet van de bewoner.
Welke materialen zijn het meest kosteneffectief voor geluidsisolatie in sociale woningbouw? Minerale wol en EPS-isolatie bieden de beste prijs-prestatieverhouding voor standaard toepassingen (€15-25/m²). Voor kritieke scheidingen zijn akoestische gipsplaten en massa-veer-massa systemen effectief. Combineer verschillende materialen strategisch om kosten te beheersen zonder in te leveren op prestaties. Kunnen bewoners zelf aanvullende geluidsisolatie aanbrengen in hun sociale huurwoning? Bewoners mogen meestal kleine aanpassingen doen zoals het ophangen van geluidsdempende gordijnen of het plaatsen van tapijt. Voor structurele wijzigingen zoals extra wanden of plafonds is altijd toestemming van de woningcorporatie nodig. Overleg eerst met je verhuurder voordat je isolatiemaatregelen plant.
Hoe vaak moeten geluidsniveaus opnieuw gemeten worden in bestaande sociale woningbouw? Er is geen wettelijke verplichting voor periodieke hermetingen in bestaande woningen, tenzij er structurele aanpassingen plaatsvinden. Wel kunnen gemeenten metingen eisen bij klachten over geluidsoverlast. Woningcorporaties voeren soms vrijwillig controles uit bij onderhoudsprojecten.
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het implementeren van geluidsisolatie in sociale woningbouw? Veelgemaakte fouten zijn: onvoldoende aandacht voor geluidbruggen (zoals doorlopende balken), verkeerde plaatsing van installaties, en het vergeten van kleine openingen zoals stopcontactdozen. Ook wordt regelmatig de impact van leidingen onderschat. Vroege betrokkenheid van een akoestisch adviseur voorkomt deze kostbare fouten.
Geluidsisolatie is de vorm of mate waarin het geluid wordt tegengehouden. Geluidsisolatie wordt onderverdeeld in:Bestrijden van luchtgeluid en contactgeluidLuchtgeluid kan het beste "bestreden" worden door:- geluidsabsorberende materialen (schuim, vlokkenschuim)- dichten van kieren en gaten (denk ook aan contactdozen die ver de muur in steken)- bij de bron (het gebruik van koptelefoons bij het spelen of luisteren naar muziek).
Bij directe overdracht van luchtgeluid zijn de volgende eigenschappen van scheidingsconstructies van invloed: - de massa per m2- de stijfheid- de dempingsfactor van het materiaal- enkelbladige of meerbladige constructie (massa-veer-massa, zie verderop).
De geluidisolatie van ramen wordt in hoofdzaak bepaald door: soort beglazing (enkel, dubbel, gelaagd), beglazingssysteem, de afmetingen, de kozijnconstructie, de aansluitingen en de kierdichtingen.
Contactgeluid kan het beste bestreden worden:- bij de bron (bron isoleren, vermijden of blokkeren opwekken geluid en doorgeven geluid, ontkoppelen bouwdelen, dichte massa)- geluidsabsorberende materialen (schuim, vlokkenschuim)- door trillingsisolatie toe te passen.
Denk aan het ophangen van luidsprekerboxen m.b.v. touw (of desnoods dempers eronder), zwevende vloeren of desnoods zachte afwerkvloeren, het dragen van zachte schoenen e.d. Een zwevende vloer werkt als een massa-veer-systeem. Let op: als er al een zwevende dekvloer is, dan kan er alleen een andere "verende" vloer gelegd worden als die vastgelijmd wordt op de zwevende vloer. Bij meer zwevende of verende vloeren op elkaar ontstaan er ongewenste resonantie-frequenties.
Door de akoestische ontkoppeling van wanden en vloeren worden de flankerende geluidswegen gedempt. Dit heeft een positief effect op de luchtgeluidisolatie. Loopgeluiden van bovenburen worden deels vermeden door zwevende vloeren (bij de bovenburen).
Geluidsisolatie door absorptie, omleiding en blokkade Geluid kan "geïsoleerd" worden door:- geluidsabsorptie (geluidsgolven dempen, door mee te veren vangt het materiaal trillingen op)- geluidsomleiding (denk aan een geluidsscherm langs de snelweg)- geluidsblokkade (geluidsisolatie, geluid blokkeren, tegenhouden van geluid door een zware massa).
De combinatie van een zware massa en geluidsabsorptie wordt het massa-veer-systeem genoemd: - massa = zwaar materiaal = isolerend (dichte structuur, grote massa)- veer = licht materiaal = absorberend (open structuur, poreus, schuim).
