Schiphol verbouwing: kosten, budgetoverschrijding en achtergrondinformatie

Schiphol ondergaat de komende jaren een omvangrijke verbouwing en modernisering gericht op het verbeteren van de infrastructuur, het verhogen van de passagiers tevredenheid en het verduurzamen van de luchthaven. De investeringsplannen van de luchthaven bedragen maar liefst 6 miljard euro voor de periode 2024-2029, waarmee dit de grootste investering in de geschiedenis van Schiphol is.

Achtergrond en noodzaak van de verbouwing

Medewerkers van Schiphol zetten zich dagelijks in om passagiers de best mogelijke ervaring te bieden. Ondanks deze inzet laat de huidige infrastructuur te wensen over en voldoet niet aan de standaarden van een kwaliteitsluchthaven zoals Nederland die nastreeft. Daarom is een groot investeringsplan opgezet om onderhoud achterstanden in te halen, faciliteiten te vernieuwen en verouderde infrastructuur aan te passen.

Schiphol stelt: “Goede infrastructuur is het fundament van onze dienstverlening aan passagiers, maar het is op dit moment verre van wat we als kwaliteitsluchthaven willen bieden.”

Investeringen en projecten binnen het renovatieprogramma

Tussen 2024 en 2029 investeert Schiphol 6 miljard euro in uiteenlopende projecten. Daarbij staat de renovatie en vernieuwing van belangrijke onderdelen van de luchthaveninfrastructuur centraal, zoals:

• Voltooiing van de nieuwe A-pier, die ongeveer 55.000 m² omvat en 8 gates biedt, waaronder drie voor de grootste vliegtuigen.
• Renovatie van bestaande pieren B, C en D om deze duurzamer te maken en ruimte te creëren voor grotere en stillere vliegtuigen.
• Bouw en modernisering van de bagagekelder en het volledige bagagesysteem.
• Onderhoud en vernieuwing van klimaatinstallaties, roltrappen, vliegtuigopstelplaatsen en taxibanen.
• Verbetering van arbeidsomstandigheden, zoals het plaatsen van tilhulpen in de nieuwe bagagekelder ter vermindering van de fysieke werkdruk.
• Modernisering van wegen en openbaar vervoer rondom de luchthaven, inclusief vernieuwing van het busstation en plannen voor een nieuwe metrolijn tussen Amsterdam, Schiphol en Hoofddorp.

Ook wordt stevig ingezet op verduurzaming, met een ambitie om in 2030 negentig procent minder CO₂ uit te stoten dan in 2019. Dit wordt bewerkstelligd door bijvoorbeeld elektrisch vervoer binnen en rondom Schiphol en het gebruik van elektrische hulpmiddelen om vliegtuigen naar de landingsbaan te begeleiden, waardoor hun motoren langer kunnen worden uitgezet.

Kostenontwikkeling en budgetoverschrijdingen

De verbouwing van Schiphol verloopt niet zonder financiële uitdagingen. Zo is de kostencalculatie voor de nieuwe A-pier flink gestegen. Waar in 2021 nog werd uitgegaan van een bedrag van 1,1 miljard euro, is dit nu opgelopen tot ongeveer 1,4 miljard euro - meer dan het dubbele van het oorspronkelijke budget van 600 miljoen euro. Vertragingen en gebreken in het door eerder betrokken bouwbedrijven (Ballast Nedam en TAV) geleverde werk hebben extra kosten veroorzaakt.

De bouwbedrijven werden van het project gehaald door Schiphol, waarna een rechtszaak volgde. Het vliegveld benadrukt dat herstellingen noodzakelijk zijn vanwege gebreken aan het geleverde werk, wat de stijging van de kosten heeft veroorzaakt.

De totale investering van 6 miljard euro in vijf jaar is een verdubbeling ten opzichte van eerdere plannen waarin nog sprake was van 3 miljard euro in vier jaar. Naast de A-pier zijn ook de bagagekelder, pieren, en andere infrastrucurele onderdelen in het budget opgenomen. De kostenstijgingen drukken op de kasstromen en operationele kosten van Schiphol.

Toekomstplannen en lange termijn visie

Schiphol wil niet alleen achterstallig onderhoud inhalen, maar ook toekomstbestendig worden en zich voorbereiden op groei van het aantal passagiers. De luchthaven verwacht tussen 2024 en 2045 een groei van circa 66 naar 90 miljoen reizigers. Daarom is de bouw van een nieuwe Terminal Zuid gepland, die een knooppunt moet vormen voor aankomende groei en - efficiëntie.

Hoewel het investeringsbesluit voor de nieuwe terminal nog formeel genomen moet worden en de bouwdatum nog kan verschuiven, is het streven om deze terminal met veel licht, ruimte en rust te ontwerpen als onderdeel van een ‘one-terminal-concept’, waarbij bestaande gebouwen worden verbonden.

Na de opening van de A-pier in 2027 wil Schiphol ook de bestaande pieren B, C en D vernieuwen. Daarnaast zijn projecten gepland zoals de aanpak van Taxiway Quebec, een belangrijke taxibaan die dubbel uitgevoerd zal worden om doorstroming en werkdruk op de luchthaven te verbeteren.

Balans tussen groei, kwaliteit en duurzaamheid

Schiphol benadrukt dat kwaliteit en balans centraal staan in de toekomstplannen. Dit betekent betere passagierservaringen, hoogwaardige dienstverlening aan luchtvaartmaatschappijen en goede arbeidsomstandigheden, met tegelijk aandacht voor verstilling en verduurzaming van de luchthaven.

De luchthaven heeft aangegeven dat twee derde van de investeringen kan worden bekostigd met havengelden, de vergoedingen die luchtvaartmaatschappijen betalen voor het gebruik van Schiphol. Ongeveer een derde van de financiering komt uit commerciële activiteiten zoals winkels op de luchthaven.

Toch ligt er kritiek vanuit de gemeente Amsterdam, die aandeelhouder is van Schiphol, en een aantal milieuorganisaties. De gemeente pleit voor een compactere luchthaven met minder vluchten en is tegen groeiplannen die de ecologische druk verergeren. Milieuorganisaties waarschuwen dat de voorgestelde plannen het klimaatprobleem kunnen verergeren en het geluidsoverlast voor omwonenden vergroten.

Invloed op arbeidsomstandigheden en service

Een belangrijk onderdeel van de investering is gericht op het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van de vele medewerkers die dagelijks op Schiphol werken. Met vernieuwingen als ergonomische tilhulpen in de bagagekelder wil Schiphol de fysieke druk op het personeel verlichten en de veiligheid verhogen.

Daarnaast richt de luchthaven zich op het verbeteren van de passagiersbeleving via moderne faciliteiten, meer ruimte in lounges en efficiëntere doorstroming tijdens piekperiodes, zoals de zomervakantie.

Internationale investeringen

Naast investeringen op eigen terrein investeert Schiphol ook in buitenlandse luchthavens waarin het een aandeel heeft, zoals in Australië en Aruba, om haar internationale netwerk en positie te versterken.

Planning en fasering van bouwprojecten

De verschillende projecten worden gefaseerd uitgevoerd en Schiphol overlegt met luchtvaartmaatschappijen en andere betrokken partijen over de gebruikersbehoeften, planning en kosten. Het is een complex proces om tegelijkertijd aan de groei te voldoen, dienstverlening te verbeteren en duurzaamheid te waarborgen.

tags: #schiphol #verbouwing #geld #verdwenen