Denk aan dik hard rubber (massa) + geluidsabsorptiemateriaal (veer) in een wand die geluid moet isoleren.
Denk aan beton + geluidsabsorptiemateriaal + beton als geluid isolerend + absorberend + isolerend in een massa-veer-massa-constructie van een bouwmuur (muur tussen twee huizen).
Geluidsisolatie en warmte-isolatie Geluidsisolerende eigenschappen van materialen zijn vaak beduidend verschillend van de thermische eigenschappen (warmte-isolerend). Een materiaal dat zowel thermisch als akoestisch zeer goed isoleert bestaat eigenlijk niet: "thermische isolatie is van nature licht (stilstaande lucht) en akoestische isolatie werkt volgens het massa-veer-massaprincipe". (Livios)
Zie eventueel het Excel-sheet met akoestische en thermische isolatiematerialen van Gerard Voskuil. Dubbel glas is naast het primaire doel van warmte-isolatie ook redelijk effectief voor geluidsisolatie, zeker als er een grote spouw wordt aangebracht tussen de glasvlakken.
De geluidisolatie van dubbel glas is afhankelijk van:- de dikte van de glasbladen - de spouw tussen de glasbladen- de koppeling tussen de glasbladen- de spouwvulling- de randabsorptie en randdemping- de evenwijdigheid van de glasbladen.
De spouwbreedte is de belangrijkste invloedsgrootheid. Hoe groter de spouw, hoe hoger de geluidisolatie. De geluidisolatie wordt beter bij een spouw groter dan 60 mm, gerealiseerd met een voorzetraam of dubbele ramen."
Wanden kunnen geïsoleerd worden door bijvoorbeeld Multisonic toe te passen: een lichtgolvend zelfdovend polyurethaanschuim (schuimrubber), een zware massaplaat (zoals een sandwichpaneel van multiplex en zwaar rubber) en een viltlaag of de speciale akoestische baksteen. Ook bij systeemwanden is geluidsisolatie mogelijk.
Verder zijn er bijvoorbeeld plafondplaten met een laag polystyreen en houtwolcement en platen met een laag steenwol en houtwolcement (beide soorten verkrijgbaar via Stertekt).
Vloeren. Wanneer flats voorzien zijn van een akoestisch dempende vloer, dan is ook daar in vele gevallen een vloer van natuursteen of keramische tegels mogelijk. Akoestisch isolerend is bijvoorbeeld SoundFelt, een natuurlijke isolerende ondervloer van Isovlas, waarbij de absorptie voor contactgeluid minimaal 10 dB is. (Let bij ondervloeren op de eisen die gesteld worden: isolerende ondervloeren zijn vaak niet vochtwerend; bij een begane grondvloer dient daarom meestal een vochtwerende laag onder een niet-vochtwerende akoestische ondervloer geplaatst te worden.)
Als een woning tegen geluid geïsoleerd is, is het beter om de ramen tegen het geluid gesloten te houden. Om dan toch te kunnen ventileren worden suskasten toegepast. Pleisterwerk. Er zijn speciale akoestische pleisters (stucwerk), bijvoorbeeld Brander Acoustuc, "een verspuitbaar akoestisch pleistersysteem, dat geschikt is voor het afwerken van plafonds en wanden in ruimten waar nagalm ontstaat".
Geluidshindernissen binnen gebouwen
Geluidsoverlast binnen gebouwen komt onder andere door ventilatiesystemen, cv-installaties, waterleidingen en afvoerbuizen, hydroforen, en het geluid van luchtgeluid en contactgeluid.
De warmtepomp Door de overgang van cv-ketel naar warmtepomp hebben meer mensen hinder van het geluid van de warmtepomp, soms het binnendeel ervan (bewoners), soms het buitendeel (buren en bewoners).
Het geluid dat een apparaat voortbrengt, wordt gegeven in geluidsvermogen, in dB(A). Sinds 2012 is dat in de EU voor warmtepompen tot 6kW max. 65 dB(A), voor grotere warmtepompen tot 12kW max. 70 dB(A).
De geluidsdruk is vaak belangrijker (met dank aan o.m. Warmtepompvergelijker):- "Een warmtepomp met een geluidsvermogen van 65 dB(A) heeft een berekende geluidsdruk van 44 dB(A) op 5 meter afstand. Op 10 meter is de geluidsdruk afgenomen tot 37 dB(A)."
Voor de buitenunit geldt (i.v.m. geluidshinder bij vooral de buren, Bouwbesluit art 3.8): "Het meetpunt voor geluidsdruk wordt de erfgrens, de scheiding tussen jouw terrein en dat van de buren. De geluidsdruk mag op de erfgrens overdag (van 07:00 tot 19:00) niet hoger zijn dan 45dB(A), gemeten bij maximaal vermogen van de warmtepomp. In de nacht (van 19:00 tot 07:00) moet de geluidsdruk lager zijn, maximaal 40 dB(A). In de nacht wordt de geluidsdruk gemeten als de warmtepomp draait in de 'stille modus' (silent mode).
Voor de binnenunit of voor een installatie die uit één binnenshuis opgestelde unit bestaat, geldt (i.v.m. geluidshinder bij vooral uzelf, Bouwbesluit art. 3.9): 30 dB.- Ook voor bestaande bouw waar een dergelijk apparaat wordt geplaatst, gelden deze eisen.
Tips om geluidsoverlast van de warmtepomp te vermijden:- Aan de kant van de werking van de warmtepomp: ventilator toerental van verlagen (bijvoorbeeld van 90 naar 75), ventilator:"stille modus" ook overdag instellen (altijd op 1 zetten), pompstand lager instellen, een eventueel tweede verwarmingselement van de warmtepomp tijdelijk uitzetten.- Aan de kant van de installatie van de warmtepomp (met dank aan Vereniging Eigen Huis): plaats de warmtepomp op geluidsabsorberende buffers (Big Foot's, e buffers mogen daarbij niet in contact komen met een muur van de woning), plaats trillingsdempende veren tussen de buffers en ondergrond, bevestiging aan de muur is af te raden (als het niet anders kan bevestig alleen aan een massieve muur, gebruik een muurbeugel die met geluidsontkoppelende pluggen bevestigd is aan de muur, plaats geluidsabsorberende buffers op de muurbeugel, plaats metalen veren tussen de warmtepomp en de buffers), vermijd contactgeluid via de leidingen daar waar de (geïsoleerde) leidingen het huis in gaan, eventuele gaten of kieren dichten met glaswol of steenwol, monteer leidingen zowel buiten als binnen, met leidingbeugels met rubberen inleg.
Regelgeving en normen
Regelgeving Ruimtelijke ordening: In het kader van ruimtelijke ordening is vaak onderzoek nodig wat de gevolgen zijn van een bepaalde geluidsbelasting, bijvoorbeeld in het kader van een Millieu Effect Rapportage (MER). Onder meer het geluidBuro kan allerlei metingen uitvoeren om na te gaan of aan de randvoorwaarden wordt voldaan en zo niet, welke reducerende maatregelen mogelijk nog zijn (binnen bepaalde grenzen uiteraard).
Normen en waarden: Om een zekere mate van comfort te bieden, is in het Bouwbesluit opgenomen dat een uitwendige scheidingsconstructie in gesloten toestand een geluidwering van minimaal 20 dB(A) op moet leveren. Het gaat hier dus bijvoorbeeld om een gevel zonder ventilatieroosters. Afhankelijk van de geluidsbelasting (industrie, weg- en spoorweglawaai) en van de soort binnenruimte kan deze eis hoger liggen.
Bij industrie-, weg- en spoorweglawaai is een karakteristieke geluid-wering van 20 dB niet voldoende. Gemeenten stellen op basis van de Wet geluidhinder een zogenoemd hogere-waardenbesluit vast waarin de zones zijn opgenomen waarin een hogere geluidsbelasting is toegestaan («hoogst toelaatbare geluidbelasting») en nemen deze op in het bestemmingsplan.
Nieuwe eenheden voor geluidseisen in Bouwbesluit 2012: Het A-gewogen genormeerde karakteristieke luchtgeluidniveauverschil volgens NEN 5077; Het A-gewogen genormeerde contactgeluidniveau volgens NEN 5077. Verbouw Bij verbouwingen hanteert het Bouwbesluit 2012 een geheel nieuwe aanpak. Voorheen werd uitgegaan van de nieuwbouweisen, met toelating tot afwijking door het bevoegd bestuur. Nu wordt uitgegaan van het ‘rechtens verkregen niveau’ zowel voor wering van buitengeluid, lucht- en contactgeluid als installatiegeluid.
HEIC naar JPG converteren – Snel foto's omzetten op Windows en Mac
tags: #scheidingsmuur #tussen #woningen